Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2166712/11062009.aspx

Vuon trom tren dinh Go Rang
Ong Chau Hoi dang duc vo cay trom de lay mu - Anh: Thien Nhan
Vuon trom nam tren dinh nui da Go Rang thuoc xa Phuoc Nam, huyen Ninh Phuoc, tinh Ninh Thuan co hon 45 ha cay trom xanh tot, dang trong thoi ky thu hoach.

Ong Chau Hoi (thon Phuoc Lap, xa Phuoc Nam), nguoi dau tien tao lap vuon trom, ke: “Truoc day, o tren nui da Go Rang cay trom moc rat nhieu, no chiu han rat tot. Den mua kho, nguoi dan dua nhau di lay mu, ban cho thuong lai. Vi khong biet cach lay mu, tham chi mot so nguoi da khai thac tan diet bang cach vat vo khi cay chua truong thanh hoac dot luon than de lay mu...

Ong Nguyen Ngu - Truong phong Nghien cuu cong nghe va thiet bi sau thu hoach (Phan vien Co dien nong nghiep va Cong nghe sau thu hoach), dien thoai so 0909.303046), cho biet: Gia tri lon nhat cua cay trom la mu (gum karaya), day la loai nguyen lieu quan trong dung trong cong nghiep che bien nuoc giai khat. Ngoai ra, mu trom duoc dung lam hop chat dan trong phau thuat, nha khoa; su dung trong che do an kieng giam can va lam chat on dinh trong nuoc sot (sauce). Phan vien da xay dung duoc quy trinh so che mu trom khi thu mua; quy trinh che bien mu trom lam thuc uong giai khat.

Doc gia quan tam co the lien lac voi ong Dang Kim Cuong - Truong BQL rung phong ho ven bien Ninh Phuoc - Ninh Thuan. DD: 0913198048; E-mail: cuong171@vnn.vn.

Thay cay trom dan bien mat tren vung nui da, mu trom ngay cang khan hiem nen toi quyet dinh tim hat, uom giong lap vuon trom”. Nam 2000, duoc su giup do cua Ban quan ly rung phong ho ven bien Ninh Phuoc, ong Hoi bat tay vao trong hon 3 ha cay trom tren trien nui Go Rang. Vuon trom duoc trong ngay hang thang loi, hang cach hang 4m, cay cach cay 5m, trong rat dep mat. Ong Hoi noi: “Day la cay lam nghiep nen viec trong va cham soc cung don gian. Chi so gia suc vao pha vi la trom ngot, hop khau vi voi chung. Chi phi tu khi trong den thu hoach (7 nam) vao khoang 10 trieu dong/ha”.

Nam ngoai, vuon trom ong Hoi thu hoach dot mu dau tien duoc mot tan, tru chi phi, ong thu duoc gan 100 trieu dong. Cay trom cang lon thi mu cang nhieu, binh quan mot cay cho tu 1-2 kg mu/nam. Ky thuat lay mu trom cung tuong tu nhu cach lay mu cao su, nhung khong can gao hung mu. Tren than cay, nguoi ta duc nhieu lo vuong (chung 4 cm2) de nhua (mu trom) tiet ra, dong thanh tung cuc nho tu bam vao vo cay. Mu trom ky nuoc mua, nen chi khai thac duoc trong nhung thang thoi tiet nang nong. Neu trong thoi gian thu hoach ma gap troi mua thi dot mu do se bi phan huy.

Ong Dang Kim Cuong - Truong ban Quan ly rung phong ho ven bien Ninh Phuoc - Ninh Thuan cho biet: “Trom co ten khoa hoc Stereulia Foetida, la loai cay rung ban dia, phat trien tot o nhung vung dat kho han. Hau het dat nong nghiep bac mau o vung nay duoc nguoi dan chuyen sang trong cay trom. Ve nguyen tac, den nam thu sau moi bat dau lay mu va san luong mu se tang dan theo thoi gian”. Binh quan thu nhap tu mu trom chung 30 trieu dong/ha/nam va nhung nam tiep theo san luong mu trom se tang dan, thu nhap cung theo do tang len. O thoi diem hien nay, cac thuong lai thu mua mu trom gia dao dong tu 100.000 - 180.000 dong/kg. Theo ong Cuong, hien dau ra san pham chua duoc on dinh, phu thuoc vao thi truong trong nuoc. Khi can hang, cac lai buon cho nguoi vao tan vuon de thu mua, nhung nong dan cung thuong hay bi ep gia o thoi diem thu hoach ro.

Thien Nhan