Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1525898/08072008.aspx

An thit song, coi chung chet vi giun xoan

  Vao trung tuan thang 6/2008, sau khi an co (tiec) co mon thit lon, 23 nguoi dan Son La bi tieu chay, sot cao, dau co... du doi.  Vien Cac benh truyen nhiem & nhiet doi xac dinh, nhung nguoi nay da bi nhiem giun xoan co trong thit lon.

Con lon 20 tuoi va bua co chet nguoi

Sau nua thang dieu tri tai Vien CBTN&NDQG, 5 benh nhan da hoi phuc, nhung giam 7-15kg the trong do suy kiet. (Anh: Quang Hanh)

Theo loi anh H.A.S (39 tuoi, giao vien o ban Pang Khua) - benh nhan suy kiet nang nhat vua hoi phuc), thuc pham chinh trong bua co tai hai noi tren la mot con lon khoang 20 tuoi, da om va bo an mot thang, khi thit da bi loet vai, co gioi trong tai, co teo gan het nen rat it nac (mo chiem 50kg trong 70kg tong trong luong).

Chi 3-4 ngay sau bua co, 23 nguoi da an cac mon tiet canh va lap (thit song u chua, tuong tu mon nem) dong loat dau bung, di ngoai. 1-2 tuan sau, ho deu sot cao keo dai (co luc ret run), dau moi co toan than, dau tang dan den muc khong the di lai duoc. Tinh trang dau mieng hong, dau khi hit tho khien ho rat met, noi kho, an kem, dan den suy kiet, phu va teo co .

Cac nan nhan da duoc dua vao BV huyen Bac Yen chua tri ngay, nhung khong cai thien duoc tinh trang dau co khung khiep (nhat la o hai dui). Ngay 16/6 ba chu cua bua tiec (77 tuoi) qua doi. 3 ngay sau, mot thanh nien 33 tuoi tu vong. 5 benh nhan suy kiet nang duoc dua vao BV Da khoa tinh Son La, 5 truong hop khac (trong do co anh S.) duoc chuyen len Vien Cac benh truyen nhiem & nhiet doi Quoc gia (CBTN&NDQG) cap cuu.

Tai Vien, sau khi khai thac ky tien su va ket hop voi bieu hien lam sang dau co noi troi, cac bac si da trien khai huong xet nghiem tim benh giun xoan. Cac benh nhan da duoc sinh thiet co; Ket qua sinh thiet co tu dau dui cho thay hinh anh au trung giun xoan tao nang trong te bao co. Ket qua xet nghiem mau huyet thanh thuc hien tai Vien Sot ret - Ky sinh trung - Con trung T.U. cung dong thoi giup cac bac si khang dinh benh giun xoan o cac benh nhan nay.

Nho duoc chan doan dung, kip thoi, dieu tri bang thuoc diet giun dac hieu, cac benh nhan da  do dau dan, do met, an duoc, het phu, dut sot, nang cao the trang va chuan bi ra vien.

An thit song de bi nhiem giun xoan

Benh giun xoan duoc phat hien vao nam 1835; sau do, nguoi ta nhanh chong tim ra giun xoan o khap noi tren the gioi. 

Trong 20 nam qua, benh nay lien tuc duoc phat hien o nhieu quoc gia, tham chi con bung dich. Theo thong bao cua WHO, thang 3/2001, dich giun xoan da xay ra o Italy lam hang ngan nguoi mac; 50% so lon dieu tra trong dot dich nay bi nhiem giun xoan. 
 
Nhieu nha khoa hoc da de nghi dua benh giun xoan len hang benh can bao dich.
Theo PGS-TS Nguyen Duc Hien - Vien truong Vien CBTN&NDQG, giun xoan la benh nang dac biet nguy hiem, kho chua, vuot han ra ngoai gioi han cac benh giun san thong thuong boi rat de gay tu vong. Ai cung co the nhiem giun xoan neu an phai au trung giun xoan (co ten Trichinella) con song trong thit dong vat nau chua chin (thuong gap nhat la lon nha, nhat la khi che bien thanh cac mon tiet canh, nem, goi).

Loai au trung nay cung tung duoc Benh vien Nhiet doi TP.HCM phat hien trong luon, loai thuy san rat duoc ua chuong tai cac quan nhau tren dia ban.

Mon long luoc chua ky cung chua nhieu nguy co do au trung giun xoan sau khi vao da day, xuong ruot non, no thanh giun truong thanh va xam nhap vao niem mac ruot. Au trung do giun cai de ra se theo mau xam nhap cac co, phat trien thanh ken, ton tai o day khoang 20 nam va duy tri kha nang gay nhiem suot thoi gian nay.

Dieu dac biet nguy hiem cua giun xoan la benh nay co the lam cho benh nhan suy kiet, voi cac trieu chung dau bung, non, tieu chay 2 - 7 ngay sau khi an. Mot tuan sau, benh nhan sot cao, me man, dau cac khop xuong, dau co, kho nuot, kho tho, phu mat, nhat la o hai mi mat. Giua tuan le thu ba, thay dau du doi, kho cu dong, co the gay sut, suc khoe suy sup nhanh do khong an duoc. 

Hinh anh au trung giun xoan tim thay trong te bao co tu dau dui cua benh nhan H.A.S. (Anh: Vien CBTN&NDQG)

Benh nhan co the tu vong vao tuan thu hai va tuan thu 7 tuy muc do nhiem. Phan lon tu vong do suy nhuoc cuc do, kem theo bien chung phoi va loet da. Nhung nguoi may man song sot van thay dau cac co va but rut trong nhieu thang sau do.

Trong khi do, theo PGS-TS Nguyen Duc Hien, phat hien dung giun xoan khong de, boi day la benh giun duy nhat gay sot cao keo dai o giai doan dau, de bi chan doan nham thanh cac benh nhiem khuan nang nhu thuong han, sot ret...

Them nua, giun xoan lai la benh truoc nay hiem gap va it duoc chu y tai Viet Nam. 

Theo mot tai lieu giao khoa ve ky sinh trung nhung nam 1980 thi nuoc ta moi chi co mot so truong hop mac giun xoan tu nuoc ngoai dem ve va mot o benh noi dia o Nghia Lo (Hoang Lien Son). Gan day, da co nhung bao cao ve cac vu bung phat do giun xoan tai Mu Cang Chai (Yen Bai) nam 1970 (co 26 nguoi mac, chet 4 nguoi); tai Tuan Giao (Dien Bien) nam 2002 (22 nguoi mac, chet 2 nguoi), nam 2004 (20 nguoi).

Nam 2004 Vien CBTN&NDQG da tiep nhan mot phu nu mac giun xoan, voi bieu hien noi troi la sot keo dai va dau co.

Sau 5 truong hop benh nhan mac giun xoan dang dieu tri, Vien CBTN&NDQG nghi den kha nang benh giun xoan dang luu hanh trong khu vuc Tay Bac Bo. Theo Vien, truoc mat nen co su ket hop cac nganh de dieu tra, phat hien benh, dieu tri cac truong hop mac, kiem dich sat sinh phat hien thit nhiem giun xoan, va tang cuong tuyen truyen nhan dan tich cuc phong benh, tuyet doi khong an cac loai thit chua nau chin.

4 trieu chung co ban cua benh giun xoan:

- Phu mi mat la dau hieu dac trung cua benh, co the kem theo phu va chay mau ket mac, doi khi phu toan bo dau, co khi phu ca co va chi tren.

- Dau co: Dau khi tho sau, ho, nhai, nuot, khi dai tien. Dau ca o co mat va co.

- Sot: Than nhiet tang dan, sau 2-3 ngay thi dat toi toi da. Trong truong hop nhiem nhe, benh co the tien trien voi sot am i.

- Tang bach cau ai toan: Bach cau ai toan tang trong nhung ngay dau cua benh, tham chi trong thoi ky u benh va tang cao nhat vao tuan thu 3 cua benh.

Ngoai nhung trieu chung neu tren con xuat hien nhung not ban tren da giong may day.

Trong truong hop benh nang, thuong xay ra cac bien chung vao tuan thu 3, thu 4 nhu: viem co, viem phoi, viem nao lam benh nhan co the tu vong.