Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2454824/30112009.aspx

Nguyen Cong Duong, hoc tro thi si Bang Ba Lan (Bai 1): "Nguoi tho" duoi luy tre lang
- Nhac den nhung bai tho viet ve tre duoc in trong SGK, nhieu nguoi se nghi ngay den bai tho Tre Viet Nam cua nha tho xu Thanh - Nguyen Duy. Nhung co mot bai tho khac cung viet ve cay tre, duoc sang tac truoc do va cung duoc in trong SGK la bai Luy tre (SGK lop 2 - bo cu) cua nha tho Nguyen Cong Duong - nguoi duoc nha tho Huu Thinh nhan xet la “hon tho dat bai da thanh pham hanh cua phu sa”…  

Hoc voi Bang Ba Lan “nhiem” tho van Nguyen Nhuoc Phap


 Nha tho Nguyen Cong Duong
Sinh ra trong mot gia dinh dia chu o lang Bach Tru (Tien Thang, Me Linh, Vinh Phuc - nay la Ha Noi) nha tho Nguyen Cong Duong co quang tuoi tho “nhieu bien dong”. Xua, nha ong giau nhat lang, dat dai rai rac moi noi moi mau, trong nha toan hoanh phi, cau doi, sap gu, tu che, xe dap, xe may. Hoc cap 1, thay giao day ong khong ai khac chinh la nha tho Bang Ba Lan - nguoi co ten trong Thi nhan Viet Nam (Hoai Thanh - Hoai Chan) va la tac gia cua nhung van tho “de doi”: “Cong lang rong mo. On ao/Nong phu lung thung di vao nang mai...”.

Ong ke ve nguoi thay da la thien co cua minh: “Thoi Phap thuoc, thay giao hay dung thuoc go tay hoc sinh va ngoeo tai, nhung thay Bang Ba Lan khong bao gio doi xu voi hoc tro nhu the. Thay Lan luon nhe nhang nen hoc sinh rat quy thay. Neu thay viet chua dep thay lai cam tay khe khot: Con phai viet the nay nhe, lam the nay nay... Toi da hoc thay duc tinh ay nen sau nay lam thay day hoc, toi cung chua bao gio ngoeo tai hay “oanh” hoc tro bang thuoc ke”.

Ong cung cho biet la minh chiu anh huong rat nhieu tu tho cua Bang Ba Lan va dac biet la Nguyen Nhuoc Phap. Cha the ma, dau tien viet Luy tre, ong chon the the tho luc bat. Nhung sau khi doc lai thay khong nhuyen, ong da viet lai bang the tho 7 chu (that ngon). Doc di doc lai thay van chua ung, dinh bo, nhung sau khi doc xong bai Di chua Huong da lai voi vang “ap dung luat moi” - the tho ngu ngon (5 chu) de viet lai Luy tre.

Ngoi doi me viet Luy tre

     “Co nguoi sau khi doc xong Luy tre da gap toi “khuyen” nen chua cau thanh “Sao, sao roi day canh”“Sao, sao roi day them” cho logic. Toi bao neu chua thanh Sao, sao roi day them la dung van, nhung cuc ky vo ly vi mua, hay la co the roi day them chu sao thi khong the roi day them duoc. Va lai, khi toi tre con hoa, toi tuong tuong nhung ngoi sao, mat trang, mat troi du la rat cao, rat xa nhung nhung canh tre, ngon tre van co the voi toi, nhung vi sao co the dau tren ngon tre, khom tre cua lang nen... khong sua”. (nha tho Nguyen Cong Duong)

Lon len, nha tho Nguyen Cong Duong di hoc duoi Ha Noi, cach nha gan 50 cay so, va ngay tu hoi do, ong da di di ve ve deu dan bang xe may. Moi lan di hoc ve, ong thuong khong “phi xe” ve lang ma gui lai ngoai Tien Chau (cach nha ong hon 3km) roi bach bo ve nha. Sau cai cach ruong dat, gia dinh nha tho duoc dan lang cho muon can nha mot gian hai chai mai nang ra rom, la tre rung muc, phu day de o tam. Tu do, cuoc doi nha tho “sang trang moi”. Ban than ong phai di keo vo tom va chiu nhieu su ky thi. Tham chi, truoc nha ong la ca mot luy tre day, dai, nhung neu xach dao ra chat mot tay tre de lam can cau cung bi phat...

Mot ngay kia, “ngoi buon duoi bong tre lang” don me, ong viet:

Moi som mai thuc day,
Luy tre xanh ri rao,
Ngon tre cong gong vo
Keo mat troi len cao.
Nhung trua dong day nang,
Trau nam nhai bong ram
Tre ban than nho gio
Chot ve day tieng chim.
Mat troi xuong nui ngu
Tre nang vang trang len
Sao, sao treo day canh
Suot dem dai thap sang.
Bong ga len tieng gay
Xon xao ngoai luy tre
Dem chuyen dan ve sang
Mam mang doi nang ve...

(Lang Bach Tru, thang 9 nam  1969)


Luy tre dang lan dau tien tren bao Van nghe, so Xuan, ngay 4/1/ 1975. 8 nam sau (1983) bai tho duoc in trong SGK. Ngoai Luy tre, nha tho Nguyen Cong Duong co rat nhieu tho viet cho thieu nhi da dang o rat nhieu bao, tap chi o trung uong va dia phuong.
 
Phat khoc vi cac buc thu cua cac em

     Nha tho Nguyen Cong Duong, sinh nam 1939. But danh Bach An, Pho Ai. Ngoai ra ong con hai but danh khac duoc nha tho Tu Mo dat cho la Gai Tre va Gai Co. Ong tung lam giao vien tieu hoc kiem lang y (y hoc co truyen). Ong co hon 500 bai tho viet cho thieu nhi, 5 tap tho va nhieu giai thuong van hoc.

Da co rat nhieu ky niem vui, cam dong xung quanh nhung bai tho viet cho tre em ma ong da tung dang bao. Chang han, ngay xua, bao Nhi dong moi khi in tho ai deu in kem dia chi cu the cua tac gia. Chinh vi the ma moi bai tho nha tho Nguyen Cong Duong duoc in la moi lan co hang tram thu cua cac em nho gui ve cho ong.

Ong ke: “Co rat nhieu thu cua cac chau nho tuoi gui ve cho toi. Moi lan nhan hang tram thu tu tay ong buu ta, nhin luot qua toi cung da biet la cac “fan” nham vi toan thay “to” (nguoi nhan) Ban Nguyen Cong Duong... Mo thu ra thi vua buon cuoi vua cam dong. Chang han co chau viet: “Ban Nguyen Cong Duong mua He khong duoc beu  nang, di tam song, tam suoi day nhe vi o que minh co nhieu ban di tam song, tam suoi bi nuoc cuon troi. Ban co gang trong nhung ngay He giup do cha me nhe...”. Toi da phat khoc vi cau dan do nay vi chung nay tuoi dau, co 7 dua con, 2 dua chat roi thi con dau me nua ma tranh thu giup do. Hay: “Chau xem TV thay bac hoi bi... gay va hom hem day nha. Bac co gang tap the duc, giam an thit, bu rau xanh... Chau gui bieu bac bo quan ao the thao Adidas va mot doi giay de bac nang tap the duc”...

Co chuyen bat ngo hon la co cau hoc tro o Luong Tai, Bac Ninh chep tho ong de viet len bao tuong. Nhung roi do co giao khong biet nen tap hop mot so bai tho hay gui di dang bao The gioi trong ta. Sau do toa soan gui bao bieu va nhuan but ve cho “tac gia” thi cau hoc tro moi biet va dich than viet thu gui ong. Thu viet co doan: “Thua bac, bac thong cam cho chau. Qua that, chau khong co y dao tho bac, nhung do co giao chau khong biet nen chau “bong dung” tro thanh tac gia bai tho cua bac a...”.
Ky sau (Chu nhat 6/12): Doc duong tho, tho doc duong

Huy Thong (ghi)