Thứ bảy , 19 / 4 / 2014, 11: 55 (GMT+7)
 
 
 
 
 

"Bàn tay nặn bột" hay "Trò nói thầy nghe"

Thứ sáu , 29 / 6 / 2007, 12: 48 (GMT+7)

- Pierre Joliot Curie, nhà sinh học nổi tiếng của Pháp - cháu của Marie Curie - mới đây đã đến Việt Nam mang theo mô hình phương pháp "Bàn tay nặn bột". Vậy phương pháp này bắt nguồn từ đâu và nó có những ưu thế nào?

Georges Charpak - Nhà vật lý người Pháp đoạt giải Nobel năm 1992

1. “Bàn tay nặn bột” – phương pháp phổ biến năm châu

Năm 1995, Georges Charpak – người đã đoạt giải Nobel Vật lý năm 1992 đã dẫn đầu một phái đoàn bao gồm các nhà khoa học và giáo dục Pháp sang thăm những trường học nghèo lân cận Chicago (Mỹ) – nơi mà cuộc thí nghiệm về chương trình giảng dạy khoa học theo phương pháp mới đã đạt được những thành tựu nổi bật.

Sau đó, Bộ Giáo dục Pháp đã lấy 30 trường học tiểu học Pháp ở ba miền khác nhau để làm thí điểm cho việc tiếp cận phương pháp mới trong suốt năm học 1995 – 1996. Ngày 17/06/1996, phương pháp “Bàn tay nặn bột” (La main à la pâte) chính thức được áp dụng vào 350 trường tiểu học. Kết quả, nó đã mang lại một sức sống mới không chỉ cho môn khoa học mà toàn bộ không khí của những trường tiểu học Pháp.

Năm 1999, 2% trường học Pháp áp dụng phương pháp này. Năm 2000, Bộ Giáo dục quyết định mở rộng phương pháp này ra toàn quốc gia.

Thực ra, phương pháp “bàn tay nặn bột” không phải bắt đầu từ Pháp mà nó được khởi xướng đầu tiên ở Mỹ vào cuối những năm 80. Tuy nhiên, nó được tiến hành phổ biến và thành công ở Pháp.

Từ Mỹ và Pháp, phương pháp “Bàn tay nặn bột” dần dần tác động đến giáo dục của toàn thế giới. Rất nhiều quốc gia và châu lục áp dụng phương pháp này như: Nam Mỹ, các nước Châu Á, châu Phi và nhiều nước châu Âu.

2. Những ưu thế của phương pháp “Bàn tay nặn bột”

Logo "Bàn tay nặn bột"


“Bàn tay nặn bột” (tiếng Pháp là La main à la pâte, dịch tiếng Anh là Hands–on) là phương pháp dạy học mới do nhà vật lý Georges Charpak khởi xướng. Phương pháp này áp dụng phổ biến đối với học sinh tiểu học. Nó được đưa ra nhằm thay thế cho phương pháp dạy học cũ theo kiểu truyền thống "thầy nói trò nghe", giúp học sinh tiếp cận tri thức theo những góc nhìn tự nhiên.

Từ xưa đến nay, chúng ta thường đề cao vai trò của những người thầy, như thể những gì họ nói và làm đều là chân lý. Nhưng với xu thế mới, học trò mới là trung tâm của nhà trường. Dạy học không phải là sự truyền thụ, áp đặt quan niệm của thầy cho trò mà thầy phải giúp trò bộc lộ những quan niệm của mình về thế giới. Những quan niệm mà học sinh tự xây dựng để miêu tả thế giới thường khác với quan niệm khoa học, nó tồn tại rất lâu trong quá trình học tập bởi nó cắm rễ sâu trong trí nhớ do sự hấp dẫn, kỳ diệu của thế giới. Nhưng những quan niệm thế này tạo thành chướng ngại trong học tập. Hiểu biết quan niệm này, giáo viên có thể thích ứng tốt nhất với hoạt động của trẻ. Không nên chống lại những quan niệm này mà nên tìm cách phát triển nó.

Với phương pháp “bàn tay nặn bột”, thay vì phải ngồi nghiêm chỉnh trên ghế với cuốn sách, quyển vở, học sinh có thể chơi với những quả bóng chơi golf, bóng tennis, những con lắc và nhiều đồ dùng khác nữa. Từ những trò chơi, các em sẽ nảy ra những thắc mắc và giáo viên có thể giải đáp cho các em dựa vào trò chơi đó. Ví như, khi cho 2 quả bóng, một quả tennis và một quả bóng chơi golf lên một tấm ván nghiêng, chúng sẽ tranh cãi nhau quả nào rơi xuống trước, quả nặng hay quả nhẹ? Qua đó, giáo viên có thể giải thích cho chúng những kiến thức về trọng lượng, sự chuyển động và sự rơi.


 


Những hình ảnh minh họa của Phương pháp "Bàn tay nặn bột"

Giáo viên cũng có thể đưa ra các câu hỏi để làm bộc lộ quan niệm của trẻ. Ví như: Tại sao khinh khí cầu lại có thể bay? Tại sao chúng ta có thể giao tiếp được với những người xung quanh?

Phương pháp “Bàn tay nặn bột” còn giúp trẻ tiếp nhận tiến trình nhận thức khoa học. Kiến thức khoa học không phải được xây dựng từ sự tri giác về thế giới mà nó là tổ hợp của nhiều tương tác. Cho trẻ tiếp cận trực tiếp với sự vật hiện tượng nhưng giáo viên phải định hướng được những quan sát của trẻ theo tư duy logic. Ví như, giáo viên có thể đưa ra một hệ thống câu hỏi gợi cho trẻ như: Làm thế nào chúng ta thấy được mặt trời mọc? Tại sao mặt trời lại mọc, tại sao lại mọc ở hướng Đông?...


Trẻ có nhiều cơ hội tiếp xúc với thực tế

Mục đích của phương pháp “Bàn tay nặn bột” là giúp cho trẻ tự chủ, tích cực trong việc khám phá tri thức. Chính vì không khí thoải mái của giờ học, không phải đông cứng trên bàn ghế mà tâm lý của trẻ nhẹ nhàng, vui vẻ hơn và tất nhiên, việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức khoa học cũng dễ dàng, tự nhiên hơn. Thậm chí, những kiến thức đi từ thực tế này còn lưu trong trí nhớ trẻ hơn là chỉ chăm chăm học trong sách vở.

Ngoài những ưu thế về việc giúp học sinh bày tỏ quan niệm và biết tiếp nhận kiến thức một cách khoa học, phương pháp “bàn tay nặn bột” còn tạo thuận lợi cho các hoạt động cá nhân và theo nhóm cũng như việc diễn đạt bằng ngôn ngữ viết cho trẻ.

Ở Việt Nam, gần 10 năm nay, trường Đại học Sư phạm cũng đã áp dụng phương pháp này để giảng dạy cho sinh viên một số khoa như khoa Vật lý, Khoa Tâm lý… Đồng thời, cũng đã có những thử nghiệm ở các trường tiểu học nhằm khảo sát hiệu quả của phương pháp mang lại như cuộc thử nghiệm của nhóm sinh viên khoa Vật lý với hai đối tượng học sinh khác nhau về hoàn cảnh sống ở trường Đoàn Thị Điểm và Trường Hermann Gmeiner (SOS) và kết quả đã mở ra những triển vọng tốt đẹp nếu tiến hành dạy học theo phương pháp mới một cách lâu dài và có hệ thống.

Phải chăng đã đến lúc phương pháp “bàn tay nặn bột” cần nên được phổ biến trong nền giáo dục nước nhà?

Georges Charpak ̣̣sinh ngày 1 tháng 8 năm 1924 là một nhà vật lý người Ba Lan-Pháp và ông cũng là người đã đạt được các giải Nobel về lĩnh vực vật lý.

Charpak sinh ra tại một ngôi làng mang tên Dabrowica ở Ba Lan (hiện là Dubrovytsia, Ukraina) trong một gia đình gốc do thái. Khi ông lên 7 thì gia đình chuyển tới Paris, Pháp sinh sống.

Trong chiến tranh thế giới thứ 2 ông đấu tranh chống lại Pháp và bị bỏ tù năm 1943 sau đó bị đày đến Dachau năm 1944 và cũng tại đây ông được thả tự do năm 1945. Sau khi tốt nghiệp trường Trung Học Lixe, năm 1945 ông học tại trường Mỏ ở Paris, một trong những trường đào tạo kĩ sư danh tiếng nhất nước Pháp thời bấy giờ sau đó một vài năm ông nhập quốc tịch Pháp.

Ông tốt nghiệp trường Mỏ năm 1948 với tấm bằng kĩ sư và bắt đầu làm việc cho trung tâm nghiên cứu khoa học Quốc Gia. Ông nh ận bằng tiến sĩ về lĩnh vực vật lý hạt nhân năm 1954. Năm 1959 ông tham gia tổ chức nghiên cứu vật lý hạt nhân ở Geneva và đến năm 1984 trở thành giáo sư của viện hàn lâm Vật Lý và hóa học ở Paris.

Ông trở thành thành viên của hội các nhà khoa học Pháp năm 1985. Năm 1992, ông nhận giải Nobel vật lý

Ở Pháp, Charpak là môt người luôn ủng hộ cho các nghiên cứu về hạt nhân. Ông còn là người đỡ đầu cho các nhà bác học nghiên cứu về nguyên tử ở Bulletin.

Hà Phương (Tổng hợp)

Tài liệu tham khảo:
- "Một số kết quả thử nghiệm phương pháp "Bàn tay nặn bột" trong giảng dạy khoa học cho học sinh tiểu học" (Nhóm tác giả: Đỗ Hương Trà, Nguyễn Thị Bích Loan, Nguyễn Thị Mai, Ông Thế Hùng, Đoàn Thị Hải Quỳnh, Nguyễn Thị Hồng Vân- Đại học Sư phạm Hà Nội - Tạp chí Khoa học- số 6 năm 2001)
- http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1992/charpak-cv.html
- www.n-vandewiele.com/Charpak
- www.psa-peugeot-citroen.com
- http://www.inrp.fr/lamap

TIN LIÊN QUAN

“Bàn tay nặn bột” theo cháu ngoại Marie Curie tới Việt Nam

(Theo VIETTIMES )
Về đầu trang Rss 
Các tin mới
 
Các tin khác
 
 
Bài nổi bật
 
Tiêu điểm tháng
 
Lịch phát sóng
Animax Animal Planet Arirang AXN
Bloomberg Cartoon Network
Discovery Disney ESPN HBO
NHK StarSports CNN HTV7 HTV9 VTC1 VTC2
O2TV VTV1  VTV2  VTV3 VTV4  VTV6 VTV9
Hà Nội 1 Hà Nội 2  BRVT  Long An Nghệ An
Quảng Ngãi Vĩnh Long 1  Vĩnh Long 2
Truyền hình trực tuyến
VTC1  VTC2 VTC4    VTC8  VTC9 VTC10 
VTC14  VTC16  HTV7  HTV9   HaNoi TV   
VTV1  VTV2  VTV3   VTV4  Info TV
Vĩnh Long 1  Vĩnh Long 2 
 
Thể thao - Bảng xếp hạng thế giới
 Bảng xếp hạng Fifa - Bóng đá nam
Bảng xếp hạng Fifa - Bóng đá nữ
Bảng xếp hạng ATP - Tennis - Đơn nam
Bảng xếp hạng WTA - Tennis -Đơn nữ
Bảng xếp hạng PGA - Golf
Bảng xếp hạng ITTF - Bóng bàn đơn nam
Bảng xếp hạng BWF - Cầu lông đơn nam
Bảng xếp hạng BWF - Cầu lông đơn nữ
Bảng xếp hạng FIBA - Bóng rổ nam
Bảng xếp hạng FIVB - Bóng chuyền nam
 
Kết quả trực tuyến
Bóng đá Việt Nam - V League
Ngoại hạng Anh - Premiership
Bóng đá Tây Ban Nha - Primera Liga
Bóng đá Ý - Serie A
Bóng đá Đức - Bundesliga
Các cúp Châu Âu
Kết quả quần vợt trực tuyến
 
 
 
 
Giấy phép ICP số 171/GP-CBC; Cục Báo chí,Bộ Thông tin và Truyền thông
50/5 Ba Vân,P.14,Q. Tân Bình,TPHCM
Liên hệ nội dung và bản quyền: lienhe@60s.com.vn
Liên hệ quảng cáo: quangcao@60s.com.vn