Kiên quyết xóa tình trạng quá tải ảo ở bệnh viện tuyến trên

(SGGPO).- Sáng nay, 26-3, trong khuôn khổ phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trả lời chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Phiên họp được nối cầu truyền hình với Đoàn đại biểu Quốc hội của 63 tỉnh thành trên cả nước và được truyền hình trực tiếp. Đại diện lãnh đạo các bộ ngành có liên quan đã tham dự phiên họp.  

Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, việc đẩy mạnh hoạt động chất vấn – giải trình dưới nhiều hình thức đã được thống nhất cao giữa Chính phủ và Quốc hội, góp phần gắn kết chính quyền với nhân dân, nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động giám sát. Chủ tịch Quốc hội phân công Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng điều hành phiên chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến; Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành phiên chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình.  

Trước khi trả lời chất vấn trực tiếp, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội về 2 nhóm vấn đề chính: bảo đảm nguồn lực để đáp ứng yêu cầu phòng – chữa bệnh cho nhân dân, đạo đức nghề nghiệp trong ngành y tế và khung giá viện phí.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, trong khi nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân ngày càng tăng thì ngân sách mới chỉ đáp ứng được một phần, nhất là đối với các bệnh viện đầu ngành của trung ương và các thành phố lớn. Chẳng hạn, nhu cầu đầu tư cải tạo, mở rộng, xây dựng mới (quy mô nhỏ), bổ sung trang thiết bị cho các bệnh viện thuộc Bộ Y tế khoảng trên 2.000 tỷ đồng/ năm, nhưng ngân sách chỉ đáp ứng được khoảng 1.000 tỷ đồng/ năm, nên việc triển khai các dự án rất khó khăn. Tương tự, nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và chi thường xuyên (dù định mức phân bổ khá thấp) cũng không được đáp ứng đầy đủ.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến (áo xanh) khảo sát tình hình quá tải tại BV Chấn thương Chỉnh hình cuối tháng 11-2011. Ảnh: T.L

Đối với nguồn nhân lực, số cán bộ y tế/1 vạn dân của ta còn thấp so với nhiều nước trong khu vực, nhưng tỷ lệ bác sĩ, dược sĩ/1 vạn dân ở mức trung bình. Tuy nhiên, điều đáng nói là sự phân bố nhân lực y tế rất không đồng đều giữa các chuyên ngành, các vùng miền và theo tuyến.  

Thừa nhận vẫn còn một số ít cán bộ viên chức ngành y vi phạm các quy tắc đạo đức nghề nghiệp, gây dư luận không tốt... người đứng đầu ngành y tế cho biết, ngành đã thành lập bộ môn dạy y đức trong các trường đào tạo chuyên ngành; đồng thời ban hành quy tắc ứng xử và đề xuất chính sách về đãi ngộ phù hợp với lao động đặc thù của ngành. “Bộ đang đề nghị xây dựng mức lương khởi điểm của bác sĩ cao hơn mức lương khởi điểm của bậc đại học, vì bác sĩ có thời gian đào tạo tới 6 năm, trong khi các đại học khác có thời gian đào tạo ngắn hơn”, Bộ trưởng Kim Tiến cho biết.

Trực tiếp đặt câu hỏi tại phiên chất vấn, các đại biểu Quốc hội bày tỏ quan tâm đến chất lượng của công tác y tế dự phòng; về tình trạng quá tải ở bệnh viện công trong khi các bệnh viện tuyến dưới, bệnh viện tư lại hoạt động không hết công suất; sự mập mờ trong quá trình xã hội hóa ở các bệnh viện công…

Về tình trạng quá tải đã trở thành căn bệnh kinh niên ở các bệnh viện trung ương, bệnh viện công tuyến trên, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Bộ Y tế đã có đề án tổng thể, dự kiến trình Chính phủ vào tháng 4 tới, trong đó nêu nhiều giải pháp đồng bộ. Bên cạnh nhiệm vụ tăng cường cơ sở vật chất (hiện ta mới có trung bình 20 giường bệnh/ 1 vạn dân trong khi mức bình quân khu vực là 33 giường), thì một việc hết sức quan trọng khác là “phải ngăn chặn được tình trạng quá tải ảo”. “Trước mắt, ngành y tế sẽ có những quy định chặt chẽ hơn về chuyển tuyến, đơn cử như các ca đẻ thường không lý gì phải vào bệnh viện trung ương”, Bộ trưởng Bộ Y tế nói.

Cũng liên quan đến vấn đề này khi đề cập đến quy định bệnh nhân nằm ghép giường chỉ phải trả 50% hoặc 30% viện phí, Bộ trưởng Kim Tiến trả lời: “Đây vừa là cách bảo vệ quyền lợi người bệnh, vừa để hạn chế tình trạng một số bệnh viện cố tình “kéo” thêm nhiều bệnh nhân vào, lưu bệnh lâu… tạo ra quá tải ảo”. Bộ Y tế cũng đã dự kiến phân tuyến kỹ thuật không theo cấp hành chính. Bệnh viện huyện, tỉnh có đủ năng lực vẫn có thể được xếp loại cao, điều trị các ca bệnh phức tạp mà không cần chuyển tuyến.

Tuy nhiên, về lâu về dài, công tác trang bị phương tiện kỹ thuật, đào tạo nhân lực cho các bệnh viện tuyến dưới phải được chú trọng đúng mức. Có thể sẽ phải có những quy định về trách nhiệm xã hội đối với các cán bộ ngành y và các sinh viên y khoa vừa tốt nghiệp, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết. 

Về câu hỏi của đại biểu Lê Thị Nguyệt (Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội) nêu thực trạng công –tư lẫn lộn trong các bệnh viện phòng khám được xã hội hóa của các bệnh viện công, Bộ trưởng Bộ Y tế nhận định, các phòng khám này có vai trò đáng được ghi nhận trong việc đưa các loại trang thiết bị kỹ thuật hiện đại vào khám chữa bệnh, phục vụ tốt hơn yêu cầu của người dân. Nếu chỉ trông chờ vào nguồn đầu tư của Nhà nước thì điều này rất khó thực hiện.

Bên cạnh đó, nhờ có nguồn thu từ các hoạt động được xã hội hóa, nhiều bệnh viện lớn như Bạch Mai, Chợ Rẫy đã tự chủ được một phần kinh phí hoạt động đáng kể, dành nguồn ngân sách còn hạn hẹp cho các bệnh viện chuyên khoa khó khăn hơn… Tuy nhiên, đúng là có chỗ, có nơi vẫn có sự mập mờ công – tư và Bộ đang cố gắng đẩy nhanh tiến độ soạn thảo thông tư hướng dẫn hoạt động này. “Nhưng có rất nhiều cái vướng, từ sở hữu đất cát, sử dụng thương hiệu cho đến Luật Viên chức và các việc Đảng viên không được làm… cho nên 2 năm nay vẫn chưa ra được văn bản này”, người đứng đầu ngành y tế trần tình.

Bộ trưởng chia sẻ nỗi băn khoăn của các đại biểu Quốc hội vùng Đồng bằng Sông Cửu Long về tỷ lệ bác sĩ / 1 vạn dân ở khu vực này quá thấp so với bình quân cả nước và cho biết, “Bộ quyết tâm nâng cấp Đại học Y Cần Thơ để đào tạo nhân lực y tế cho khu vực này. Nhiều ưu đãi đã được dành cho trường. Bộ Y tế còn đang làm việc với Bộ Giáo dục – Đào tạo để tăng chỉ tiêu tuyển sinh cho Đại học Y Cần Thơ”.

Nói về những bất cập trong lĩnh vực y tế dự phòng cũng như một số những “thiệt thòi” của cán bộ y tế làm việc trong lĩnh vực này, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, bắt đầu từ năm 2013, đội ngũ cán bộ y tế dự phòng sẽ được bổ sung nhân lực, nhờ việc mở ngành học này ở tất cả các trường đào tạo chuyên ngành y tế trong những năm qua. 

Về kết dư bảo hiểm y tế, Bộ trưởng cho biết, bắt đầu từ năm 2010 mới có kết dư, năm 2011 cũng sẽ có kết dư, nhưng con số này cũng nhỏ, chưa đủ để trích Quỹ Dự phòng theo Luật định. 

ANH PHƯƠNG