Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/1484410/16062008.aspx

Trung Quoc da "phuc che" duoc trau ngua go cua Khong Minh?

Cho den nay, su thuc ve trau go, ngua may, nhung con vat than ky lam nen anh hao quang vay quanh Khong Minh van con la de tai tranh cai cua nhieu nguoi. Nguoi noi la do la su that, la bang chung cho nhung phat minh khoa hoc cua Khong Minh. Ke lai cho rang do thuc te chi la san pham tuong tuong cua nha tieu thuyet. Ngay ca khi dung tren cung mot “chien tuyen” nguoi ta van khong co cach gi tim thay diem chung trong viec “hoan nguyen” cho nhung con vat than ky nay. Su thuc ve trau go, ngua may van la buc tranh kha phon tap cua nhung y kien con duong trai chieu.


Tam Quoc dien nghia
hoi 102, co mieu ta ve viec Gia Cat Luong che tao trau go ngua may rang: Doi mot ngay, truong su Duong Nghia vao bao rang: “Nay luong thuc deu tai Kiem Cac, nhan phu trau ngua van chuyen rat bat tien, phai lam sao day?”. Khong Minh cuoi noi: “Ta da co ke van chuyen lau dai. Truoc het hay chuan bi go, den vung Tay Xuyen thu mua nhung cay go lon, ta se day cac nguoi lam trau go ngua may, de van chuyen luong, tien loi hon rat nhieu. Loai trau ngua nay khong can an uong, co the van chuyen ngay dem khong nghi”.

Moi nguoi deu kinh ngac noi: “Tu xua toi nay, chua tung nghe chuyen trau go ngua may bao gio, khong biet thua tuong co cach gi de tao ra nhung con vat ky la nay?”. Khong Minh noi: “Ta da lenh cho nguoi lam, hay con chua hoan thanh. Nay ta tu cach tao ra trau go ngua may cho den dai ngan vuong tron, se viet ra ra day that minh bach, cac nguoi cu doi xem”. Moi nguoi deu vui mung.

Tiep do sach nay con gioi thieu cach che tao trau go: bung vuong, dau cong, co du tu chi, dau gan sau vao co, luoi gan vao bung… Moi con trau co the cho duoc luong thuc dung cho 10 nguoi trong mot thang, nguoi khong phai kho cuc ma trau cung chang an uong gi. Cach tao ngua may: suon dai 3 thuoc 5 tac, rong 3 tac, day 2 tac 2 phan… Chung tuong nhin qua mot luot, deu bai phuc ma rang: “Thua tuong qua la bac than nhan vay!”.

Tu Ma Y nghe noi, phai nguoi di bat trau go ngua may cua Thuc quan sau do cung dung go che tao loai trau go ngua may giong het cua Khong Minh. Khong den nua thang sau, cung da tao duoc hang ngan van trau go ngua may va khi su dung cung di lai, tien lui giong het loai cua quan Thuc. Vi the, quan Nguy cung su dung loai trau go ngua may nay de den vung Thiem Tay van chuyen luong thao. Quan Nguy tua nhu duoc ke, “di lai khong ngung”, nhung khong biet rang, do la ke cua Khong Minh.

Nhin tren be mat thi loai trau go ngua may cua quan Nguy va quan Thuc tao ra khong co gi phan biet, nhung o trong mieng nhung con trau go ngua may nay co mot co che bi mat. Khi Gia Cat Luong biet quan cua Tu Ma Y mo phong trau go ngua may de van chuyen luong thao thi trong long da mung tham. Ngay lap tuc Gia Cat Luong phai dai tuong Vuong Binh dem hon 1000 linh tinh nhue tan cong doi van chuyen cua Nguy quan roi am tham thao bo luoi cua nhung trau go ngua may cua quan Nguy khien nhung con trau go ngua may nay khong the cu dong duoc nua.

Ngay luc quan Nguy dang hoai nghi ve nhung quai vat nay thi Gia Cat Luong cung phai 500 binh si hoa trang thanh than binh, quy du hien than, dung 5 mau sac boi ve vao mat, vua dot khoi vua cuoi nhung con trau go ngua may ma di. Quan Nguy chi con biet ha mieng tron may, cho rang quan cua Gia Cat Luong co than binh tuong tro, khong dam duoi theo. Gia Cat Luong nho the ma de dang chiem doat duoc luong thao cua quan Nguy. Loai phuong tien van chuyen than ki nay hoan toan co the noi la “nguoi khong ton suc, ngua khong an uong”. Duong thoi, co the noi la mot tuyet tac xao dieu kinh nguoi. Vi the moi co tho ca ngoi rang: “Kiem Quan hiem tuan khu luu ma, Ta Coc ky khu gia moc nguu, Hau the nhuoc nang hanh thu phap, Thau tuong an dac su nhan sau” (Nghia la: Cua Kiem nui cao cuoi ngua may, Ta Coc hiem tro ngoi ngua go, Hau the co ai lam duoc nhu vay, Chuyen van an toan khien cho nhieu ke om sau).

Nhung neu can cu vao dinh luat bao toan nang luong thi duong nhu loai trau go ngua may nay la mot dong co vinh hang, dieu nay la khong phu hop voi quy luat lich su, vi the khong it nguoi cho rang, nhung trau go ngua may nay thuc te chi la san pham tuong tuong cua nha tieu thuyet ma thoi.

Nhung can cu vao ghi chep cua su sach, thi chac chan rang Gia Cat Luong da tao ra trau go ngua may. Tam Quoc chi – Gia Cat Luong truyen chep: “Nam Kien Hung thu 9 (tuc nam 231 sau CN), Luong lai ra Ky Son, dung trau go de van chuyen, luong het moi rut quan… Mua xuan nam thu 12, Luong huy dong toan luc luong, xuat quan tu Ta Coc, dung ngua may de van chuyen, chiem Ngu Truong Nguyen, cung Tuyen vuong Tu Ma doi mat o Vi Nam…”. Tuy Tam Quoc chi cua Tran Tho khong ghi chep ve trau go ngua may mot cach than ky nhu Tam Quoc dien nghia cua tac gia La Quan Trung sau nay, nhung co the tu do xac dinh chac chan rang viec Gia Cat Luong tao ra trau go ngua may de van chuyen luong thao la mot su thuc lich su khong the choi cai.


Neu chap nhan dieu nay thi phai tra loi cho cau hoi, vay trau go ngua may duoc su sach nhac den rot cuoc la loai may moc nhu the nao? Song tra loi cho cau hoi tuong chung don gian nay thuc te lai khong gian don chut nao.

TIN LIEN QUAN
Tao Thao - Nguoi dau tien chu giai “Binh phap Ton Tu”
Tao Thao: Cach xu the cua mot Dai truong phu?
Bat binh thay cho Tao Thao, tieng oan mai cu ngan nam?
Dieu Thuyen: Tiec thay mot Giai nhan khong co that!
Truong Phi hoa ra la chau re cua Tao Thao
Khong Minh thuc ra la mot nguoi dan ba!
Da so doc gia khong hieu nhan vat Khong Minh
Giai ma Khong Minh theo long... doc gia!
Nhung phat hien khoa hoc ky la ve Khong Minh
Di tim Khong Minh that trong “Tam Quoc dien nghia” (2)
Di tim Khong Minh that trong "Tam quoc dien nghia" (1)
Gia Cat Luong tap co mot doan van tu co the la mot tu lieu dang tin cay: “Con trau go, bung vuong dau cong, co bon chan, dau gan sau vao co, luoi gan trong bung. Tai nhieu ma di it, tien thi co the dung lon, khong tien co the dung nho, di mot minh co the di 10 dam ma di mot doan co the di 20 dam. Dau trau tron, chan dat song song, co ngang, chan linh hoat, lung duoc che phu, bung vuong, luoi ru xuong, rang chac, sung thang, ach nho. Trau duoc lap vao hai cang xe, sau thuoc nguoi di, trau chi di bon buoc. Tai luong mot nam, moi ngay di 20 dam ma nguoi khong he met nhoc”. Nhu doan van nay da ghi chep rat day du ve hinh anh mot con trau go, dong thoi con ghi chep rat day du ve thuoc tac ve moi bo phan cua con trau. Nhung boi vi nguoi doi truoc lai khong luu lai bat cu hinh ve nao ve nhung con vat nay, cho nen cho den nhieu nam sau nguoi ta van con nhung chat nghi xung quanh nhung con trau go, ngua may nay.

Co loai y kien cho rang trau go ngua may deu la do Gia Cat Luong cai tien tu loai xe mot banh rat thong dung thoi bay gio. Cach noi nay bat nguon tu Tong su, Hau son tung dam, Bai su loai bien… Cac sach nay deu cho rang loai xe nho mot banh nay, thoi Han goi la Loc xa, Gia Cat Luong cai tien xong thi doi ten thanh trau go, ngua may. Den thoi Bac Tong moi co ten goi la xe mot banh. Hai loai xe mot banh nay deu rat doc dao. Hinh dang xe cung rat giong ngua va trau dong thoi co kha nang van chuyen rat doc dao. Trau go co cang xe o phia truoc, khi di chuyen thi nguoi hoac suc vat keo o phia truoc, mot nguoi khac o phia sau day. Ngua may cung co hinh dang va cau tao nhu trau go, chi khac la khong co cang xe o phia truoc, khi van chuyen thi khong can nguoi hay vat keo ma chi co nguoi day.

Dieu dang noi la, dat Thuc Han thoi Tam Quoc nam o phia Tay Nam, rat hiem trau ngua ma phan lon lai bi trung dung cho ki binh cua quan doi. Viec van chuyen luong thuc do do chi dua vao suc nguoi la chinh. Vi nhu cau giam suc nguoi va van chuyen thuan loi, loai trau may ngua go da ra doi va phat huy toi da tac dung. Quan niem nay su dung mot so phu dieu co hinh ve xe nho mot banh thoi Dong Han phat hien duoc o huyen Cu vung Tu Xuyen lam can cu su lieu chu yeu de lap luan. Ho cho rang nhung chiec xe mot banh thoi Dong Han deu duoc tai hien trong hinh dang nhung con trau go ngua may. Nhung cung co nguoi noi rang, co che cua nhung chiec xe mot banh va bon banh rat don gian, ban linh cua Gia Cat Luong le nao lai tam thuong den vay?

Cung co loai y kien cho rang, trau go, ngua may la mot loai may moc tu dong. Nam Te thu – To Xung Chi truyen noi: “Gia Cat Luong co trau go ngua may, chinh la tao ra mot loai may moc, khong so gio nuoc, may moc tu dong, khong ton suc nguoi”. Y noi, To Xung Chi trong viec tao co so cua trau go ngua may da tao nen mot co may tu dong. Theo suy luan nay thi thoi Tam Quoc da rat pho bien viec loi dung co che banh rang de che tao may moc, nguoi doi sau vi the ma ton sung thanh loai trau go ngua may day mau sac than ky. Rat it kha nang day la chiec xe mot banh cua thoi Han ma rat co the la To Xung Chi trong mot lan cao hung da van dung nguyen ly banh rang de tao nen mot co may tu dong. Dieu dang tiec la cho den nay chang con chung cu gi luu lai.

Loai y kien thu ba cho rang trau go, ngua may chinh la loai xe bon banh va xe mot banh. Song the nao la xe bon banh, the nao la xe mot banh thi y kien lai rat trai chieu. Cao Thua, thoi Tong trong quyen tam sach Su vat ky nguyen co noi: “Trau go tuc loai xe nho co cang phia truoc hien nay. Ngua may tuc loai xe mot nguoi day ngay nay ma dan gian van goi la loai xe cua vung Giang Chau”. Pham Van Lan cung dua vao do ma cho rang, trau go la mot loai xe mot banh dung luc cua con nguoi, co du bon chan. Vi the chan chinh la banh xe. So di goi la bon chan la vi o truoc sau xe co trang bi bon coc tru bang go. Ngua may chinh la mot loai cai tien cua trau go, truoc sau co bon chan, tuc loai xe bon banh dung nguoi keo.


Tuy nhung loai xe nay khong tuong dong voi nhung trau go ngua may thoi co dai ve kich thuoc nhung nguyen ly van hanh khong khac nhau nhieu lam: tai trong cua trau go rat lon, di chuyen cham chap, thich hop di lai tren nhung doan duong ngan. Ngua may la loai cong cu chuyen dung de van chuyen o vung nui. Hoan toan co the suy doan rang, nam do Gia Cat Luong tien quan Bac phat, do rat can van chuyen luong thao tu vung binh nguyen Xuyen Tay xa xoi den khu Tan Lung, ven duong vua co binh nguyen vua co son dia. Dac biet la “duong xu Thuc” vo cung hiem tro kho khan, doc bo song co rat nhieu san dao ([1])­­ vua chat hep vua nguy hiem, chieu rong chi khoang chung mot met, chi co the de cho loai xe mot banh duoc goi la “ngua may” di qua. Nhung y kien bat dong nay, ai dung ai sai chung toi cung khong co cach nao binh luan cho ro rang duoc.

Cung con mot thac mac nua cua nhung nguoi doi sau do la trau go, ngua may thuc chat la mot vat hay hai? Chuyen gia nghien cuu lich su giai doan Tam Quoc cua Trung Quoc Dam Luong Tieu cho rang, trau go ngua may thuc chat chi la mot vat va la mot loai xe bon banh su dung suc nguoi. Ky su cua hoc vien Cong trinh co khi, dai hoc Tan Cuong, Vuong Tien cung cho rang, trau go ngua may cung la mot vat la mot loai cong cu duoc che tao theo ngoai hinh cua trau va dang di cua ngua.

Vuong Khai, nguoc lai cho rang, trau go, ngua may la hai vat khac nhau. Trau go la loai xe mot banh, ngua may la loai xe bon banh duoc cai tien tu xe mot banh. Kien truc su cua dai hoc Dong Te, Tran Tung Chu thong qua viec khao di chi san dao o vung Quang Nguyen Xuyen Bac, can cu vao do doc, do rong cho den tai trong cua duong da khang dinh rang trau go, ngua may la hai vat khac nhau. Trau go phia truoc co cang, khi di chuyen thi can co nguoi hoac vat o phia truoc de keo, phia sau co nguoi day. Ngua may va trau go ve co ban la giong nhau, nhung ngua may khong co cang xe o phia truoc, do do khong dung nguoi hay vat keo ma chi dung nguoi day o phia sau, hinh dang be ngoai giong con ngua.

Tro len la nhung quan diem cua cac chuyen gia ve trau go va ngua may, nhung “phat minh khoa hoc” cua Khong Minh. Nhung rot cuoc cach giai thich nao la phu hop nhat voi nguyen dang cua nhung con vat than ky nay thi cho den nay van la cau hoi chua co loi dap.

Gan day, chuyen vien Ly Cuong cua Vien bao tang tinh Tu Xuyen da dung hon 3000 manh gom vo de phuc nguyen lai mot chiec xe ngua ba banh hoanh chinh. Chiec xe nay duoc xac dinh la xuat hien vao thoi ky giua Tam Quoc va Dong Han. Ly Cuong cho rang day chinh la chiec xe xuat hien trong truyen thuyet ve trau go ngua may cua Khong Minh Gia Cat Luong. Day la mot chiec xe mo hinh duoc lam de chon theo nguoi chet, chi lon bang ba phan muoi cua chiec xe that. Kich thuoc cua mo hinh nay la: cao 1.15 met, dai 2.56 met. Dong thoi chiec xe nay co rat nhieu dac diem tien tien ve mat ky thuat.

Dau tien, neu la loai xe ngua hai banh ngua khong chi phai dung luc de keo xe ma con phai dung luc de nang xe. Khi loai xe ba banh xuat hien thi ngua se giam duoc suc nang phai nang than xe lan tai trong cua xe, tang cuong tinh on dinh cho xe, giup cho xe khong can dung luc qua nhieu ma van co the keo duoc mot khoi luong hang hoa lon.

Thu nua, trong loai xe hai banh truyen thong, giua ngua va xe duoc tiep xuc voi nhau boi cang xe, do dai cua cang xe duoc uoc dinh la bang ban kinh re ngoat cua xe, nhu the hoan toan khong thich hop de van chuyen o duong nui. Nguoc lai, loai xe ba banh tai banh truoc va thung xe phia sau co mot “co che chuyen huong”, thich hop voi viec re ngoat o duong nui. Nhung doi voi cau “nguoi khong ton suc, trau khong an uong”, Ly Cuong cung khong co cach giai thich ro rang.

Gia Cat Luong neu nhu biet duoc tinh hinh nay, o duoi cuu tuyen han se chay nuoc mat han minh da khong de lai hinh anh minh hoa viec che tao mot cach ti mi cho doi sau duoc muc tan so thi, tranh duoc nhung tranh cai vo ich.

Hy Van (Vietimes) trich dich tu Mat ma lich su cua tac gia Ha Uc Ton Kien Hoa, Nha xuat ban Cong nhan Trung Quoc, 2007