Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2111860/12052009.aspx

San ban kieu "tan diet", thu rung dai ngan keu cuu

 - Vuon Quoc gia Vu Quang, Ha Tinh co tren 70 loai dong vat, trong do co nhung loai dong vat quy hiem nhu voi, vooc, bo tot, sao la… Nan san ban thu rung theo cach “tan diet” da lam cho mot so loai thu quy hiem co nguy co bien mat khoi canh rung dai ngan nay.

 

TIN LIEN QUAN
Tu lau lang Kim Quang, Lang Co, Kim Tho, Tan Quang cua xa Huong Quang (Vu Quang) khong chi “noi tieng” voi viec pha rung lay go con duoc menh danh la “lang san ban”. Co toi hang chuc nguoi dan lay nghe san ban thu rung lam nguon thu nhap chinh.

 

Di xem dat bay thu rung

 

Chung toi duoc theo chan Hung, mot tho san vao Vuon QG Vu Quang dat bay thu. Hung la tay tho san co tieng o lang Kim Quang boi rat “sat thu”. Chi tay ve canh rung xa tham truoc mat, Hung noi: "Truoc day thi cu di khoang 5km trong rung la co the dat bay duoc nhung gio it thu roi. De bat duoc thu lon va hiem phai di sau trong rung, co khi den ca vung nui giap bien voi bien gioi nuoc Lao”.

 

Giam chan vao chiec ho nay, con thu se bi sap bay va ben canh la soi giay cap dung de bay thu, day la thu giay duoc tho san o Vuon QG Vu Quang su dung pho bien khi di san, dat bay. Anh: V.Dinh

Hung dat mot con dao nhon ben hong, cuon mot cuon day cap vao ba lo roi ra hieu cho toi di rung. Dang men theo khe suoi, bong Hung dung lai. Anh ngoi xuong quan sat rat ky luong nhung dau chan cua mot thu va phat hien ra vet chan con nai. Sau mot luc, Hung dao mot ho dat rong khoang 60cm, sau 40 cm, tha soi giay cap da that “co toi” xuong, dong thoi anh buoc mot dau soi giay cap len ngon cay tre bat khum (can bay) xuong.

 

Sau khi dat day cap, gai lay, Hung dung mot lop canh cay bac ngang ho dat, phu mot lop la kho len tren. Vay la chua day 10 phut Hung dat xong mot chiec bay.

 

Mot ngay theo Hung vao rung dat bay, toi dem anh dat duoc 7 cai bay. Khong biet 7 cai bay nay co danh duoc 7 con thu khong, nhung so luong bay nay moi bang mot nua so luong bay Hung dat vao mua mua.

 

Theo Hung, gan day di dat bay thuong danh duoc nai, lon rung, nhieu khi con danh duoc bo tot, trau rung va ca trut. “Dat bay khong ton suc nhu di san, nhung lai danh duoc thu lon. Cu den mua mua nguoi o lang Kim Quang lai keo nhau di dat bay. Co nguoi, mot ngay dat tren 15 cai bay va co ngay mot nguoi bay duoc hai, ba con thu la chuyen binh thuong”, Hung cho biet.

 

Mot con nai lon vua bi tho san o lang Kim Quang ha guc. Sau khi lay thit ban cho cac quan nhau, dau se duoc mang di say kho lam canh. Anh: Duy Tuan 

Ngoai viec dat bay thi Hung cung la mot trong nhung tay thien xa trong viec san thu. Theo tay tho san nay thi trong xa Huong Quang co hang chuc nguoi co sung hoi, sung the thao. Cu den dem la ho lai trang bi den pin, quan ao kin nguoi va mang sung vao rung. Thu ban duoc chu yeu la mang, soc, chon...

 

Tan diet thu rung lam moi nhau va lam canh

 

Theo tim hieu cua chung toi thi thu rung sau khi san duoc thuong nhap cho mot tay dau nau chuyen thu mua roi nhap cho nhung nha hang o Vu Quang, Huong Son, TP Ha Tinh... Nhieu luc cac nha hang “dat hang” truc tiep cho nhung tay tho san.

 

O xa Huong Quang co kha nhieu quan nhau thit thu rung, nhung nhieu hang nhat phai ke den quan cua Hai va quan cua Hoa.

 

Bay thu rung nay da bi bien thanh nhung con thu chi de lam canh cho nhung ai co so thich nay. Anh: V.Dinh

Hai, chu quan nhau cho biet, thit thu rung cua quan anh nhieu loai va luon tuoi song. Noi xong, Hai cung khong ngan ngai dua toi vao nha xem ba chiec tu lanh chat day thit thu rung. Anh khoe: “Kkhi nhieu thi co khoang 7 yen thu rung cua tho san den nhap cho toi moi ngay, con it thi cung duoc vai ba yen. Thanh ra o quan toi luc nao cung co thit thu rung tuoi ban, nhieu nhat la lon rung, trau rung, khi...”.

 

“San ban, dat bay duoc con thu nao cung nhap cho cac quan nhau trong xa, tu do cac quan nhau nay “lam luat” dua hang di tieu thu noi khac. Neu tho san danh duoc thu ma dua di tieu thu thi kho vuot qua Ban quan ly Vuon QG Vu Quang”, mot tay tho san o lang Kim Quang cho hay.

Soc, lon rung, dau bo tot... Day la nhung loai thu co o rung Vu Quang. Nan san ban thu rung o day theo cach "tan diet" da lam cho rung Vuon QG nay co nguy co bien mat nhieu loai thu quy hiem. Anh: Duy Tuan

Ngoai viec lam moi nhau cao cap, thi da cua nhung con thu rung o Vuon QG Vu Quang con duoc khau lai, say kho de lam canh. Day cung la mot choi o Ha Tinh hien nay.

 

Chung toi tiep tuc theo chan mot tay tho san di den dia diem chuyen thuoc da thu rung lam canh o thi tran Pho Chau, huyen Huong Son. Den dia diem tren, chung toi khong khoi giat minh vi so thu rung duoc thuoc da lam canh rat nhieu, khong thieu loai nao: vooc cha va, khi, gau, chon, nai,...

 

Da cua thu sau khi lay thit xong se duoc mang den day, duoc nhung tay tho thuoc nhet rat nhieu loai vai, bong vao roi khau lai thanh hinh thu nhu cu cua con thu. Sau khi duoc say kho, chung se duoc ban voi gia tu 500 nghin den 1 trieu dong, tuy tung loai.

 

Vooc cha va Vu Quang co nguy co bien mat

 

Cach day 10 nam, chi can dat chan den Vuon QG Vu Quang la da nghe tieng hot cua vooc. Nhung hien nay thi di sau vao trong rung cung khong co tieng hot cua loai thu quy hiem nam trong sach do nay. Nan san ban thu rung da day dan vooc Vu Quang lam nguy, co the bien mat trong nay mai.

 

Khi gioi thieu chung toi la nhung nha nghien cuu ve dong vat, ong Minh (68 tuoi) - tho san co tieng mot thoi o Lang Co, nay da giai nghe tiet lo ve mot thoi chuyen san vooc.

 

Dang chu y nhat, o Vuon QG Vu Quang co su sinh ton cua loai vooc cha va, ngu sac. Nay cung dang dung truoc nguy co bien mat vi nan san ban va mot choi thu canh. (hinh anh 1 chu vooc sau khi bi hanh quyet duoc dem di say kho lam canh). Anh: Duy Tuan

Ong cho biet: “Muon ban duoc mot con vooc phai cho mua xuong, ngoi lang thinh nghe vooc hot. Khi xac dinh vooc dang hot o khu rung nao, phai di rat nhe de den gan. Khi cach dan vooc 200m, nguoi  tho san phai truon bo tung met, qua tung bui cay. Dac biet khong phat ra tieng dong cung nhu khong de dan vooc phat hien ra minh, boi chung co tai rat thinh, mat rat tinh. Sau khi ban ha duoc mot con vooc phai de y dan vooc chay huong nao, nhieu khi deo bam theo co the ban them duoc mot vai con nua”.

 

Ngoi bam dau ngon tay, ong Minh lac dau bao: “Hoi vooc dang hot gan den tho Phan Dinh Phung, co ngay nguoi dan ban duoc ba, bon con. Nhung hien vooc it di, co thang nguoi ta ban duoc mot vai con”.

 

Tieng la ban vooc sach do, nhung gia mot con vooc cua tho san o Huong Quang ban thap hon mot con khi. Con vooc nao duoi 8kg co gia tu 600.000 den 700.000 dong/con, con con vooc nao tren 10kg co gia xap xi 1.000.000 dong/con.

 

Bay gio, muon mua mot con vooc o xa Huong Quang khong kho. Chi can bo ra 100.000 dong “dat coc”,  trong vong ba tuan co vooc. “Xa Huong Quang nam trong rung, dan khong di chat go thi vao rung dat bay, san ban thu ban. Thu hoi song trong rung lam nghe chi ngoai hai nghe nay” - ong Minh noi them.

 

Dang tro chuyen, troi do mua rao, ong Minh chi tay ve canh rung truoc mat  tam su: “Moi chuc nam day thoi, sau tran mua nhu the nay la nghe tieng vooc hot ram ran rung. Nhung vi nguoi dan vao rung san ban nhieu nen gio rat it nghe tieng vooc hot trong rung. Co vao sau vung rung giap nuoc Lao moi co may nghe duoc”.

 

Ong dua anh mat buon xa xam nhin rung xanh. Mot thoi duoi ban tay ong da nhuom mau cua vooc va nay ong chung kien con chau cua minh dang giet hai dan vooc. Khong biet roi day ai se cuu dan vooc Vu Quang thoat khoi nguy co tuyet chung?