Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/125286/16072007.aspx

Doi dieu phu nu nen biet ve kinh nguyet
 
Nguoi phu nu luon can ghi nho tuoi hanh kinh lan dau (tuoi day thi); ngay dau cua ky hanh kinh cuoi; nam, thang bat dau co bat thuong ve kinh nguyet (thua, mau, rong, mat); kham phu khoa dinh ky...
Kinh nguyet la gi?

- Kinh nguyet la hien tuong chay mau tu buong tu cung qua am dao ra ngoai do bong noi mac tu cung (niem mac tu cung).

- Noi mac tu cung bong khi hanh kinh la do tut cac chat hormon (chat noi tiet) estrogen va progesteron cua buong trung vao cuoi vong kinh.

Tai sao khi co thai lai mat kinh?

- Khi co thai, estrogen va progesteron khong nhung khong tut ma con tiep tuc tang len, nen noi mac tu cung khong bong va khong chay mau.

Khi co thai, tai sao estrogen va progesteron lai tang?

- Do la vi su xuat hien rau thai. Rau thai che tiet ra mot chat hormon goi tat la hCG, co kha nang kich thich hoang the tang tiet estrogen va progesteron. Ban than rau thai tu ba thang sau cung che tiet estrogen va progesteron.

Rong kinh la gi?

La hanh kinh keo dai tren 7 ngay, bat ke luong mau kinh nhieu hay it.

Rong kinh do nhung nguyen nhan gi? Co can phai dieu tri khong?

- Hai nguyen nhan chinh la do thieu progesteron va do co u xo tu cung.

- Thieu progesteron do khong phong noan keo dai, hay gap nhat vao tuoi day thi va tuoi tien man kinh. Rong kinh do u xo tu cung it gap hon.

- Nguy hiem vi mat mau, can phai duoc kham va chua som.

Dieu tri rong kinh do thieu progesteron nhu the nao?

- Dung progestin nhu duphaston, orgametril vao nua sau cua vong kinh.

- Dung thuoc tranh thai uong loai vien ket hop vao nua sau cua vong kinh.

- Nguoi duoi 35 tuoi nen dung marvelon, regulon hoac tuong duong. Nguoi tren 35 tuoi co the dung rigevidon hoac tuong duong, kinh te hon. Tot nhat la nen nao tu cung, cam mau nhanh hon, lai thu duoc manh nao xem co gi bat thuong khong.

Vo kinh la gi, co can dieu tri khong?

- Binh thuong hang thang nguoi phu nu hanh kinh. Neu mat kinh tren 3 thang lien thi goi la vo kinh. Vo kinh nguyen phat la qua 18 tuoi chua hanh kinh lan nao.

- Vo kinh noi chung hay kem theo khong phong noan, dan den vo sinh.

- Vo kinh cung co the do mot so nguyen nhan quan trong nhu khong co buong trung, khong co tu cung, dinh buong tu cung, suy buong trung, suy tuyen yen,...

- Tat ca nhung truong hop vo kinh deu can duoc kham som, ke ca truong hop nghi den co thai.

Vong kinh nhan tao la gi?

- La gay mot vong kinh bang thuoc cho nguoi phu nu dang bi vo kinh.

- Don gian va hieu qua nhat la dung mikrofollin trong nua dau va thuoc tranh thai marvelon hoac regulon trong nua sau.

- Bao gio cung gay duoc kinh nguyet, tru khi co bat thuong ve tu cung.

Man kinh la gi?

Neu day thi la diem moc cua hoat dong vung duoi doi - tuyen yen - buong trung bat dau hoan thien, lam xuat hien kinh nguyet thi man kinh la thoi gian giam han hoat dong cua buong trung dan den thoi hanh kinh.

Trong thoi ky man kinh, thieu estrogen dan den nhung tinh trang benh ly nhu loang xuong, benh tim mach, kho teo bo phan sinh duc.

Lieu phap hormon thay the la gi?

La phuong phap dieu tri du phong doi voi nhung bieu hien bat thuong do thieu estrogen o phu nu man kinh.

Chu yeu la dung estrogen. Loai estrogen de dang su dung va it gay tai bien la estriol (ovestin...).

Neu khong dung estriol ma dung cac estrogen khac thi thuong phai boi phu them progestin. Tibolon (livial...) la mot progestin vua co tinh chat estrogen, vua co tinh chat progesteron, co the dung tot cho nguoi man kinh.

Phu nu man kinh nen an uong, sinh hoat the nao?

Phuong cham chung la an uong thuc pham co estrogen, canxi va ket hop van dong thuong xuyen.

- Nen an cac che pham tu dau nanh (co nhieu estrogen thuc vat), canh hen, canh xuong, (co nhieu canxi)...

- Ve van dong, de thuc hien nhat la di bo. Co dieu kien boi duoc thi cang tot.

Nguoi phu nu luon can ghi nho mot so moc thoi gian cua minh:

- Tuoi hanh kinh lan dau (tuoi day thi).

- Ngay dau cua ky hanh kinh cuoi.

- Nam, thang bat dau co bat thuong ve kinh nguyet (thua, mau, rong, mat).

- Kham phu khoa dinh ky.

Theo Suc Khoe & Doi Song