Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1455186/03062008.aspx

Bi quyet on thi mon Van hieu qua - phan 3

Ben canh viec on tap de nam duoc chac chan gia tri noi dung va nghe thuat cua tung tac pham, hoc sinh nen co gang tap hop cac tac pham vao thanh tung nhom.

Thi sinh nop bai thi mon Van trong ky thi tot nghiep dien ra ngay 28/5. Anh: Pham Yen.
5. On tap theo van de va nhom tac pham

Nhung tac pham trong nhom thuong phai co chung mot hoac mot so diem tuong dong, chang han cung chung de tai (ve dat nuoc, ve nguoi linh, ve nguoi phu nu, ve chu nghia anh hung cach mang...), chung the loai (truyen ngan, tho...), chung giai doan sang tac (tu dau the ki XX den nam 1945, tu nam 1945 den 1975)...

On tap theo huong nay, cac em se co the giai quyet tot duoc ca hai dang: de don (de cap toi mot tac pham) va de tong hop (de cap toi nhieu tac pham).

Cac em nen tap trung vao cac nhom tac pham sau day:

5.1 Nhom cac tac pham the hien de tai va cam hung ve dat nuoc: Tuyen ngon doc lap, Ben kia song Duong, Tieng hat con tau, Dat nuoc cua Nguyen Dinh Thi, trich doan Dat nuoc cua Nguyen Khoa Diem…

5.2 Nhom cac tac pham the hien de tai va cam hung ve nhan dan: Tuyen ngon doc lap, Doi mat, Viet Bac, Tieng hat con tau, trich doan Dat nuoc cua Nguyen Khoa Diem…

5.3 Nhom cac tac pham the hien cam hung nhan dao: Hai dua tre, Chi Pheo, Doi thua, Vo chong A Phu, Vo nhat, Mua lac, Cac vi La Han chua Tay phuong…

5.4 Nhom cac tac pham the hien cam hung nhan van: Chu nguoi tu tu, Nguoi lai do song Da…

5.5 Nhom cac tac pham the hien de tai va cam hung ve nguoi linh: Tay Tien, Rung xa nu, Manh trang cuoi rung, Nhung dua con trong gia dinh

Can luu y la nhom cac tac pham nay thuong the hien rat noi bat cam hung ve chu nghia anh hung cach mang Viet Nam, chu nghia yeu nuoc, khuynh huong su thi va cam hung lang man.

5.6 Nhom cac tac pham the hien ban linh, khat vong va ve dep tam hon cua nguoi chien si cong san trong nhung hoan canh thu thach khac nghiet cua chon nguc tu: Tam tu trong tu, Mo, Tao giai… hoac khi moi duoc tra tu do: Tan xuat nguc, hoc dang son.

5.7 Nhom cac tac pham the hien de tai va cam hung ve than phan, khat vong va ve dep tam hon cua nguoi phu nu: Doi thua, Vo chong A Phu, Vo nhat, Mua lac, Song…

5.8 Nhom cac tac pham the hien noi nho va thai do an tinh an nghia voi qua khu: Tay Tien, Ben kia song Duong, Viet Bac, Kinh gui cu Nguyen Du, Tieng hat con tau, Dat nuoc cua Nguyen Dinh Thi.

5.9 Nhom cac tac pham the hien suc manh cua tieng cuoi cham biem trao phung: Vi hanh va trich doan Hanh phuc cua mot tang gia.

5.10 Nhom cac tac pham the hien tuyen ngon nghe thuat cua nha van: Doi thua, Doi mat, Tieng hat con tau, Vu Nhu To, Chiec thuyen ngoai xa

5.11 Nhom cac tac pham xay dung thanh cong tinh huong truyen doc dao, giau y nghia: Chu nguoi tu tu, Vi hanh, Vo nhat, Manh trang cuoi rung, Chiec thuyen ngoai xa…

5.12 Nhom cac tac pham the hien de tai va cam hung ve Tay Bac: Tay Tien, Vo chong A Phu, Tieng hat con tau, Mua lac, Nguoi lai do song Da…

5.13 Nhom cac tac pham the hien tam trang va khat vong cua cai Toi Tho Moi: Day mua thu toi, Voi vang, Tho duyen, Trang giang, Day thon Vi da, Tong biet hanh…

O cac tac pham nay cung nhu cac tac pham van hoc lang man khac, can luu y “noi dau kho cua nguoi dan mat nuoc, su quan quai cua tam hon bi bop nghet, long khao khat mot cuoc song chan that, tu do”( Truong Chinh – Bai noi tai Dai hoi van nghe toan quoc lan thu 2 nam 1957), va long yeu nuoc kin dao, tinh than dan toc tham thia duoc bieu hien qua long yeu tieng me de:

“Ho don tinh yeu que huong trong tinh yeu Tieng Viet. Tieng Viet, ho nghi , la tam lua da hung vong hon nhung the he qua. Den luot ho, ho cung muon muon tam hon bach chung de gui noi ban khoan rieng”( Hoai Thanh - Thi nhan Viet nam -1941) .

Sau khi tap hop cac tac pham thanh tung nhom, can phai phat hien duoc:

- Nhung net doc dao cua tac pham nay so voi tac pham khac.

- Nhung net chung cua tac pham trong nhom.

Chang han, cung viet ve dat nuoc que huong nhung “Ben kia song Duong” cua Hoang Cam, “Dat nuoc” cua Nguyen Dinh Thi va trich doan “Dat nuoc” cua Nguyen Khoa Diem van co nhung kham pha, cam nhan va the hien rieng, voi nhung sac thai tinh cam rieng.

Hoang Cam dau don, nho tiec, “xot xa nhu rung ban tay” truoc mot mien que cu the co ve dep co kinh va truyen thong van hoa nghe thuat lau doi dang bi ke thu chiem dong, huy hoai;

Nguyen Dinh Thi tu hao, hanh dien truoc mot dat nuoc moi hoi sinh tu do “tuoi tham vo ngan”, sau khi trai qua nhung ngay no le, dau thuong;

Nguyen Khoa Diem lai tu hao ve mot dat nuoc “cua nhan dan, dat nuoc cua ca dao than thoai”, mot dat nuoc do nhung nguoi “khong ai nho mat dat ten” hoa than ma thanh, do nhan dan vo danh gin giu, dung xay va truyen lai cho cac the he sau.

Mot so de chung cho cac nhom tac pham tren thuong duoc neu o nhung trang cuoi cung cua sach giao khoa cai cach giao duc, trong phan Huong dan on tap cuoi nam, hoac phan bai tap nang cao o cuoi moi bai hoc trong sach giao khoa phan ban.   

6. Hoc van theo y, ket hop tu duy va tai hien

>> Bi quyet on thi mon Van hieu qua - phan 2
>> Bi quyet hoc va thi mon Van dat diem cao - phan 1
Bai van hay, dat diem cao, tham chi diem tuyet doi la bai van co mot he thong y day du, sang tao, chat che, dap ung toan dien yeu cau cua de, duoc the hien qua mot hinh thuc trinh bay va  dien dat chinh xac, trong sang, ro rang, tinh te, kheo leo, co hinh anh va cam xuc.

Cac giam khao cham bai thi cung phai so sanh giua  he thong y cua bai van va he thong y ma Bo GD&DT de ra trong dap an va bieu diem cham thi de cho diem. Vi vay, khi hoc van, cac em can tranh hoc vet, ma nen hoc theo y (theo luan diem).

Can nho so luong y lon, y nho trong tung bai, tung de, roi moi nho noi dung cua tung y, tung luan diem. Hoc theo y, moi co the de nho, nho lau va sau sac.

Khi lam bai, cac em nen dien dat lai nhung y do theo cach cua minh. Nhung bai van mau, nhung bai giang cac thay, cac co cho ghi, du hay den dau, cung chi nen coi nhu 1 tai lieu tham khao cach dien dat. hoac xem lai y khi quen.

Noi nhu nguoi xua, y la“bot”, bai van la“ho”, con qua trinh dien dat y thanh bai la “got”. “Co bot moi got nen ho”.

Giong nhu qua trinh tu duy, qua trinh nhan thuc cua con nguoi, khi hoc va lam van, cung can qua 3 buoc la HIEU - NHO - VAN DUNG. Muon van dung duoc kien thuc da hoc vao bai lam van, can phai nho va hieu duoc nhung kien thuc ay.

Muon nho duoc kien thuc thi truoc het phai hieu no. Muon hieu thi phai chiu kho tim toi, suy nghi, doc tai lieu tham khao, cham chu nghe giang bang tat ca niem say me, tam huyet cua minh, giong nhu niem dam me cua nhan vat Ho trong “Doi thua” cua Nam Cao: “Han doc, ngam nghi, tim toi, nhan xet va suy tuong khong biet chan!”…

Hoc van khong phai la cam dau ghi cho day vo, ma la phai hieu, nho va ghi lai cac y hay, cac luan diem quan trong. Neu tim duoc thay day gioi, hay, hap dan, tam huyet…cac em co the nho duoc it nhat 90% kien thuc ngay tren lop, ve nha chi can hoc them khoang 10%  va xem lai nhung kien thuc nam chua that chac.

Gap nhung van de chua hieu, cac em cu manh dan hoi, chac chan khong thay co nao tu choi, du ho co ban va met den dau.

Kien thuc cang sap xep khoa hoc, chat che, ranh mach bao nhieu, cang de nho bay nhieu. De tranh hoc vet, khi hoc van, cac em khong nen cam sach hoc thuoc long, ma nen hoc theo phuong phap tai hien.

Sau gio hoc tren lop, hay danh thoi gian tinh tam (khoang 20 - 30 phut) de nho lai kien thuc vua hoc, nhat la he thong y lon, y nho. Sau do moi mo sach ra kiem tra lai. y nao minh chua nho duoc thi can phai hoc ngay.

Hoc theo cach nay, cac em co the hoc o bat ki dau, tham chi khong can sach vo. Neu co ban cung hoc, hai nguoi kiem tra kien thuc cho nhau la tot nhat. Viec he thong kien thuc theo cac bang, theo cac nhanh cay, cac mo hinh, va viec lien he giua van hoc voi cuoc song, nhat la cuoc song cua ban than cung giup cac em nho kien thuc lau va sau sac.

Sau khi da hieu va nho kien thuc, can van dung lai kien thuc bang cach lam bai tap, hoac giai de thi thu, giai lai mot de da thi… Du co hoc van - tieng Viet 12 nam, nhung cuoi cung cua viec thi dai hoc, cao dang van chi la viet 3 bai van nho theo yeu cau cua 1 de thi trong vong 180 phut. Vi vay khong gi tot hon la tap viet bai theo yeu cau cua de thi dai hoc. Cac em co the tu xay dung dap an, bieu diem, tu cham bai cho nhau, hoac nho ai do cham.

De de nho dan chung va hoc van dat ket qua tot, can doc tac pham. Cac em nen doc truoc khi bai duoc hoc tren lop, khi chua he nghe giang, doc bang mot van ban hoan toan moi, chua he co ai danh dau.

Dieu nay rat quan trong, boi nhung an tuong ban dau cua cac em khi tiep xuc voi tac pham se duoc nho rat lau, va giup dinh huong hieu tac pham.

Cac em nen doc tac pham va hoc van vao sang som, khi doc, nen danh dau lai nhung chi tiet, hinh anh, tu ngu ma minh cho la quan trong, hoac thay hay, thay co y nghia va xuc dong, dong thoi ghi nho luon cac chi tiet ay vao nao de van dung lai vao bai viet sau nay.

Nhin chung, de hoc van dat hieu qua cao, cac em phai hoc van bang chinh cai dau va trai tim cua minh, tu tim mot con duong di cho rieng minh. Giao vien la nguoi huong dan, diu dat, dong thoi danh gia, tham dinh ket qua, chu khong lam thay, hoc thay, nghi ho cac em duoc.

Sau 3 bai gioi thieu bi quyet on thi mon Van hieu qua, Thac si Pham Huu Cuong tiep tuc chia se kinh nghiem cua minh qua loat bai ve cach lam bai thi mon Van dat diem cao trong ky thi tuyen sinh dai hoc, cao dang 2008.

Nhung bai viet nay duoc trich dan tu cuon sach "Phuong phap on tap va huong dan giai cac kieu bai tieu bieu trong ki thi dai hoc mon Van”, gom 3 tap cua anh.

Thac si Pham Huu Cuong
Email: cuongvans@gmail.com