Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2203056/02072009.aspx

Don phuong cham dut hop dong lao dong: nhieu dieu chua ro

Cong nhan may xuat khau cua mot doanh nghiep o TP.HCM - Anh: Le Toan
Trong giai doan khung hoang kinh te toan cau nhu hien nay, viec cat giam chi phi hoat dong noi chung va chi phi lao dong noi rieng la mot trong nhung viec cap thiet phai lam cua cac doanh nghiep de co the ton tai.

Viec cat giam chi phi lao dong noi chung co nhieu cach, vi du nhu khong ky lai hop dong lao dong (HDLD) sap het han, khong tang luong va tro cap, khong thuong thanh tich, cat giam cac khoan vui choi, giai tri cua nguoi lao dong (NLD), cat giam cac khoan phuc loi khong cam ket trong HDLD hoac thoa uoc lao dong tap the. Tuy nhien, nhung cat giam nay thuong khong the trien khai nhanh va nhieu duoc. Cai co the dat muc dich nhanh nhat van la viec nguoi su dung lao dong (NSDLD) don phuong cham dut HDLD voi NLD.

Cac quy dinh cua luat

Bo luat Lao dong hien hanh cung da co du lieu ve truong hop nay. Cu the, dieu 17 cua bo luat quy dinh NSDLD duoc quyen don phuong cham dut HDLD voi NLD trong truong hop “do thay doi co cau hoac cong nghe” va NLD da duoc dao tao lai nghe de su dung cho cong viec moi nhung NSDLD khong the giai quyet duoc viec lam moi.

Cum tu “do thay doi co cau hoac cong nghe” duoc Chinh phu giai thich them tai dieu 11 cua Nghi dinh 39/2003 ngay 18-4-2003 la bao gom mot trong cac truong hop sau: (i) viec thay doi mot phan hoac toan bo may moc, thiet bi, quy trinh cong nghe tien tien co nang suat lao dong cao hon; (ii) thay doi san pham hoac co cau san pham dan den viec su dung lao dong it hon; hoac (iii) thay doi co cau to chuc, sap nhap, giai the “mot so bo phan” cua don vi.

Khoan 2, dieu 17 cua Bo luat Lao dong cung quy dinh la khi co nhieu NLD thoi viec do thay doi co cau hoac cong nghe, doanh nghiep phai cong bo danh sach, trao doi nhat tri voi ban chap hanh cong doan co so va phai bao cho co quan quan ly nha nuoc ve lao dong dia phuong biet. Chi sau 30 ngay ke tu ngay bao cho co quan quan ly nha nuoc ve lao dong dia phuong biet, thi NSDLD moi quyet dinh cho NLD thoi viec.

Phan II, khoan 4 cua Thong tu so 19 cua Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi ngay 12-9-1996 cung quy dinh la chi phi phuc vu cho viec dao tao duoc lay tu quy du phong tro cap mat viec lam cua doanh nghiep.

Vuong mac phat sinh trong thuc te

Tuy nhien, khi ap dung cac dieu khoan tren day, thuong co xay ra mot so vuong mac gay kho khan cho doanh nghiep. Cu the nhu sau:

(i) Dao tao lai: Bo luat Lao dong va cac van ban phap quy cua Chinh phu khong quy dinh ro la thoi gian dao tao lai, do doanh nghiep tu lam hay phai nho mot don vi dich vu huan luyen chuyen nghiep thuc hien? Neu khong co cong viec phu hop khac trong doanh nghiep co can phai qua thu tuc dao tao lai khong? Neu khong co nhung huong dan ro ve nhung van de nay thi se phat sinh nhieu van de.

Nen chang Nghi dinh 39/2003 phai duoc sua doi, bo sung theo huong giai thich cu the cum tu “dao tao lai” ve cac khia canh nhu thoi gian dao tao, noi dung dao tao, cong viec dao tao, trinh do nguoi dao tao, tieu chi xac dinh viec dao tao hoan tat de lam co so cho viec xac dinh xem viec dao tao lai co dat duoc muc dich nhu nha lam luat mong muon khong de tranh viec tranh chap giua NSDLD va NLD.

Chang han, NSDLD co the loi dung bang cach chi dao tao lai cho NLD trong thoi gian rat ngan, chi 1-2 ngay cho co le, roi quyet dinh la NLD khong phu hop cho cong viec moi; hoac dao tao lai nhung cong viec moi khong phu hop voi kha nang cua ho (vi du nhu nhan vien bao ve lai duoc cho dao tao lai thanh ke toan quan tri hay nhan vien hanh chinh duoc dao tao lai thanh chuyen vien do hoa hay vi tinh); hoac khong co tieu chi de xac dinh la viec dao tao lai co thanh cong hay khong...

Ve phia NLD, ho cung co the lam kho NSDLD qua viec luon than phien, keu ca la khong co du thoi gian de tham gia cac khoa dao tao lai do doanh nghiep to chuc; hoac khong duoc cac giang vien chuyen nghiep huong dan bai vo mot cach day du, chuyen nghiep va tan tinh cung nhu khong co duoc co hoi tiep can cac tai lieu, giao trinh chuyen nghiep.

Ve van de nay, nen chang Nghi dinh 39/2003 phai duoc sua doi, bo sung theo huong giai thich cu the cum tu “dao tao lai” ve cac khia canh nhu thoi gian dao tao, noi dung dao tao, cong viec dao tao, trinh do nguoi dao tao, tieu chi xac dinh viec dao tao hoan tat de lam co so cho viec xac dinh xem viec dao tao lai co dat duoc muc dich nhu nha lam luat mong muon khong de tranh viec tranh chap giua NSDLD va NLD.

(ii) Thoi gian bao truoc: Khi NSDLD don phuong cham dut HDLD do thay doi co cau hoac cong nghe theo dieu 17 cua Bo luat Lao dong, thi khong thay luat de cap la co can phai co thoi gian bao truoc hay khong.

Trong mot vai van ban cua Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi tra loi thac mac cua mot so doanh nghiep thi trong truong hop nay doanh nghiep khong phai bao truoc cho NLD. Viec thay doi co cau hoac cong nghe la viec NSDLD thuong co du lieu truoc du trong thuc te co the thoi gian du lieu khong dai.

Them vao do, day la cong viec phuc vu cho quyen loi va loi ich cua NSDLD chu khong phai cua NLD. Do do, viec don phuong cham dut HDLD do thay doi co cau hoac cong nghe nen co thoi gian bao truoc tuong tu nhu cac truong hop duoc neu o khoan 2 va 3, dieu 38 cua Bo luat Lao dong de tao dieu kien cho NLD co du thoi gian tim cong viec moi, de on dinh cuoc song, dat biet la khi ma tro cap mat viec lam khong con duoc ap dung ke tu ngay 1-1-2009 cho da so cac truong hop.

(iii) Yeu cau ve viec trao doi nhat tri voi ban chap hanh cong doan co so: Trong mot so doanh nghiep da co thanh lap cong doan lam thoi hoac cong doan co so thi viec trao doi nhat tri voi ban chap hanh cong doan lam thoi hoac cong doan co so la chuyen kha de dang. Tuy nhien, trong mot so doanh nghiep ma cong doan chua duoc thanh lap thi se phai giai quyet nhu the nao?

Theo cong van huong dan cua Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi cho mot doanh nghiep thi trong truong hop doanh nghiep chua co to chuc cong doan co so thi neu muon cham dut HDLD voi NLD theo dieu 17 cua Bo luat Lao dong, NSDLD van phai thuc hien theo trinh tu va thu tuc neu tren, nhung duoc mien tru viec trao doi nhat tri voi to chuc cong doan co so .

Thiet nghi viec co su tham gia cua ban chap hanh cong doan co so nham muc dich chinh la bao ve quyen va loi ich hop phap cho NLD trong truong hop NSDLD don phuong cham dut HDLD.

Neu theo huong dan tren cua bo, thi cac quyen, loi ich hop phap cua NLD khong duoc bao ve va khong khuyen khich cac doanh nghiep tich cuc trong viec keu goi, khuyen khich NLD tham gia cong doan. Vi the, nen dieu chinh khoan 2, dieu 17 cua Bo luat Lao dong theo huong la trong truong hop doanh nghiep khong co cong doan thi NSDLD can phai xin y kien nhat tri cua cong doan cap tren tai dia phuong noi tru so cua doanh nghiep toa lac.

(iv) Can lam ro khai niem ve viec thay doi co cau to chuc, sap nhap, giai the “mot so bo phan”. Dieu 11 cua Nghi dinh 39/2003 co quy dinh trong truong hop thay doi co cau to chuc, sap nhap, giai the “mot so bo phan” cua don vi cung duoc coi la mot trong nhung truong hop do thay doi co cau trong doanh nghiep theo dieu 17 cua Bo luat Lao dong va NSDLD co the ap dung cho viec don phuong cham dut HDLD voi NLD.

Tuy nhien, khai niem “mot so bo phan” lai khong duoc lam ro o Nghi dinh 39/2003 va cac van ban phap quy ve lao dong khac va vi the se khong co co so phap ly vung chac de xac dinh la co mot hay mot so bo phan nao do trong so do to chuc doanh nghiep bi giai the la do ket qua cua viec ap dung mot cau truc to chuc moi cua doanh nghiep hay khong.

Nhu chung ta da biet, trong mot so doanh nghiep nho co khoang 10 nhan vien thoi thi mot bo phan co the chi do mot nguoi duy nhat phu trach ma thoi (vi du bo phan ke toan, bo phan phap che, hay bo phan cong nghe thong tin). Trong khi do, chung ta co xu huong cho rang da goi la “bo phan” thi thuong phai co nhieu hon mot nguoi, toi thieu la hai nguoi. Cau hoi la co the coi mot nguoi nhan vien trong cac vi du neu tren la mot bo phan cua doanh nghiep de ap dung dieu 11 cua Nghi dinh 39/2003 hay khong.

Cac luat su va luat gia noi chung co ly luan cho rang cum tu “bo phan” nen duoc hieu co the la mot nguoi hoac mot nhom nguoi duoc giao mot cong viec chuyen mon dac thu nao do doc lap voi cac cong viec chuyen mon cua cac nhan vien khac trong doanh nghiep. Giai the mot so bo phan la ket qua cua viec doanh nghiep khong con can (cac) cong viec chuyen mon do nua.

Thiet nghi, dieu 11 cua Nghi dinh 39/2003 can duoc sua doi, bo sung theo huong nay de giai thich ro cum tu “bo phan” nham tranh cac tranh chap khong dang co.

Theo Ls. NGUYEN HUU PHUOC (Cong ty Luat Phuoc & Partners)
Thoi bao Kinh te Sai Gon