Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2090324/30042009.aspx

On tap mon ngu van: Van hoc nuoc ngoai

Chuyen de "Thuoc" cua Lo Tan; "Ong gia va bien ca" cua Hemingway; "So phan con nguoi" cua So-lo-khop.

KIEN THUC CO BAN

A. THUOC

1. Khai quat

a. Tac gia

+ Tieu su - con nguoi

- Tieu su

- Con nguoi: giau nhiet huyet voi dat nuoc, nhan dan.

Chuyen qua nhieu nghe:

• Bat dau: say me nghe hang hai tai “Thuy su hoc duong” => mo rong tam mat, thoat khoi canh ao tu nuoc dong que nha.

• Tot nghiep “Khoang lo hoc duong” nganh khai mo => khai thac tai nguyen khoang san lam giau cho to quoc.

• Hoc nghe y => chua benh cho nhung nguoi dan vi ngheo, ngu dot ma chet.

• Mot lan xem phim thay nguoi Trung Quoc khoe manh ham ho xem quan Nhat chem mot nguoi Trung Quoc => nhan ra: chua benh the xac khong quan trong bang chua benh tinh than => chuyen sang hoat dong van chuong de chua can benh tinh than cua quoc dan.

+ Sang tac:

- Xuat phat tu quan diem sang tac dung dan, tich cuc ma ong de xuong: van hoc “cai tao quoc dan tinh”.

- Tac pham tieu bieu:

- Gia tri:

• Noi dung: dat ra yeu cau cho nguoi cam but: chi ra can benh tinh than cho nguoi Trung Quoc de ho co y thuc chay chua.

=> Nhan xet:

o Lay dong dat nuoc Trung Quoc lac hau, co hu, thuc tinh luong tri dan toc dang me ngu.

o De xuat quan niem van chuong tien bo, mang tinh cach mang, khoi day trach nhiem xa hoi cua nguoi cam but > hinh thanh “dong van hoc phan tinh”.

• Nghe thuat: phong cach viet da dang, phong phu.

o Be ngoai: lanh lung, khach quan

o Ben trong: am nong, suc soi nhiet huyet voi dan voi nuoc.

=> Ngoi but trong tay Lo Tan sac sao nhu “con dao mo trong tay nguoi phau thuat” (Lien he voi phong cach nghe thuat cua Nam Cao).

+ Vi tri van hoc su: tac gia tieu bieu cua van hoc hien dai Trung Quoc ma cai bong om trum suot the ki XX.

b. Tac pham

+ Su ra doi: 1919, dung luc cuoc van dong chong phong kien de quoc cua hoc sinh sinh vien bung no (phong trao “ngu tu”).

+ Nhan de:

- Nghia thong thuong: thuoc chua benh.

-  Gan voi tac pham

• Thuoc chua benh lao theo cach rieng cua nhung nguoi dan me muoi, lam cho nguoi chet oan uong.

• Nuoc Trung Quoc chim trong tam toi, ngu muoi. Banh bao tam mau nguoi thuc chat la mot loai thuoc doc. Con nguoi dang chim dam trong su me tin, ngu dot, hu lau, tham lam. Cai goi la thuoc ma nguoi dan Trung Quoc can la su giac ngo => Dat ra cau hoi ve phuong thuoc chua benh tinh than cho nguoi Trung Quoc.

• Phat hien ra can benh o hai doi tuong:

o  Nguoi cach mang: xa roi quan chung den muc quan chung ban dung minh (dau don nhat lai chinh la nguoi than – ong Ba ban dung Ha Du)

o Quan chung: me muoi, ho hung voi li tuong cuu nuoc cao dep.

 Nhan xet:

• Chi ra can benh tinh than quai di chu khong chu truong ke don boc thuoc => lay dong va thuc tinh y thuc chua benh de nguoi dan Trung Quoc tu tim thuoc chua.

• Thuoc la mot cau hoi bo lung cho ca nguoi cach mang va quan chung: lam the nao tim ra phuong thuoc chua benh tinh than.

+ Tom tat noi dung:

- Ong chu quan tra Hoa Thuyen co con trai bi benh lao, nho nguoi mua banh bao tam mau tu tu vi tin se chua benh duoc cho con.

- Moi nguoi uong tra ban tan ve nguoi cach mang – Ha Du ma mau duoc dung lam thuoc voi thai do coi thuong, coi la giac, dien, trai dao.

- Tiet Thanh minh nam sau, me Ha Du va ba Hoa Thuyen deu den nghia dia tham con va co su dong cam.

2. Mot so van de luu y

a. Noi dung

+ Vach tran su u me, lac hau cua quoc dan tinh Trung Quoc.

+ Dat cau hoi co y nghia xa hoi sau sac: Dau la phuong thuoc chua benh the xac va tinh than cho nguoi dan Trung Quoc.

+ Chi ro: muon cuu nguoi Trung Quoc khoi nguy co diet vong can chua hai can benh.

• Can benh xa roi quan chung cua nguoi cach mang.

• Can benh u me, tho o voi tuong lai dat nuoc cua nguoi dan Trung Quoc.

b. Nghe thuat

+ But phap: thien ve ta => phoi bay tran trui, khach quan, lanh lung, tham thia trang thai tinh than ngu muoi, vo cam cua nguoi dan va su co vang cua nguoi cach mang.

+ Ngon ngu: ngan gon, gian di.

+ He thong chi tiet, hinh anh giau tinh bieu tuong:

- Banh bao tam mau tu tu.

• Cach chua benh me tin.

• Cach nhin cua quan chung ve nguoi cach mang: giac, dien => tam toi, khong thau hieu => thuc chat day la thu thuoc doc.

- Con duong mon “nho hep, cong queo”.

• Ranh gioi quan chung – cach mang: mo nguoi cach mang bi dat chung mot ben voi nhung nguoi toi pham.

• Ranh gioi phan tranh giua trai – phai.

=> Nhan thuc ngu muoi, tam toi cua nguoi dan.

- Con qua: the luc den toi.

- Su gap go cua hai ba me:

• Ho Hoa va ho Ha => ghep lai thanh Hoa Ha - ten goi co xua cua dan toc Trung Quoc => bi chia cat thanh hai nua khong thau hieu, deu mang bi kich va noi dau mat mat.

• Tuy nhien, ho da gap nhau va dong cam, xoa bo di khoang cach cua su ngo nhan, hieu lam => niem tin vao mot ngay Trung Quoc thong nhat, doan ket.

- Vong hoa: tran trong, biet on => niem lac quan ve su phan tinh cua nguoi dan Trung Quoc.

B. ONG GIA VA BIEN CA

1. Vai net ve tac gia tac pham

a. Tac gia

+ Tieu su:

- Thua nho thuong theo cha di san, di cau ca hay chua benh cho nguoi da do => kham pha nhung manh dat moi me, hoang so; song gan gui voi thien nhien.

- Tham gia hai cuoc chien tranh the gioi voi tu cach la nguoi linh, phong vien mat tran, chiu nhieu noi dau hau chien (bi thuong, tinh yeu tan vo) => trai nghiem, cam nhan sau sac su phi nghia va nhung mat mat do chien tranh gay ra.

+ Con nguoi:

- Ca tinh manh me, giau nghi luc va luon muon thu thach kha nang chiu dung cua con nguoi.

- Nha van thuoc “the he vut di”: tan vo ao tuong, nhan thuc su phi nghia cua chien tranh, cam giac lac loai.

- Trung thuc voi chinh minh va voi nghe viet:

Tam niem: “Viet mot ang van gian di va trung thuc ve con nguoi”.

+ Phong cach nghe thuat - Nguyen li “tang bang troi”.

- Tac pham phai la mot “tang bang troi”, bay phan chim, mot phan noi.

- Bieu hien:

• Van phong gian di, ngan gon, tuoc bo moi mau me hoa mi trong loi van.

• Tao hinh tuong nghe thuat giau suc goi, nhieu an y.

• Su dung nhieu doc thoai noi tam

• Giong dieu phong phu: vua tru tinh vua cham biem, vua ta thuc vua bieu tuong => tinh chat da thanh.

• Dung luong cau chu ngan gon nhung triet li va y vi nghe thuat gan nhu vo tan: nha van co tinh luoc bot cac chi tiet de gia tang ham luong nghia cho hinh tuong nghe thuat.

Nhan xet:

- Tao ra “mach ngam van ban” => tao tinh chat doi thoai, mo rong kha nang “dong sang tao” cua nguoi doc trong qua trinh tiep nhan.

- Gap go voi li luan van hoc phuong Dong (Trung Quoc): y tai ngon ngoai (y o ngoai loi) => tinh chat ham suc, da nghia cua van ban nghe thuat.

- Gan voi quan niem: “Viet mot ang van xuoi trung thuc va gian di ve con nguoi”.

b. Tac pham

+ Xuat xu: viet nam 1952, truoc khi nha van dat giai Nobel (1954).

+ Tom tat: Truyen ke ve ba ngay hai dem ra khoi danh ca cua ong lao Xan-ti-a-go. Trong khung canh menh mong troi bien chi co mot minh ong lao, luc chuyen tro voi chim ca, may nuoc, khi duoi theo con ca lon, luc duong dau voi dan ca du dang bu vao xau xe con ca kiem cua lao, de cuoi cung, keo vao bo chi con tro bo xuong.

+ Khai quat:

- Thoi gian, nhan vat duoc thu hep toi muc cuc han.

- Goi mo nhieu tang y nghia:

• Cuoc tim kiem con ca lon nhat, dep nhat doi cua ong lao.

• Hanh trinh nhoc nhan va dung cam cua nguoi lao dong trong mot xa hoi vo tinh.

• The nghiem ve thanh cong va that bai cua nguoi nghe si don doc khi theo duoi giac mo sang tao.

• Moi quan he giua con nguoi va thien nhien => khang dinh suc manh cua con nguoi: “Con nguoi co the bi huy diet nhung khong the bi danh bai”.

+ Vi tri: tac pham la the nghiem thanh cong cho nguyen li “Tang bang troi”

c. Doan trich.

Thuoc phan cuoi cua truyen, ke lai viec ong lao Xan-ti-a-go duoi theo va bat duoc con ca kiem.

2. Mot so net co ban ve doan trich

Bieu hien cua nguyen li “Tang bang troi”:

+ Nhung “khoang trong” ngon ngu:

- “Khoang trong” trong nhung doan mieu ta, ke ve canh vat, con nguoi.

Vi du: “Roi soi day khong nhich them ti nao nua va lao giu cho toi khi lao thay trong anh nang, nhung tia nuoc tu soi day ban ra […]The roi soi day thoat di mat” => giua hai cau co khoang trong: lao so day cau dut nen buong day ra.

- “Khoang trong” trong dong doc thoai noi tam cua ong lao.

Vi du: “Con ca la van may cua ta” => Muon hieu cau nay can lien tuong toi viec lao ra khoi vi moi nguoi cho rang lao gap van rui deo dang nen da het thoi => co the hieu: Con ca la van may cua ta vi ta da bat duoc no, xoa bo van rui theo bam ta bay lau.

+ Phan bo cac kieu loi: loi ta, loi doc thoai => se khit, chat che, ti le phu hop.

- 18 lan doc thoai noi tam, 24 lan tac gia su dung “Lao nghi”.

- 18 lan lao/ong lao noi lon (ong lao hua) => doi thoai voi thien nhien, phan than, tu noi voi chinh minh de tim nguon doc luc vuot qua gian nan va noi co don mot minh tren bien.

=> Nhung khoang du bat tan cua y nghia:

- Cuoc tim kiem con ca lon nhat, dep nhat doi cua ong lao.

- Hanh trinh nhoc nhan va dung cam cua nguoi lao dong trong mot xa hoi vo tinh.

- The nghiem ve thanh cong va that bai cua nguoi nghe si don doc khi theo duoi giac mo sang tao.

- Moi quan he giua con nguoi va thien nhien => khang dinh suc manh cua con nguoi: “Con nguoi co the bi huy diet nhung khong the bi danh bai”.

C. SO PHAN CON NGUOI

1. Khai quat ve tac gia, tac pham

a. Tac gia:

+ Tieu su - con nguoi:

- Noi sinh: thao nguyen Song Dong => khong gian nghe thuat quen thuoc trong sang tac So-lo-khop.

- Tham gia cach mang tu kha som, lam nhieu nghe de kiem song => su trai nghiem, thau hieu sau sac cuoc song, chien tranh cung nhu guong mat nhung so phan thoi hau chien.

+ Phong cach nghe thuat:

- Viet dung su that, khong ne tranh du co khoc liet va dau thuong nhu the nao.

- Su ket hop hai hoa: chat bi va chat hung, yeu to su thi va yeu to tam li.

+ Vi tri van hoc su:

- Nha van Nga loi lac, thuoc so cac nha van ma moi tac pham ra doi deu co y nghia nhu nhung cot moc danh dau buoc phat trien cua nen van hoc Xo viet.

- Nhan giai thuong Nobel nam 1965.

- Nha tieu thuyet co tai, mot trong nhung nha van lon nhat the ki XX.

b. Tac pham

+ Hoan canh ra doi:

- Boi canh tac pham: duoc in nam 1956 nhung boi canh cua no la cuoc chien tranh ve quoc vi dai cua nhan dan Lien Xo chong phat xit Duc xam luoc (1939 – 1945). Tuy danh duoc thang loi to lon nhung nhan dan Lien Xo cung da phai ganh chiu nhung ton that nang ne

- Boi canh lich su, thoi dai:

• Bau khong khi dan chu trong xa hoi Nga nhung nam 50 => anh huong toi: su lua chon nhan vat trung tam, giong dieu nguoi ke chuyen, van de ma tac pham dat ra.

• Xu huong van hoc di vao tim hieu so phan con nguoi noi len trong van hoc the gioi sau chien tranh.

+ Tom tat:

- Ke ve cuoc doi An-dray Xo-co-lop, mot nguoi lao dong, mot nguoi linh Nga binh thuong.

- Kieu truyen long trong truyen: tac gia ke ve cuoc gap go tinh co voi Xo-co-lop trong mot lan doi pha sang song va duoc anh ke lai chinh cuoc doi minh => loi ke: dan xen giua loi tac gia va loi nhan vat.

- Ket cau theo trinh tu thoi gian: truoc, trong va sau chien tranh.

- Trong tam truyen don vao thoi gian Xo-co-lop trong chien tranh: bi bat lam tu binh, bi day doa trong dia nguc tran gian cua phat xit Duc.

+ Gia tri:

- Cach nhin moi ve cuoc song, chien tranh: toan dien, chan thuc => ton trong su that, dua vao tac pham nhung su that tao bao (su that ve nhung mat mat cua con nguoi sau chien tranh, dang sau nhung vinh quang cua chien thang la nhung ton that, thuong dau…)

- Doi moi trong mieu ta nhan vat, kham pha tinh cach Nga, khi phach anh hung va su nhan hau cua nguoi linh Xo-Viet.

=> Truyen ngan vuon toi tam voc su thi (phan anh chan thuc toan canh ve dat nuoc va con nguoi Nga truoc, trong va sau chien tranh the gioi thu 2 thong qua so phan cua mot ca nhan)

+ Vi tri van hoc su:

Cot moc quan trong mo ra chan troi moi cho van hoc Nga.

c. Doan trich

+ Vi tri: doan cuoi cua truyen.

+ Tom tat: nguoi linh buoc ra khoi chien tranh voi vet thuong lon trong tam hon (mat het nguoi than), duoc dat truoc mot tinh huong moi – tinh huong thu thach trai tim: gap Va-ni-a be bong khong gia dinh. Long nhan hau, vi tha, ban linh cua mot nguoi anh hung trong doi thuong dan den hanh dong nhan nuoi dua tre. Hai con nguoi bo vo, coi cut da tim den voi nhau, nuong tua vao nhau de vuot qua dau thuong.

2. Mot so net co ban ve tac pham

a. Noi dung:

+ Li giai van de lon cua van hoc nhan loai: “So phan con nguoi” qua cuoc doi cua Xo-co-lop – mot nguoi lai xe nhu bao nguoi lai xe khac truoc chien tranh va sau chien tranh, mot nguoi linh binh thuong trong chien tranh => dac biet quan tam toi so phan nhung nguoi lao dong => khai thac hinh tuong nhan vat o khia canh doi thuong => nhung van de lon (chien tranh, so phan con nguoi) duoc li giai gan gui, sau sac, tham thia.

+ Phat hien chieu sau cua hien thuc: di chung cua chien tranh van con tay dau trong moi manh doi (nguoi linh mat gia dinh, dua be mat mai am cho che…)

+ Kham pha tinh cach con nguoi Nga (qua nhan vat Xo-co-lop): nhan hau vi tha, kien cuong, dung cam (dat nhan vat trong tinh huong moi day thu thach sau chien tranh: gap Va-ni-a, mot so phan coi cut, be bong).

b. Nghe thuat

+ Tu su doc dao: hinh thuc truyen long trong truyen => Tac dung

- Dam bao tinh chan thuc

- Tao ra mot phuong thuc mieu ta lich su moi: lich su trong moi quan he mat thiet voi so phan ca nhan con nguoi.

+ Nghe thuat mieu ta tam li nhan vat:

- Loi nhan vat tu boc lo.

- Cac tinh huong va moi quan he boc lo tam li.

- Cac chi tiet nghe thuat duoc lua chon

+ Loi phat bieu tru tinh (tru tinh ngoai de).

- Ban khoan, lo lang ve tuong lai cua “hai con nguoi coi cut, hai hat cat” be nho giua cuoc doi day giong bao.

- Nghi ve con nguoi Nga, tinh cach Nga, nha van boc lo su tin tuong “Thiet nghi rang con nguoi Nga do, con nguoi co y chi kien cuong, se dung vung duoc va song ben canh bo, chu be kia mot khi lon len se co the duong dau voi moi thu thach, se vuot qua moi chuong ngai tren duong neu nhu to quoc keu goi”.

- “Noi buon tham thia”  khi nhin vao  bong dang lun cun non not cua cau be va hien thuc cuoc song (hinh anh “nhung giot nuoc mat dan ong hiem hoi nong bong”) => Ket  thuc chien tranh khong co nghia la het nuoc mat va dau thuong.

- Chiem nghiem ve so phan con nguoi - nhung hat cat coi cut, be nho bo vo trong bao xoay chien tranh va cuoc doi => nhac nho mot thai do song, ban linh song de vuot qua dau thuong: Cai chinh o  day la phai biet kip thoi quay mat di. Cai chinh o day la dung lam ton thuong em be, dung de cho em thay nhung giot nuoc mat dan ong hiem hoi nong bong lan tren ma anh.

=> Loi binh luan tru tinh giau cam xuc, chat nang suy tu cua nha van ve so phan con nguoi trong mot giai doan lich su nhieu bien dong cua nuoc Nga.

CUNG CO KIEN THUC

De 1: Phan tich y nghia nhan de truyen ngan “Thuoc”.

De 2: Phan tich y nghia bieu tuong cua chi tiet con duong trong “Thuoc”.

De 3: Phan tich y nghia nhan de “Ong gia va bien ca”.

De 4: Trinh bay ngan gon hieu biet cua em ve nguyen li “tang bang troi”.

De 5: Phan tich ngan gon bieu hien cua nguyen li “tang bang troi” trong “Ong gia va bien ca”.

De 6: Phan tich y nghia nhan de “So phan con nguoi”.

De 7: Phan tich loi binh luan tru tinh trong “So phan con nguoi”.

Goi y giai de:

De 1: Y nghia nhan de truyen ngan “Thuoc”.

+ Mo ta

+ Phan tich:

- Nghia thong thuong.

- Nghia gan voi tac pham.

+ Danh gia:

- Nhan de ngan gon

- Mang dau an phong cach truyen ngan Lo Tan.

De 2: Y nghia bieu tuong cua chi tiet con duong trong “Thuoc”.

+ Mo ta chi tiet con duong duoc mieu ta trong tac pham

+ Phan tich:

- Ranh gioi quan chung – cach mang: mo nguoi cach mang bi dat chung mot ben voi nhung nguoi toi pham.

- Ranh gioi phan tranh giua trai – phai.

 Cho thay:

• Su ngu muoi trong nhan thuc cua quan chung

• Su phan cach dau don cua Trung Hoa von thong nhat.

+ Danh gia:

- Chi tiet nghe thuat ngan gon nhung giau ham luong nghe thuat.

- Gan voi phong cach nghe thuat Lo Tan.

De 3: Y nghia nhan de “Ong gia va bien ca”.

+ Mo ta

+ Phan tich:

- Tuong quan doi lap: be nho, huu han, don doc – rong lon, vo han, du doi.

- Y nghia bieu tuong:

• Tuong quan con nguoi – thien nhien => Hanh trinh chinh phuc thien nhien =>Cuoc dau tranh muon doi giua con nguoi va thien nhien => bai ca ve suc manh va ban linh cua con nguoi “co the bi huy diet chu khong the bi danh bai.

• Hanh trinh nhoc nhan va dung cam cua nguoi lao dong.

• The nghiem ve thanh cong va that bai cua nguoi nghe si don doc khi theo duoi giac mo sang tao.

+ Danh gia:

- Nhan de giau y nghia bieu tuong.

- Mang dau an phong cach nghe thuat tac gia.

De 4: Trinh bay ngan gon hieu biet cua em ve nguyen li “tang bang troi”.

+ La gi?

+ Bieu hien?

+ Neu ngan gon nhung bieu hien cua nguyen li nay trong “Ong gia va bien ca”

De 5: Phan tich ngan gon bieu hien cua nguyen li “tang bang troi” trong “Ong gia va bien ca”.

Dua vao kien thuc co ban de lam bai.

De 6: Phan tich y nghia nhan de “So phan con nguoi”.

+ Mo ta.

+ Phan tich

+ Danh gia.

De 7: Loi binh luan tru tinh trong “So phan con nguoi”.

Dua vao kien thuc co ban de lam bai.

Do Thi Thuy Duong
Giao vien Hocmai.vn