Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2192676/26062009.aspx

Phong ngua thai ngoai tu cung
Hien tuong co thai ngoai tu cung (TNTC) dang tang manh trong nhung nam gan day, do nhieu nguyen nhan nhu tinh trang nao pha thai bua bai, thuoc la va viem nhiem voi trung do cac benh lay lan qua duong tinh duc...
TNTC la gi?

TNTC la hien tuong trung thu tinh, lam to va phat trien o vi tri ngoai buong tu cung. Vi tri thong thuong cua TNTC la o voi trung (90%), ngoai ra thai con co the nam o mot so vi tri khac nhu: o buong trung (1%), co tu cung (0,5%) hoac trong o bung me… Trong do, vi tri TNTC o ngay cho noi giua voi trung va tu cung la nguy hiem nhat, vi kho chan doan duoc som. Khi thai vo se gay mat mau nhieu va nhanh, anh huong den tinh mang va kha nang co thai sau nay cua san phu.




Nguyen nhan dan den TNTC

Binh thuong, thai se lam to o trong buong tu cung, tuy nhien tat ca nhung yeu to ngan can hay lam cham tre su di chuyen cua trung tu noi thu tinh vao den buong tu cung deu co the gay nen TNTC. Thong thuong, co 3 nhom nguyen nhan chinh gay nen hien tuong TNTC.

Nhom 1: viem nhiem voi trung

Viem nhiem voi trung se gay tac, hep voi trung va de gay ra TNTC. Viem nhiem voi trung thuong do benh lay truyen qua duong tinh duc gay nen nhu truc khuan lau hay benh do chlamydia trachomatis. Truoc khi bi viem phan phu, benh nhan thuong bi bit voi trung hoan toan dan den vo sinh. Neu co dieu tri thuoc, voi trung cung bi hep lai de dan den TNTC.

Ngoai ra, truc khuan lao cung co the lam hep voi trung, gay nen tinh trang TNTC.

Nao pha thai cung la mot nguyen nhan gay viem nhiem voi trung.

Nhom 2: cac benh phu khoa nhu: khoi u phan phu, di dang bam sinh voi trung…

Voi trung co the bi tac hoac hep boi benh lac noi mac tu cung, khoi u phan phu chen ep voi trung, nhung phau thuat len vung bung gay di dang voi trung nhu: voi trung bi keo dai, bi gap goc… hoac nhung tac dong truc tiep len voi trung tu truoc nhu: triet san, noi voi trung…

Ngoai ra, voi trung con co the bi tac/hep bam sinh.

Nhom 3: chat nicotin

Cac nghien cuu cho thay, thuoc la khong chi lam cham va kho thu thai, say thai tu nhien ma con gay nen hien tuong TNTC o cac san phu.

Chat nicotin co trong thuoc la lam hong cac nhung mao phu tren cac thanh ong va lam giam cu dong cua cac voi trung, gay kho khan cho qua trinh trung thu tinh tien ve tu cung. Tu do dan den trung lam to trong voi trung va phat trien thanh TNTC, gay nguy co vo voi trung. Nhung phu nu hut tu 10 dieu thuoc/ngay tro len co nguy co TNTC gap 1,5 lan nguoi khac.

Trieu chung TNTC

Co 3 trieu chung chinh de chan doan som TNTC:

Roi loan kinh nguyet, om nghen:

San phu bi tat kinh hoac roi loan kinh nguyet nhu: rong kinh, tre kinh. Cung co truong hop, san phu sau khi tat kinh con bi ra mau bat thuong, mau thuong mau do tuoi.

Ngoai ra, san phu con bi om nghen bieu hien o viec buon non va non.

Dau bung:

Nguyen nhan thuong la do tinh trang cang dan cua voi trung, gay ra dau bung am i o mot ben vung bung duoi ron. Ban dau san phu co the thay dau am i, tuy nhien con dau se tang dan, va se dau du doi khi voi trung bi vo. Luc do, san phu se co cam giac met la, da xanh xao, doi khi con dan den tinh trang hon me. Truong hop xuat huyet nghiem trong, co the dan den tu vong o san phu do khong tu cam mau duoc.

Xuat huyet am dao:

Xuat huyet am dao thuong xuat hien muon hon 2 trieu chung tren, do khi thai phat trien trong voi trung co the gay ran nut. San phu co the thay ra mot it mau sam mau va keo dai.

Nhieu khi, xuat huyet xuat hien gan voi ngay co kinh (theo chu ky), lam cho san phu de nham lan voi kinh nguyet, hay rong kinh. Mot so truong hop sau khi di dieu hoa kinh nguyet hoac nao thai ve thi tiep tuc ra huyet am dao keo dai, dau bung ngay cang tang. Sieu am co the thay co khoi nho canh tu cung, doi khi con thay tim thai dap, co dich trong bung thi cung rat co the la do TNTC.

Luu y: se rat nguy hiem vi voi nhung trieu chung nhu tren, nguoi phu nu co the nham lan voi viec minh bi rong kinh, roi loan kinh nguyet hoac bi lan voi trieu chung co thai giai doan dau. Nhung dau hieu lam sang cua viec ra mau am dao va dau bung trong thai ky kha giong hien tuong doa say thai va thai chet luu nen can duoc cac bac si kham va tien hanh sieu am ky.

Dieu tri TNTC

Ngay khi phat hien cac trieu chung tren, san phu nen den benh vien de co phuong phap dieu tri thich hop. TNTC cang duoc phat hien som thi viec dieu tri cang don gian. Voi nhung khoi thai chua vo va co duong kinh 3cm, bac si co the chi dinh tiem mot loai thuoc vao khoi thai nham lam khoi thai khong tiep tuc phat trien sai vi tri va tu tieu di. Voi nhung khoi thai to hon, phuong phap thong dung la phau thuat mo hoac phau thuat noi soi. Phau thuat noi soi co uu diem la lam giam nguy co bi dinh vung bung sau khi mo. Tuy nhien, neu khoi thai da bi vo hoac co qua nhieu mau trong o bung bat buoc bac si phai tien hanh mo ho. Sau khi dieu tri, san phu van co the co thai lai nhu binh thuong nhung kha nang tai phat TNTC co the tren 10%. Voi truong hop bi viem nhiem gay tac hep voi trung thi kha nang nay tham chi con cao hon.

TNTC tai phat co the lap lai tren voi trung con lai, tren cho mo cua voi trung lan truoc (neu chua bi cat) hay tren mom cut cua voi trung da bi cat.

Cach phong ngua TNTC

Cach tot nhat de phong ngua TNTC la nguoi phu nu nen giu ve sinh tot, dac biet trong ky kinh nguyet, sau khi hay dang trong thoi ky cho con bu; han che nao pha thai; phong ngua viem nhiem sinh duc do cac benh lay truyen qua duong tinh duc (chung thuy 1 vo -1 chong, dung bao cao su khi quan he) va chong viem nhiem sau khi sinh cung nhu sau khi say thai.

Neu phat hien co hien tuong khi hu bat thuong, nguoi phu nu nen di kham phu khoa de dieu tri som. Dieu tri cang muon, nguy co viem nhiem am dao, co tu cung dan den viem nhiem tu cung, voi trung cang cao, gay ra hau qua TNTC.

Dac biet voi nhung san phu da dieu tri TNTC va muon co thai tro lai, thoi gian can thiet de cac chuc nang sinh san on dinh tro lai it nhat la 1 nam. Dong thoi khi da co thai, san phu phai di kham thai deu dan va co su theo doi cua bac si.

Cac san phu cung nen tich cuc dieu tri benh viem khoang chau va chung viem ong dan trung, de ngan chan tinh trang TNTC.

Theo Suc khoe & Doi song