Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1238388/18032008.aspx

Noi tran tro mang ten Trinh nu hoang cung
TS Nguyen Thi Ngoc Tram.

Gan 20 nam theo duoi mot cong trinh, cho den ngay da co the nhin thay nhung thanh tuu cua no, nha khoa hoc nu ay van chua thoi tran tro. Noi tran tro ay mang ten Trinh nu hoang cung - loai cay hoang dai o cac mien thon que Viet Nam nay da tro thanh mot duoc lieu quy.

Hang nam, cac nha khoa hoc nu Viet Nam co nhung cong hien noi bat dong gop vao su phat trien cua dat nuoc van duoc ton vinh bang giai thuong Kovalevskai. Ngay 25/2/2007, Tien si Nguyen Thi Ngoc Tram, Giam doc Trung tam Nghien cuu phat trien san xuat duoc pham CRINA truc thuoc Cong ty Co phan Duoc lieu TW 2, voi cong trinh nghien cuu dieu che vien thuoc CRILA dieu tri u xo tien liet tuyen va u xo tu cung da tro thanh nguoi duy nhat duoc trao tang giai thuong cao quy nay danh cho ca nhan.

Ben le le trao giai, chi phat bieu: "Duoc nhan giai thuong, toi xuc dong nhung khong cam thay bat ngo. The nhung, khi doc duoc mot bai bao dang cach day chua lau to y hoai nghi, cong kich san pham CRILA, toi da thuc su bi soc nang".

Gan 20 nam theo duoi mot cong trinh, cho den ngay da co the nhin thay nhung thanh tuu cua no, nha khoa hoc nu ay van chua thoi tran tro. Noi tran tro ay mang ten Trinh nu hoang cung - loai cay hoang dai o cac mien thon que Viet Nam nay da tro thanh mot duoc lieu quy.

Tot nghiep Khoa Cong nghiep duoc, Dai hoc Duoc Ha Noi tu nam 1972, nhung phai 12 nam sau, chi moi co co hoi thuc su chuyen tam voi cong viec nghien cuu duoc lieu khi trung tuyen ky thi tuyen chon nghien cuu sinh toan quoc vao nam 1984.

Luc do chi da 34 tuoi, bi rang buoc boi khong it lo toan be bon voi mot gia dinh rieng va hai co con gai nho. Nhung long dam me khoa hoc, khao khat dinh cao tri thuc da giup chi vuot qua nhung kho khan vat va cua doi song rieng tu.

Nam 1986, chi duoc gui sang Bungaria lam nghien cuu sinh tai Truong dai hoc Ky thuat hoa Sofia. Sau 4 nam, chi da chiet xuat, nghien cuu thanh cong, xac dinh duoc thanh phan va cau truc cua 45 hoat chat co trong tinh dau cay thao qua Viet Nam, tao ra mot huong moi day trien vong doi voi cong nghe san xuat nuoc hoa.

Khong chi bao ve thanh cong xuat sac luan an tien si hoa hoc vao nam 1990, chi con nghien cuu thanh cong cong trinh "Thanh phan va cau truc hop chat chinh cua tinh dau cay Amonuun traoko Crevost et Lemarie" tao ra su than phuc den kinh ngac doi voi Hoi dong Khoa hoc quoc gia va cac dong nghiep Bungaria, xu so cua nuoc hoa, noi mui huong quyen ru cua hoa hong van chiem vi tri doc ton.

Trong phong thi nghiem, mot vi giao su kha kinh da noi dua voi chi: "Co le co la nguoi Viet Nam lai... Do Thai". Chi khong hieu, ong cuoi: "Co thong minh con hon ca Do Thai nhung lam viec thi quen chet, dich thi la... nong dan Viet Nam!".

Ket qua nghien cuu xuat sac da giup chi duoc moi tro giang tai Dai hoc Hoa Sofia, dong thoi duoc Bo Dai hoc va Trung hoc chuyen nghiep cu sang Bungaria lam thuc tap sinh cao cap de bao ve luan an tien si khoa hoc.

Vien Han lam Khoa hoc Bulgaria cung moi chi lam cong tac vien, tham gia nhom tim kiem, nghien cuu nhung hop chat trong duoc thao chau A ho tro viec dieu tri benh ung thu, uc che su phan chia cua te bao u va tao kha nang keo dai su song cho cac benh nhan cua can benh nan y nay.

Ong co ngoai cua chi Tram von la mot vien quan ngu y trieu dinh Hue. Cau chuyen ve cu co de cap den bai thuoc chua u xo bang la cay trinh nu hoang cung. De chua benh roi loan tieu tien - mot trieu chung cua benh u xo tuyen tien liet - cac ngu y da dung 3 la trinh nu hoang cung sac nuoc cho cac vua chua trieu Nguyen uong. Cu uong lien tuc 21 ngay lai ngung 7 ngay...

Mot y tuong loe len. TS Nguyen Thi Ngoc Tram cho rang neu trinh nu hoang cung co the chua duoc chung phi dai tien liet tuyen - u lanh tinh - thi rat co the no cung se co tac dung chua tri cac loai khoi u ac tinh khac, nghia la co the chua duoc mot so dang ung thu. Nhung, neu lao ngay vao nghien cuu tac dung cua cay trinh nu hoang cung de dieu che thuoc tri ung thu, gan nhu chac chan de tai dang ky cua chi se bi bac bo ngay vi "qua vien vong".

Vi the, chi chon de tai "Nghien cuu cac hoat chat sinh hoc dieu tri khoi u duoc chiet xuat tu la va hoa cua cay trinh nu hoang cung (Crinum Latifolium L.)", voi muc dich duoc dang ky la de bao che thuoc tri u xo tien liet tuyen.

Theo thong ke tai chau Au doi voi nam gioi tu vong sau 40 tuoi, ti le mac chung phi dai tuyen tien liet la 80,1%. Ti le mac benh tang dan theo do tuoi. Tai Hoa Ky, ti le nguoi mac benh nay o tuoi 40 la 25%, o tuoi 70 la 80%. O Viet Nam, theo mot dieu tra cua bac si Tran Duc Tho va cac cong su vao nam 1990, co toi 59,18% nam gioi tren 50 tuoi va 76,92% tu 75-79 tuoi mac chung benh nay.

Nhung con so thong ke, tu than no da ve nen tam quan trong cua loai thuoc dac tri, neu co the bao che thanh cong. Nhieu hang duoc pham lon tren the gioi da dau tu hang tram trieu USD, ton rat nhieu thoi gian va cong suc nhung ket qua dat duoc van con rat han che. Chua co mot loai thuoc nao thuc su co hieu qua trong viec dieu tri giup nguoi benh khoi benh hoan toan. Trong nuoc, bien phap dieu tri pho bien nhat van la phau thuat.

Tuy la chung benh pho bien nhung u xo tien liet tuyen lai khong la loai benh qua nguy hiem de khien nhieu nguoi quan tam khi nghe y tuong tim thuoc dieu tri no.

Chi da chuyen qua trinh nghien cuu cua minh sang Bulgaria. Toan bo nguyen lieu trinh nu hoang cung mang theo sang nuoc ban deu duoc chi phoi kho va nghien thanh bot. Suot 11 nam sau do, cac dong nghiep, cac nha khoa hoc nuoc ban van khong he biet chi dang nghien cuu de tai gi, nguyen lieu nghien cuu thuoc loai cay gi.

Cung voi GS-TS Do Tat Loi, chi da hoan chinh viec phan loai, nhan dang va mo ta cay trinh nu hoang cung co chua vi thuoc tri u xo quy gia trong ca mot taåp hop ho hoa thuy tien.

Tiep do, cung voi TS Fuchs, Vien truong Vien Hoa hoc va hoa sinh hoc cac hop chat chong ung thu va aids (Institute of Medical Chemitry and Biochemitry) Bulgaria, chi da thanh cong trong viec hoan thien quy trinh cong nghe chiet xuat alcaloid toan phan tu la cay trinh nu hoang cung dung lam nguyen lieu san xuat thuoc dieu tri benh u xo tuyen tien liet. San pham dau tien, tra tui loc trinh nu hoang cung ra doi nam 1998, dua vao thu nghiem.--PageBreak--

Thang 8/2001, cong trinh nghien cuu nay da duoc Bo Y te nghiem thu va danh gia cao, tao dieu kien cho TS Nguyen Thi Ngoc Tram tiep tuc viec trien khai nghien cuu de tai "Nghien cuu tac dung sinh hoc va dieu che vien nang cung tu cao kho alcaloid toan phan cua la cay trinh nu hoang cung trong dieu tri u xo tuyen tien liet".

Sau hang loat cuoc thu nghiem lam sang quan trong, dat ket qua tot, nam 2003, tac dung dieu tri u xo tien liet tuyen cua vien nang CRILA da duoc Bo Y te cong nhan. Hai nam sau, san pham vien nang CRILA da chinh thuc duoc phep luu hanh rong rai tren toan quoc, dong thoi dem lai cho nguoi sang che ra no, TS Nguyen Thi Ngoc Tram mot bang doc quyen giai phap huu ich do Cuc So huu tri tue cap. Vien nang CRILA cung dat Huy chuong Vang san pham chat luong vi suc khoe cong dong.

Khong it nguoi trong so nhung benh nhan chua khoi benh nho dung thuoc CRILA cung la nha khoa hoc, bac si, duoc si nhu TS Ho Xuan Son, nguyen Tong bien tap bao Ha Noi moi, duoc si chuyen khoa cap 2 Tran Ba Chau, KS lam nghiep Tran Huy Minh cua Cong ty Lam san Ha Noi, ong Nguyen Thanh o 592/1A Nguyen Kiem, P.4, Q.Phu Nhuan, TP HCM...

Trong so nay, benh nhan Tran Ba Chau co le la nguoi bi u xo nang nhat, tuyen tien liet phinh to 66,6cm3 va nang toi 39,8g. Sau khi sieu am, ngay 9/12/2002, Benh vien Viet - Duc da chi dinh mo. Tuy nhien, sau do ong Chau da duoc chuyen sang dieu tri bang vien nang trinh nu hoang cung. Sau 20 ngay dieu tri, cac trieu chung benh ly cua ong da thuyen giam ro ret.

Ong Chau duoc tiep tuc dieu tri bang vien trinh nu hoang cung den thang 3/2003 thi ngung han. Ngay 9/10/2003, di sieu am ong Chau duoc biet tuyen tien liet cua minh da hoan toan binh thuong, trong luong chi con 25g...

Viec dieu tri bang vien nang va tra tui loc trinh nu hoang cung co uu the vuot troi khi gia cua lieu dung tuong duong vien trinh nu hoang cung chi ton chua day 1/30 so voi gia cac loai thuoc nhap ngoai (khoang 1,2 trieu dong so voi 20 trieu dong /nam so voi dung thuoc tadenan cua Phap).

Ngoai ra, ket qua kiem nghiem con cho thay thuoc trinh nu hoang cung hoan toan khong co tac dung phu, cung nhu khong he xay ra mot truong hop tuong tac thuoc nao.

Thanh cong voi dieu tri u xo tien liet tuyen da khich le TS Nguyen Thi Ngoc Tram tiep tuc nghien cuu de su dung vien nang CRILA dieu che sang dieu tri u xo tu cung. Ket qua ghi nhan duoc cung rat kha quan va hien tai, vien nang CRILA da bat dau duoc xem nhu mot loai thuoc dac tri doi voi can benh nguy hiem cua phu nu nay.

Neu dung vien CRILA thay cho su dung thuoc ZOLADEX nhap ngoai, nguoi benh se tiet kiem duoc hon 25 trieu dong cho mot nam dieu tri, trong khi tinh trang cai thien benh tat it nhat cung dat ket qua tuong duong.

Da co mot vai hang duoc pham lon o chau Au bay to mua phat minh nay voi gia hang trieu USD nhung TS Nguyen Thi Ngoc Tram da dut khoat tu choi. Trong tham tam, nha khoa hoc nay luon ap u hoai bao co duoc mot san pham thuoc dac tri mang nhan hieu Viet, niem tu hao Viet de tham gia thi truong thuoc tri benh cua the gioi. Cay trinh nu hoang cung chinh la co hoi de chi dat duoc tam nguyen do.

Noi khong ngoa, cay sam da gop phan giup dat nuoc Han Quoc giau len va noi tieng, tro thanh xu "cu sam". Chi co tac dung boi bo suc khoe, cu sam con lam duoc dieu do, huong nua la trinh nu hoang cung, mot loai duoc thao co kha nang dieu tri nhung chung benh nan y ma y hoc the gioi dang bo tay?

Nghien cuu thanh cong tac dung cua loai duoc lieu quy nay, cong trinh cua nha khoa hoc nu Nguyen Thi Ngoc Tram da mo ra mot huong di moi day khich le doi voi nen y hoc nuoc nha trong viec day manh huong dieu tri cac chung benh nan y bang phuong phap kich thich he mien dich thay cho phau thuat, hoa tri hay xa tri, voi cac loai thuoc co nguon goc nguyen lieu la nhung loai cay co thien nhien co san o trong nuoc, it co doc tinh sinh hoc.

Ap u giac mo do, chi Tram lai tiep tuc vap phai nhung thach thuc nan giai. Thi truong the gioi dang rong mo doi voi vien thuoc CRILA, neu dap ung du, can nhan rong dien tich san xuat cay trinh nu hoang cung len hang tram ngan ha. Nang luc san xuat hien tai cua chi va Cong ty Duoc lieu CRINA chi moi du suc dap ung nguyen lieu cho viec dieu che thuoc tieu thu o trong nuoc, goi gon trong vuon duoc lieu 18 ha o Dong Nai.

Mo rong them khong de, boi khong giong nhu cac loai "rau sach" hay cay an qua khac, viec san xuat trinh nu hoang cung bat buoc phai tuan thu mot quy trinh nghiem ngat tu san xuat cho den thu hoach, che bien. Thuoc tru sau, phan hoa hoc... bi loai bo tuyet doi ra khoi quy trinh nay. Chi lech lac mot chut, hoac trai vu, hoac khong dung quy trinh la khong con nguon duoc lieu sach, cac hoat chat sinh hoc can thiet de tri benh se bien mat, cay thuoc tro nen vo tac dung, tham chi la co hai.

Cach day khong lau, nganh xuat khau duoc lieu Viet Nam da tung phai "ngam qua dang” khi nhieu container duoc lieu dua can (Cartharanthus Rosen S) xuat sang Phap da bi tra lai hoan toan. Nguyen nhan la vi thu hoach khong dung quy trinh, cac hoat chat Vinblastine, Vincristine co tac dung chua ung thu mau trong dua can da bien mat.

Cung ho voi cay trinh nu hoang cung con co cay nang va mot so nhanh thuy tien khac (hang chuc loai) co hinh thuc giong y het (hau nhu chi co the phan biet khi chung ra hoa) nhung thanh phan hoa - sinh hoc va tac dung lai khac han. Neu su dung nham, mot so cay trong ho nay co the gay ra tac hai lon cho suc khoe!

Cay trinh nu hoang cung lai chi co the trong bang cu giong, con cay mo, no se cho ra mot thu cay voi thanh phan hoat chat sinh hoc khac han. Vuon cay, do do luon doi hoi su thuan chung, tuyet doi khong duoc lai tap. Dieu nay chi co the bao dam neu viec san xuat duoc to chuc cong nghiep voi doi ngu cong nhan nong nghiep lanh nghe tuan thu mot qut trinh san xuat nghiem ngat. Giao khoan cho nong dan san xuat va thu mua san pham la dieu khong the. “Bat ky dieu gi gan voi gia tri loi nhuan thi deu khong the kiem soat tuyet doi. Voi duoc lieu, do la dieu toi ki”, chi Tram cho biet.

Chua the cong bo, nhung chi Tram cung cho biet, sau vien thuoc CRILA va cay trinh nu hoang cung, chi van dang tiep tuc nghien cuu, dieu che thuoc dac tri chua tri va mot loai “VIAGRA cua viet Nam”, chua chung hiem muon bat luc o dan ong. Gan bo va luc tim tu nhung kinh nghiem y hoc co truyen, tim kiem va phat trien cac bai thuoc dan gian, nguoi phu nu ay dang mo ra mot huong di moi cho ban than va cho nganh duoc Viet Nam. Hy vong chi se tiep tuc thanh cong va do se la mot trong nhung con duong gop phan dua Viet Nam tien gan, hoa nhap cung the gioi