Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2166794/11062009.aspx

Dot khoi thanh... gas

TT - Bat chot toi nhan duoc dien thoai cua GS.TS Tran Binh, ong “vua cau” o DBSCL - tac gia nhung chiec cau khong chan trien khai khap vung song nuoc nay hon 10 nam truoc. Ong noi nhu reo: “Thanh cong roi! Bep gas dun bang trau, mun cua, rac thai va than da thay cho khi hoa long!”.

Cac bep “gas” dang chay ngon lua xanh. GS.TS Tran Binh (hang dau, thu hai tu phai sang) va cac cong su - Anh: D.T.H.

Nghe hoi la, toi tuc toc chay den cho ong.

Tai xuong thuc nghiem cua Cong ty co phan Vina Silic (TP Vung Tau), cac ky su bay loai bep hinh tru, ben trong co nhung ong thep chiu nhiet dat thang dung song song voi vo bep. Khoang trong giua ong thep voi vo bep la noi chua trau. Co ca mot bep nho bang bep nau lau dung trong cac nha hang. Ngoai ra con co mot loai bep hinh non la lat ngua, kieu bep duoi que nong dan dung nau bang trau.

GS Binh giai thich: “Co tat ca bon loai bep: bep gas ba tang khi dun bang trau, bep gas trau dun lien tuc, bep gas dun bang nhien lieu sinh khoi (rom ra, mun cua, cui, go vun, canh, la, goc cay vun xay nhuyen nen thanh vien) va bep gas dun bang than da. Cac loai bep nay deu chay bang gas do nhien lieu tao ra trong than bep va khong co khoi, dac biet “an tien” nhat la khong thai khi CO ra ngoai”.

Tao gas tu trau

Bat dau “buoi bieu dien”, GS Binh yeu cau cac cong su cho cac vien than sinh khoi, than da va trau vao cac bep, moi lua cho chay va mo quat o che do 12 volt. Sau 15 giay, cac bep bat dau chay lua co mau do binh thuong, do chung nam phut sau lua chay to, dat toi nhiet do 600-700OC thi chuyen dan sang mau xanh, ngon lua chay thang dung va co hoi gas trong do. Cu vay, cac bep chay lien tuc trong thoi gian 1-2 gio tuy thuoc luong than cho vao bep va kich co cua bep.

Trong luc bep chay chi thay ngon lua nhu lua tu gas hoa long va khong he thay khoi thai ra. Moi nguoi than nhien ngoi quanh bep, khong bi nong, khong so... phat no. Toi thac mac, GS Binh cuoi ha ha: “Cac bep deu da duoc cach nhiet hoan toan, co the dua tay so vao binh thuong. Con no gas thi khong bao gio xay ra vi dau co chua gas du tru ma so no. Gas sinh ra o day la tu qua trinh dot chay (trau, sinh khoi hoac than da sach). Qua trinh dot sinh ra nhiet luong va khoi (khi CO). Bang thiet ke dac biet cua bep, khoi duoc em lai khong cho thoat ra ngoai, quay nguoc tro lai lam “moi” cho lua (nhiet do cao) va boc chay thanh ngon lua gas”.

De chung minh viec “dot khoi thanh gas”, GS Binh quay sang mot dan bep lon dat o goc xuong, cho tho do trau vao ong hinh tru va dot lua ben duoi, dong thoi mo quat cong suat 25 volt thoi mot luong gio (oxy) vua du vao lo. Khoang hai phut sau co mot it khoi thoat ra tren ong thep. Cac ky su duoc yeu cau dong chot ong nay cho khoi quay tro lai buong dot. Chung muoi phut sau, khi nhiet do len toi 700OC, khoi duoc cho thoat ra cho mieng bep. Quan sat noi nay thay co khoi thoat ra chut it, kem theo do la mot luong gio nho du de khoi “khe” hoi nhe nhe. Luc nay, cac ky su cham moi lua vao cho khoi “khe”, ngon lua vut boc chay nhu co hoi gas.

Theo GS Binh, chinh viec “dot khoi” thanh gas do moi la thanh cong cua sang che nay, lam giam duoc rat lon luong khi doc thai ra moi truong hang ngay do dun nau. Voi cong nghe nay, neu ap dung thi trai dat do ganh chiu mot luong khi doc khong lo thai ra moi ngay.

Bep sach khong khoi cho nguoi ngheo

Ky su Bui Dinh Hai, giam doc Cong ty co phan Vina Silic, cho biet tu thu nghiem voi ket qua ban dau neu tren, cong ty da nghien cuu san xuat thanh cong nhieu loai bep gas dun bang trau, sinh khoi va than da cho nguoi ngheo, dac biet la vung nong thon DBSCL, noi co 5 trieu tan trau thai ra moi nam.

Theo ky su Hai, bep gas Vina Silic co the chua thay the duoc bep gas khi hoa long trong cac gia dinh o thanh thi hien nay, nhung o vung nong thon nuoc ta con khoang 65% dan so van dang dung bep cui, than, dun nau bang rom ra hoac canh kho co hieu suat thap (8-9%), con o cac do thi dun bang than da vua doc hai, cham chap, lai ton nhieu tien. Vi vay neu dua duoc bep gas nay vao nong thon va cac vung do thi, dan ngheo se tan dung duoc nguon chat dot tai cho la trau, rom ra, mun cua,than da...

Doi voi cac co so san xuat nhu lo gach, lo gom, lo banh, lo duong, lo banh mi hoac bat cu lo dun nao cung deu co the ap dung cong nghe tao gas tu trau, sinh khoi va than da cua Vina Silic nay. Ngay tai khu vuc thanh pho, hang ngay van co nhieu nha hang, quan an uong phai dung bep than to ong, bep gas khi hoa long... nhung khong ai nghi no thai ra qua nhieu khi doc, tham chi nguy co chay no rat cao.

Cung theo ky su Hai, trong khoang 3-5 nam toi Cong ty Vina Silic se dua ra mo hinh bep gas dun bang sinh khoi thay cho khi hoa long phuc vu tang lop trung luu thanh thi. Van de con lai la thiet ke buong dot sao cho gon nhe, tien loi, giong nhu binh gas khi hoa long, chi can nguoi dan bat nut cai “tach” la co lua gas chay ngay. Voi cac loai bep nay, thay vi phai mua gas voi gia 180.000d/binh, nguoi dan chi mua than Vina Silic lam tu sinh khoi va than da sach theo cong nghe cua Vina Silic voi gia re hon rat nhieu ma van duoc dun gas tuong duong viec dung binh gas hoa long. Ngoai viec tiet kiem cho tung gia dinh, Nha nuoc cung khong phai ton nguon ngoai te hang trieu USD/nam de nhap gas tu nuoc ngoai.

DUONG THE HUNG

Nen kinh te cacbon thap

Bep gas dang duoc san xuat thu nghiem - Anh: D.T.H.

Tu viec nghien cuu cai tien thanh cong loai bep gas sinh khoi neu tren, GS.TS Tran Binh dang thai nghen mot du an “Xay dung nen kinh te cacbon thap” nham phu xanh mat dat, san xuat than sach phuc vu dan ngheo huong toi xuat khau. Ong noi hien nay tai cac nuoc ngheo va cac nuoc dang phat trien, da so nguoi dan van dang dun nau hang ngay bang than da,than cui va cui... thai ra rat nhieu khi doc.

So dan nay chiem ti le 75% dan so tren the gioi. O VN con so do la 65%. Nhu vay, moi ngay bau khi quyen phai ganh chiu mot luong khi doc thai vo cung lon. Do la dieu di nguoc phuong cham cua nen kinh te cacbon thap ma ca the gioi dang trien khai. Do la chua ke viec khai thac bua bai nguon nguyen lieu thuc vat hien nay dang lam can kiet rung va anh huong den moi truong xanh cua trai dat.