Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2201450/01072009.aspx

Nhung hoang de Man Thanh 'tuyet tu'

Cac hoang de Man Thanh deu co nhieu vo va cung nu nhung cang ve sau so luong con chau cang giam va nhung hoang de sau cung thi tuyet tu. Dieu nay co nguyen nhan tu loi song va truyen thong hon nhan cua Hoang toc.

Quang Tu hoang de
Sinh con de cai de duy tri su thong tri cua dong ho la mot trong nhung  muc tieu duoc dat len hang dau cua cac hoang de Trung Hoa. Theo Kinh Le, thien Hon nghia, thien tu thi dat 3 ba phu nhan, 9 ba tan, 27 nguoi the phu, 81 nguoi ngu the.

Le ay noi rang thanh nhan dat ra nhu the. Khong biet ong thanh nao ma co cai oc ky quai nhu vay? Mot nguoi dan ong ma co den 120 nguoi dan ba de phuc vu tinh duc thi qua la kinh khung.

Le dat ra nhu vay, song cac hoang de Trung Quoc doi xua cung khong co dau den so ay. Duy den Tuy Dang De thi moi thuc su thi hanh theo le. Ong dat ra 3 ba phi, ngang hang nhat pham; 9 ba tan, ngang hang nhi pham; 12 ba thiep du, ngang hang tam pham; 15 ba vua my nhan va tai nhan, ngang hang tu pham, tuc la the phu; 24 ba bao lam, ngang hang ngu pham; 24 ngu nu, ngang hang luc pham; 37 thai nu, ngang hang that pham, tuc la ngu the. Cong la 120 nguoi, theo le cua thanh dat ra.

The thiep hang dan nhu vay, nhung so con cai cua cac de vuong ngay mot giam, chat luong cung ngay mot kem. Don cu nhu trieu Thanh, Hoang de Khang Hy co 35 hoang tu (trai), 20 cong chua (gai); Ung Chinh co 10 trai, 4 gai; Can Long co 17 trai, 10 gai; Gia Khanh 5 trai, 9 gai; Ham Phong 2 trai 1 gai; den 3 hoang de cuoi cung Dong Tri, Quang Tu va Tuyen Thong (Pho Nghi) deu khong co con cai.

Dong Tri cuoi hoang hau thang 10/1872, mat thang 1/1875, truoc khi lay vo chinh thuc cung da co quan he tinh duc, nhung chi tinh tu sau khi cuoi cung da co khoang thoi gian 2 nam 3 thang vui vay voi bay dan hau phi, vay ma khong co duoc mot mun con.

Quang Tu hoang de mat khi 38 tuoi cung khong co nguoi noi doi nao du ong co 1 hoang hau, 2 ba phi va ca bay cung nu xinh dep hau ha. Con vi hoang de cuoi cung la Tuyen Thong Pho Nghi thi song den 61 tuoi, co toi may nguoi vo duoi 2 che do va ca dan cung phi, vay ma cung khong the co lay noi 1 nguoi con du trai hay gai.

Ba hoang de lien tiep cua trieu Thanh deu khong co con cai! Lieu do co phai la su so suat cua cac su gia trong viec ghi chep? Cau tra loi la: Khong phai!

Tuy la mot vuong trieu ngoai toc vao thong tri Trung Nguyen, nhung nha Thanh cung tuan theo tu tuong truyen thong cua phong kien Trung Quoc “Bat hieu huu tam, vo hau vi dai” (Trong ba dieu bat hieu, khong co nguoi noi doi la lon nhat).

Doi voi hoang de, co con cai noi doi la mot bo phan lam nen su ton nghiem nen khong co chuyen cac su gia so suat trong viec ghi chep. Du cac hoang de co con trai nhung bi chet yeu hay chi co con gai thi cac su gia cung khong dam bo qua.

The nhung, nghien cuu cac su ky, truyen ky...deu khong he thay ghi chuyen ba vi hoang de nay co con voi ai. Do do, ba vi nay “vo hau” la mot su thuc chac chan. Vi sao ba vi hoang de lien tiep deu khong co con la mot dieu bi an trong lich su duoc nhieu nguoi tap trung giai ma.

Hau qua cua che do hon nhan noi toc

Xet tu goc do y hoc hien dai, viec ba vi hoang de khong co con co moi lien quan chat che den tap tuc hon nhan cua hoang toc Man Chau. Theo tap tuc hoang toc Man Chau, sau khi nguoi chong chet, nguoi vo  lay em chong, tham chi  lay con trai, chau trai lam chong.

Thanh Thai to No-nhi-cap-xich truoc khi qua doi con dan lai: “Sau khi ta tram tuoi (chet), giao cac con nho va Dai Phuc Tan (hoang hau) cho Dai A Ca (con trai dau) thu duong”. Dai Phuc Tan la vo ca cua Thanh Thai To, Dai A Ca la con truong cua ong, “thu duong” o day la chi sau khi hoang de chet thi Dai Phuc Tan thuoc so huu cua Dai A Ca.

Doi Hoang Thai Cuc, sau khi Bon-co-nhi-thai-boi-lac chet, dam dong cac ba vo cua ong duoc chia cho hai nguoi chau la Hao-cach va Khuu-thac. Khi nguoi con trai thu 10 cua Thanh The To la Duc-cac-loai chet, mot nguoi vo duoc ga cho nguoi em trai la hoang tu thu 12 A-te-cach.

Tuc Than Vuong Hao-cach la con truong cua Hoang Thai Cuc, Da-nhi-con la con trai thu 14 cua Thanh Thai To, la em trai cua Hoang Thai Cuc, xet ve ton ti thi Da-nhi-con la chu ruot cua Hao-cach. Nhung Hao-cach da lay mot nguoi em gai cua thim dau lam vo, khi Hao-cach chet thi Da-nhi-con da lay luon nguoi chau dau nay.

Viec hon phoi cua khai quoc hoang de Hoang Thai Cuc va con trai ong la Thuan Tri hoang de la dien hinh cua viec hon nhan loan luan can huyet trong hoang gia. No-nhi-cap-xich, thu linh bo lac Nu Chan o Kien Chau de thong nhat cac bo lac, da cuoi con gai cua Minh An, thu linh bo lac Khoa Nhi Tat nguoi Mong Co lam vo, mo ra truyen thong nguoi Nu Chan cuoi vo Khoa Nhi Tat.

Ve sau, thu linh Khoa Nhi Tat la Bon-co-tu da ga 1 con gai, 2 chau gai cho Hoang Thai Cuc lam hau va phi; sau do lai ga 1 chau va 2 chat gai cho Thuan Tri - tuc la chau ngoai cua minh - de lam hau va phi nha Thanh. Moi lien hon chinh tri Man – Mong do da gay nen su loan luan trong trieu dinh nha Thanh va de lai hau qua nghiem trong.

So luong va chat luong cac the he ngay cang suy giam

Khai quoc hoang de Hoang Thai Cuc huong duong 51 tuoi, co 15 nguoi vo. Ho sinh cho Hoang Thai Cuc 11 con trai, 14 con gai. Trong so 11 hoang tu chi co 7 nguoi song qua tuoi 16 (truong thanh), 4 nguoi chet yeu; 13/14 cong chua vuot qua tuoi 16. Tinh chung ty le con cai chet yeu la 20%.

Hoang de thu hai la Thuan Tri chet vi benh dau mua khi chua tron 24 tuoi, co 8 hoang tu va 6 cong chua, nhung ty le chet yeu la 43%.

Hoang de thu ba la Khang Hy tho duoc 68 tuoi, co ca thay 35 nguoi con trai va 20 con gai, nhung ty le chet yeu toi 51%.

May hoang de tiep theo kha nang sinh san giam hon nhung khong qua nghiem trong. Den hoang de thu 6 la Gia Khanh thi ty le con chet yeu da toi 57%.

Hoang de thu 8 la Ham Phong noi tieng phong luu, co toi 19 ba hau, phi co danh phan, nhung chi co moi 2 hoang tu va 1 cong chua. Hoang tu lon chet khi chua kip dat ten, cong chua song duoc den nam 20 tuoi, chi con hoang tu be sau nay len ngoi la hoang de Dong Tri.

Den ba hoang de cuoi la Dong Tri, Quang Tu, Tuyen Thong (Pho Nghi) thi chang ai co duoc mun con nao.

Vi dau nen noi...

Giao su Luong Tan – chuyen gia nghien cuu lich su y hoc cua Vien Y hoc Trung Quoc cho rang: viec ba hoang de nha Thanh “vo hau” la do ho khong co kha nang sinh san.

Nguyen nhan, theo ong, de ho khoe manh, tu nho hoang gia da bat ho su dung du thu tam bo va duoc “ngu hanh” cac hau, phi rat som. Chinh viec tam bo qua muc va phong duc qua muc da khien ho tro thanh nhung nguoi mat kha nang truyen giong.

“Qua bo hu tinh” – Co the hoang de la bau vat quoc gia nen duoc tam bo hang ngay, dung du thuc thuoc bo, luong dung deu qua muc binh thuong, co the khong the hap thu duoc.

Mat khac cac ngu y moi nguoi mot khac, tien bo qua nhieu khong nhung khong tang cuong duoc cong nang tinh duc ma con lam hai den hoat dong sinh ly binh thuong. Ngay nay, moi khi ai gap van de ve chuc nang tinh duc la rat cang thang, nghi ngay den “than hu” de ra suc “bo duong” bang cach tu mua uong cac thu do bo nhu Nhan Sam, Loc Nhung, ket qua la nhieu nguoi “cang bo cang hu”.

“Lo nhieu bai tinh” - Mot ly do quan trong khien ba hoang de khong the co con la ho truong thanh va nam quyen trong boi canh loan lac trong ngoai, suot ngay phai lo lang doi pho, tinh than luon cang thang, u uat, lau ngay se sinh ra chung mong tinh, liet duong, anh huong den kha nang sinh san.

Vao nam 1907, tuc mot nam truoc khi chet, Quang Tu da tu viet ve benh cua minh nhu sau: “Di tinh da 20 nam, may nam truoc moi thang bi hang chuc lan, nay moi thang bi 2 – 3 lan, nhieu lan chang mong mi, chang cuong len ma tinh van ra, nhat la mua Dong. May nam gan day bi it, khong phai la benh khoi ma than da hu ton qua roi, khong con luc ma tiet nua”.

Quang Tu sinh thang 8/1871, khi viet nhung dong tren vua tron 36 tuoi, bi dac diem tinh tu khi 15-16 tuoi, moi thang hang chuc lan, bi benh nang nhu the thi lam gi co the sinh “long chung” duoc kia chu? Doi voi Dong Tri va Tuyen Thong e rang cung nhu the.

Tuyen Thong Pho Nghi khong co con du co toi may hau lan phi. Vi Man Chau quoc, hoang hau Uyen Dung da len lut quan he voi nguoi tinh roi sinh ra mot dua be, nhung Pho Nghi da tan nhan nem dua tre vao lo lua. Tinh tiet nay da duoc dua lai trong cuon hoi ky “Nua doi truoc cua toi” moi duoc tai ban gan day o Trung Quoc.

Chung benh liet duong cua cuu Hoang de Pho Nghi da duoc Thu tuong Chu An Lai quan tam. Ong da tham hoi va sap xep de Uy ban trung uong Hoi nghi Chinh tri Hiep thuong toan quoc giao cho benh vien Hiep Hoa Bac Kinh kham va chua benh cho Pho Nghi.

Benh an co ghi: “Benh nhan khi len ngoi hoang de 30 nam truoc da bi liet duong, da lien tuc chua nhung vo hieu... Da 3 lan ket hon nhung vo deu khong sinh con”. The la theo chi thi cua Thu tuong, Hoi nghi Chinh tri Hiep thuong da tim moi cach de khoi phuc kha nang tinh duc cua vi Uy vien dac biet Pho Nghi. Voi su ra tay cua cac chuyen gia hang dau, nghe noi tinh hinh cung da co bien chuyen tot...

Lan Huong – Thu Thuy
Theo Tan Hoa, Easea.net, Trung Quoc