Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2365156/06102009.aspx

Bai 1: Che do XHCN o Lien Xo va Dong Au - Vi sao sup do?

Loi toa soan: Tu ngay 29-6 den ngay 5-7-2009 Bao SGGP da dang loat bai viet “Hoc thuyet Mac – Lenin va chu nghia xa hoi: Trao luu hay quy luat tat yeu?” cua cac hoc gia, cac nha nghien cuu khoa hoc xa hoi. Day la nhung bai viet co tinh chat tham luan, trao doi ve mot de tai rat quan trong nhung cung kha “nhay cam” - luan ban ve mot hoc thuyet da lam “dao lon” ca the gioi va van dang tiep tuc thu hut su quan tam cua cac y thuc he chinh tri o tat ca cac quoc gia, trong do co Viet Nam. Sau khi dang bao, loat bai viet da nhan duoc nhieu y kien cua ban doc gui den bay to quan diem cua minh, co dong tinh huong ung va co ca hoai nghi, phan ung… Dac biet, co khong it hoc gia, giao su tien si, cac nha nghien cuu chinh tri - xa hoi da gui bai viet tham gia, gop phan tiep tuc lam sang to chu de tren. Tuy nhien, nhu da thong tin, do khuon kho to bao co han, chung toi xin tam dung va hen se tiep tuc vao thoi diem thich hop…

De thuc hien loi hua, dap ung yeu cau cua ban doc, bat dau tu so bao hom nay, ngay 6-10-2009, Bao Sai Gon Giai Phong tiep tuc tro lai chu de tren. Mac du con co nhieu y kien khac nhau nhung loat bai viet ma chung toi tap hop dang tai sau day nham tien toi mot khang dinh: Hoc thuyet Mac - Lenin va CNXH - Xu the phat trien tat yeu!
 

Bat dau tu cuoi nhung nam 80 cua the ky XX, Lien Xo va cac nuoc xa hoi chu nghia (XHCN) o Dong Au di vao thoi ky khung hoang. Tu thang 4-1989 den thang 9-1991, che do XHCN o Dong Au va Lien Xo lan luot sup do, tao nen  “con chan dong” chinh tri lon nhat trong lich su phong trao cong san va cong nhan quoc te. Van de dat ra la vi sao che do XHCN lai bi that bai o Lien Xo va Dong Au? Cho den nay, tren the gioi cung nhu o Viet Nam da co rat nhieu cong trinh nghien cuu ve hien tuong lich su nay, dua ra nhieu nguyen nhan ca sau xa va truc tiep, ca ben trong va ben ngoai de cat nghia, ly giai ve su sup do cua che do XHCN o Lien Xo va Dong Au…

Nguyen nhan chu quan: Quan niem giao dieu ve CNXH

Truoc het, la do quan niem gian don, phien dien quy luat ve moi quan he giua san xuat va luc luong san xuat; cho rang, co the dung y chi cach mang de xay dung nhanh quan he san xuat tien tien tren cai nen luc luong san xuat con nhieu yeu kem va lac hau, va cho rang, quan he san xuat tien tien tu no mo duong cho luc luong san xuat phat trien manh me.

Sau khi V.I.Lenin qua doi o Lien Xo, chinh sach kinh te moi khong duoc tiep tuc thuc hien ma chuyen sang ke hoach hoa tap trung cao do. Thoi gian dau, ke hoach hoa tap trung da phat huy tac dung manh me, song da bien dang thanh ke hoach hoa tap trung quan lieu, bao cap. Sau chien tranh the gioi lan 2, Lien Xo van tiep tuc duy tri mo hinh nay. Trong mo hinh nay da tuyet doi hoa, tu bo hay gan nhu tu bo mot cach chu quan duy y chi nen kinh te hang hoa, co che thi truong, thuc hien bao cap tran lan, triet tieu tinh chu dong, sang tao cua nguoi lao dong.

Moi quan he giua Dang, Nha nuoc va nhan dan, xay dung nang luc cam quyen cua mot chinh dang cach mang sau khi gianh duoc chinh quyen chua thuc hien day du, khien Dang khong phat huy duoc vai tro cua nguoi lanh dao, nguoi to chuc nhan dan; vua khong phat huy dan chu trong Dang va trong xa hoi..., dan den tinh trang quan lieu, tham nhung, xa roi quan chung, xa roi thuc tien.

Mot nguyen nhan chu quan khac la danh gia qua cao CNXH hien thuc va danh gia qua thap chu nghia tu ban, chu nghia de quoc; chu quan nong voi, dot chay giai doan trong viec hoach dinh cac buoc di cua tien trinh xay dung CNXH (nhu quan diem cua Lien Xo ve “CNXH da hoan toan thang loi”, “xay dung xa hoi cong san chu nghia”, “CNXH phat trien”...), khong thay het tinh chat lau dai, quanh co, phuc tap cua thoi ky qua do tu chu nghia tu ban len CNXH.

Nhung sai lam chu quan nghiem trong keo dai tren can tro su cai to, cai cach, doi moi dung dan la nguyen nhan sau xa lam che do XHCN suy yeu, roi vao khung hoang. Do khong phai nhung sai lam khuyet tat do ban chat cua che do XHCN, ma do quan niem giao dieu ve CNXH.

Nguyen nhan truc tiep: Lech lac ve he tu tuong XHCN va su can thiep tu ben ngoai

Mot la, trong cai to, Dang Cong san Lien Xo da mac sai lam rat nghiem trong ve duong loi chinh tri, tu tuong va to chuc. Do la duong loi huu khuynh, co hoi va xet lai, the hien truoc het o nhung nguoi lanh dao cao nhat. Nhung tuyen bo ban dau: “cai to de co nhieu dan chu hon, nhieu CNXH hon”, “chung ta se di toi CNXH tot dep hon chu khong di ra ngoai no”, “chung ta tim trong khuon kho cua CNXH chu khong phai o ngoai gioi han cua no nhung cau tra loi cho cac van de do cuoc song dat ra”..., rot cuoc chi la nhung tuyen bo suong nguy trang cho y do phan boi.

Nhung nguoi lanh dao cai to lui dan tung buoc, tung buoc, tham chi ngay cang cong khai tuyen bo tu bo nhung muc tieu XHCN ma ho tung hua hen, tu bo chu nghia Mac - Lenin, tu bo vai tro lanh dao cua Dang Cong san.

Bang phat sung lenh “cong khai”, “dan chu”, “khong vung cam”, cai to da nhanh chong tao ra lan song phe phan, cong kich, boi den tat ca nhung gi gan voi lich su 70 nam xay dung CNXH, phu dinh sach tron moi thanh tuu cua CNXH. No gay hoang mang, xao dong den cuc do trong tu tuong xa hoi, pha vo niem tin cua quan chung doi voi nhung gia tri cua CNXH. Nguoi ta su dung toan bo phuong tien thong tin dai chung de lam viec nay va chien dich tuyen truyen, dao boi, phu dinh qua khu duoc cac dai, bao phuong Tay tiep suc manh me va lai theo nhung y do, muc dich cua phuong Tay.

Hai la, chu nghia de quoc da can thiep toan dien, vua tinh vi, vua trang tron, thuc hien duoc “dien bien hoa binh” trong noi bo Lien Xo va cac nuoc Dong Au. Cac chien luoc gia phuong Tay som nhan ra “got chan Asin” cua cai to: do la duong loi xet lai, la he tu tuong tu san, la chinh sach thoa hiep, nhan nhuong vo nguyen tac voi My va phuong Tay the hien tap trung o “tu duy chinh tri moi”. Hua hen vien tro kinh te duoc dung lam mot thu vu khi rat loi hai de lai cuoc cai to theo quy dao ma phuong Tay mong muon. Chu nghia de quoc da day manh thuc hien “dien bien hoa binh” trong noi bo Lien Xo va Dong Au.

Trong cuon sach Chien thang khong can chien tranh, Tong thong My Nichxon cho rang “mat tran tu tuong la mat tran quyet dinh nhat”. Ong ta viet: “Toan bo vu khi cua chung ta, cac hiep dinh mau dich, vien tro kinh te se khong di den dau neu chung ta that bai tren mat tran tu tuong”. Chien luoc cua My truoc sau nhu mot la dua bat on vao ben trong “buc man sat”.

Tom lai, su pha hoai cua chu nghia de quoc cung voi su phan boi tu ben trong va tu tren chop bu cua co quan lanh dao cao nhat la nguyen nhan truc tiep lam cho Lien Xo sup do.

Trong tinh hinh CNXH tri tre va khung hoang do nhung sai lam cua mo hinh cu thi cai to, cai cach mo cua, doi moi la tat yeu. Vi chi co mot cuoc cai to, cai cach, doi moi sau sac, toan dien moi dua CNXH thoat khoi khung hoang de buoc vao thoi ky phat trien moi. Cai to, cai cach, mo cua, doi moi la tat yeu nhung sup do thi khong la tat yeu. Van de o cho: cai to, cai cach, mo cua, doi moi the nao, nham muc dich gi, theo duong loi nao.

Mot so dang cong san cac nuoc tren the gioi da nhan dinh nguyen nhan cua su sup do nay la: Su lech lac ve he tu tuong cua nhung nguoi lanh dao dang va su thieu hieu biet ve he tu tuong XHCN cua nhan dan; su thieu dan chu trong xa hoi va trong dang; tinh trang quan lieu trong dang, tham nhung va su xa lanh nhan dan cua lanh dao dang; mot so sai lam trong chinh sach kinh te cua dang cong san cam quyen; va su pha hoai tinh vi cua chu nghia de quoc…

Bai 2: CNXH va con duong di len CNXH o Viet Nam truoc doi moi.

TS Nguyen Viet Thong
Tong thu ky Hoi dong ly luan Trung uong