Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/1654942/08092008.aspx

Tre cham noi, chuyen khong don gian

Day tre hoc noi thong qua tro choi.

Nguyen nhan khien tre cham noi

 

Theo BS Dang Ngoc Thach, Khoa Tam ly tre em, BV ND2: “Co nhieu nhuyen nhan hay cac yeu to tam ly - giao duc, moi truong - xa hoi lam tre cham noi nhu bi diec di tat, cham phat trien tri tue hay bi sang chan san khoa…. Nhung tre co benh ly gay ton thuong den nao hay benh nang cung anh huong den su phat trien cua viec tap noi. Tre bi dong kinh, it tap trung, chu y cung la nhung nguyen nhan cham noi”.

 

Cham noi cung mang tinh chat giong nhu di truyen trong gia dinh nhung doi voi truong hop nay thi ngoai viec cham noi, nhung ky nang khac cua tre van phat trien cach binh thuong khi giao tiep voi nguoi khac. Ngoai ra, nhung bao luc xay ra trong gia dinh cung gay anh huong rat nhieu ve kha nang tap noi cua tre. 

 

Rieng doi voi cac truong hop tre cham noi don thuan, tu nhien thi viec chua tri kha de dang neu co su phoi hop cua BS cung cha me tre.

 

It ai nghi viec cho tre bu num vu gia, xem TV mot minh lai la thu pham gay ra su cham noi o tre. Thuc te, TV co the giup cho nguoi giu tre, cham soc tre (ong ba, cha me…) do phan nao su nhoc nhan nhung TV khong tao duoc su tuong tac voi tre, qua do tre co the phat trien duoc ngon ngu. Do do, can co nguoi cung xem TV va noi chuyen voi tre ve nhung dien bien tren TV de giup tre tap trung chu y nghe, hieu va lap lai… 

 

Doi voi viec cho tre ngam num vu gia, phan luoi cua tre se it hoat dong, hau het chi tap trung vao doi moi. Khac voi khi tre bu vu me, dong tac luoi cua tre hoat dong linh hoat, tu do viec phat trien ngon ngu noi cua tre se tot hon, tham chi tot hon ca doi voi tre bu sua binh.

 

Nhung dieu nen lam de giup tre tap noi tot

 

Dau tien can chu y viec cho tre bu me ngay tu khi moi sinh cho den 6 thang tuoi co mot tam quan trong doi voi viec tap noi cua tre. Nhieu nguoi con khuyen nguoi me nen cho con bu me den 2 tuoi. Su giao tiep giua me - con khi me cho con bu se giup be an tam, giup be phat trien va phong chong cac benh tat vi sua me co du chat dinh duong can thiet cho su phat trien cua tre, dieu nay ai cung biet. 

 

Tre tiep nhan nhung ngon ngu ban dau tot nhat tu cha - me, tu do tre se phat trien viec tap noi tot. Tre em can duoc khuyen khich noi giong nhu tre duoc khuyen khich di. Can nho rang, tre co the nghe hieu tu rat som, truoc khi tre co the tu noi. De lam duoc dieu do, tre can biet chu y, lang nghe…truoc khi noi. Hay kien nhan, ban co the giup con ban hoc noi tung buoc mot va doi luc duong nhu cham. Tre co the noi khong ro hoac noi vap hay ngai ngung khong noi.

 

Choi voi tre la dieu quan trong va cac bac cha me can chu y. Dac biet viec choi dua voi tre cham noi doi hoi cac bac cha me phai tap trung chu y trong suot qua trinh choi voi tre. Thuong xuyen noi voi tre, doc sach cho tre nghe, khuyen khich tre tap trung vao ban, vao do vat nao do ma ban muon noi den. Nen noi den nhung vat co truoc mat, hay nhung dieu dang xay ra. Chu y lang nghe, cho con ban co thoi gian de thuc hien nhung loi tre sap noi, cung nhu thuong xuyen dua ra loi dong vien nhu “Con noi gioi lam”, giup tre manh dan tap noi.

 

Tap cho con ban biet nghe cac am thanh khac nhau hay tap cho con giao tiep qua nhung hinh anh hay dieu bo cung la cach giup cho tre tap noi tot.

 

BS. Thai Thanh Thuy, Truong Khoa Tam Ly BV ND2 cho biet: ‘Thong thuong em be tu 9 - 12 thang co the phat am e a keo dai thanh mot chuoi am thanh co ngu dieu giong nhu tieng noi cua nguoi lon, be dung cu chi hoac am thanh de chia se thong tin ve nhung gi ma be thay. Be rat thich noi chuyen, be phat am giong nhu cac tiet tau trong am nhac, be co the ket hop am thanh va cu chi de chao hay tam biet, co the dung 2 tu lien tuc mac du chi la gan dung, be co the phat am 1 tu hoac gan giong nhu vay de tra loi cho cau hoi “Cai gi day?”...

 

De chan doan tre cham noi, can kiem tra rat nhieu ky nang noi tre nhu kha nang tap trung chu y, kha nang bat chuoc, kha nang luan phien trong cau chuyen, cach choi cua tre va moi truong ngon ngu cua tre nhu the nao.

 

Cac phuong phap giup tre tap noi

 

Theo BS Dang Ngoc Thach: “Co 2 phuong phap giup cho tre tap noi tot gom phuong phap hoc doc da giac quan (HDDGQ) va phuong phap ngoi nha giao tiep (NNGT)

 

Trong do PP NNGT doi hoi tre phat trien 5 ky nang: Mot la Tap trung chu y, hai la Lang nghe - Bat chuoc - Lap lai; thu ba Choi, thu tu la Hieu va thu nam la tre dua ra nhung cu chi dieu bo phu hop. Khi tre thuc hien duoc 5 dieu tren thi tre se phat trien ky nang noi tot.

 

Doi voi phuong phap nay, nen cho tre hoc nhung tu don gian, de hieu. Tot nhat la day tre noi dua theo nhung tinh huong xay ra hang ngay, tao nhieu tinh huong khac nhau khi noi ve 1 tu nao do. Khong ep tre phai noi nhung nho dua ra loi khen khi tre tap noi.

 

Phuong phap HDDGQ la mot phuong phap moi do GS TS Robert C Titzer dua ra. HDDGQ khuyen khich day tre doc, viet tu 4 thang tuoi. Phuong phap nay tan dung giai doan phat trien quan trong dau doi cua tre tren su tap trung cua cac giac quan trong viec hoc doc, viet. Ngoai ra, phuong phap nay con giup tre kiem soat duoc mieng va luoi de co the dien dat tot loi noi.

 

De theo phuong phap nay, cha me nen han che viec cho tre ngam num vu gia vi no se lam so cung cac co ham, khien tre phat am khong tot. Theo TS Titzer, giai doan dau chi nen tap tre doc 50 tu don gian vi day la giai doan kho nhat, sau do moi tien den day tre nhung tu kho, tu ghep…. .

 

Ngoc Thanh