Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/2946442/27122010.aspx

Ben trong Trieu Tien

Di cung phai doan cua dac su My Bill Richardson tuan truoc den Trieu Tien co hai nha bao. Trong sau ngay o do, ho da tan mat chung kien cuoc song ben trong quoc gia noi tieng ma bi an nay.
>
Kham pha Trieu Tien qua anh ve tinh

Bai viet duoi day dang tren The New York Times, cua nha bao Sharon LaFraniere.

Mot doi bong da nu cua hoc sinh thi dau quyet liet trong san the chat rong menh mong. Hai co dau tre, mot co vay trang, co kia vay hong sam, lam le cuoi tren quang truong day tuyet. Cha me keo cac em be ngoi choi trong nhung chiec xe nhua. Nhieu nguoi xep hang truoc cac quay ban khoai lang nuong.

6 ngay o Binh Nhuong, thu do cua Trieu Tien, cho toi co hoi duoc nhin ngam - du la duoi su giam sat ky luong - mot cuoc song nhu trong mot the gioi khac. Khong co bat ky dau hieu nao cho thay nguy co bat on chinh tri hay suc khoe yeu om cua nha lanh dao o Binh Nhuong, tuy nhien chuyen tham ngan ngui va hiem hoi cho toi hieu vi sao Trieu Tien dac biet can them vien tro va thuong mai tu cong dong quoc te.

Canh dam cuoi tren mot quang truong o Binh Nhuong. Anh: NYT.
Canh dam cuoi tren mot quang truong o Binh Nhuong. Anh: NYT.

Trong gan bon nam qua, bo may tuyen truyen cua chinh phu da cam ket rang Trieu Tien se thinh vuong va manh me vao nam 2012, dip ky niem 100 nam ngay sinh nha lanh dao khai quoc Kim Nhat Thanh, cha cua chu tich nuoc hien nay, Kim Chinh Nhat.

18 thang da troi qua. Gio day kho ma dung tu thinh vuong de mo ta nhung nha may dong cua, nhung vu mua ngheo nan va dam tre con coi coc.

Co le la dung truoc thoi han da dat ra, cac nha lanh dao Trieu Tien moi day da dua ra mot nhuong bo nham giam bot tinh trang bi co lap cua minh. Binh Nhuong tuyen bo cho phep coi mo hon thong tin ve chuong trinh nguyen tu, cho cac thanh sat vien tro lai nha may hat nhan cua ho.

Ben canh do, du the rang se tra dua manh me cuoc tap tran ban dan phao cua Han Quoc gan vung nuoc tranh chap, thi cho den nay don phan cong cua Binh Nhuong moi chi dung lai o nhung loi le ma thoi.

Trong so dan 24 trieu, co 3 trieu nguoi o Binh Nhuong, phan lon la thuoc tang lop tinh hoa. O Trieu Tien, ban phai co giay phep moi duoc o Binh Nhuong. Tuy the, nhung bieu hien cua su kho cuc van hien dien o thu do.

Tren nhung chiec xe dien gia lu khu, hanh khach nem chat cung nhu ca hop. Cac khach bo hanh tren pho cong lung cong nhung goi to nho tren lung, trong do co le la cac mon hang ho dua ra cho troi - nguon cung hang hoa quan trong cho nguoi dan thay cho nhung cua hang mau dich quoc doanh trong tron. Ho hau het la phu nu, co nguoi sup xuong tren via he vi suc nang cua cai balo.

Cac nha kinh te cho biet san luong than cua Trieu Tien hien chi bang mot nua muc cua 10 nam truoc, va Binh Nhuong roi vao canh thieu dien thuong xuyen. Tai truong chuyen ngoai ngu mang ten Cach Mang, hoc sinh suoi am quanh cac bep than hoac cui. Mot phan lon cua thanh pho chi co dien dung 3 tieng dong ho moi ngay.

Mot so toa nha cao tang, co le la cong so, moc len duyen dang giua trung tam thanh pho. Tuy nhien, toa khach san 105 tang Ryugyong Hotel van chi la mot bo khung xuong suot 25 nam qua ke tu khi no duoc bat dau xay dung. Chi den gan day no moi duoc dap lop kinh o ben ngoai, nhung tren nhung con duong ngoai o van con nhieu cong trinh dang dang do.

Nhieu nguoi dan cho biet o nhung noi khac, nhat la cac tinh phia bac, nhieu tre em phai an xin ngoai duong, cong nhan linh nhung khoan luong rat khiem ton. Luong o Binh Nhuong thi duoc cho la cao hon.

Dieu do co le la dung neu nhin tren duong pho Binh Nhuong. Mot so khach bo hanh vua di vua noi chuyen qua dien thoai di dong - thu ma truoc day hai nam con hau nhu chua duoc biet den o Trieu Tien. Koryolink, nha cung cap dich cu mang dieu hanh boi mot hang Ai Cap, hien co 310.00 thue bao Trieu Tien, va mang luoi cua ho dang ngay mot mo rong. Nguoi dan Binh Nhuong cho biet gan day co nhieu o to va den giao thong tren duong hon, nhung nhin chung pho sa rat vang.

Nhung nguoi di tren duong pho trong deu co ve du an. Tinh trang suy dinh duong da duoc cai thien nhieu trong 10 nam qua, nhung van co mot phan ba so tre em nuoc nay coi coc, mot phan nam bi nhe can, theo so lieu cua Chuong trinh Luong thuc The gioi. Khu vuc Binh Nhuong la noi co dieu kien dinh duong tot nhat Trieu Tien.

Su co lap cua Trieu Tien co the duoc nhan thay ngay o san bay. Voi phi doi 40 chiec may bay hau het do Lien Xo che tao, hang hang khong quoc gia Air Koryo co hai chuyen xuat ngoai moi ngay, mot den Bac Kinh va mot den Vladivostok thuoc Vien Dong cua Nga. Du khach duoc quyen mang laptop vao, nhung dien thoai di dong thi bi giu.

Cac nha bao hiem khi duoc cap visa vao Trieu Tien, mot trong nhung quoc gia bi mat nhat the gioi. Binh Nhuong cho phep hai nha bao di cung doan cua ong Bill Richardson trong chuyen cong can ca nhan cua ngai. Ong la nha ngoai giao ky cuu va tung nhieu lan giai quyet cac khuc mac lam giam cang thang lien Trieu, cung nhu da kien tri keu goi Trieu Tien giai giap hat nhan. Ong co cuoc gap voi nhieu quan chuc cap cao o Binh Nhuong.

Den Binh Nhuong, nguoi ta co cam giac nhu mot ke tu ben ngoai den tham mot the gioi khac thuc. Nhan vien theo doi ke ke mot ben. Quy dinh o day rat ro rang: khong phong van neu khong duoc phep. Khong ai duoc ben mang ra ngoai khu vuc do xe cua khach san.

Moi vi khach deu duoc theo doi can mat bang nhung cach thuc nhu tu thoi Chien tranh Lanh. Doi dien moi can phong rong thenh cua moi phong vien trong khach san Potonggang vang hoe la nhung nguoi dan ong tay mang vali tai lieu, khoa phong ho de dung dua trong o, va ho thay ca thuong xuyen. Mot vai vi khach bao nhau rang cac ban phong an deu co "bo" va rang tam tuong da mau den bong loang kia thuc chat la chiec guong hai chieu. Dien thoai di My bi khoa. Dien thoai di nuoc khac gia 8,27 USD moi phut.

Tuy the Bo Ngoai giao Trieu Tien cung co luc linh hoat den ngac nhien, cho phep cac phong vien den tham truong chuyen ngu, den mot nha ga dien ngam dong duc hay vao choi trong nha may det soi to. Nhung khach lau nam cua Binh Nhuong noi rang ho ngay cang coi mo voi bao chi.

Trong cac cua hang mau dich quoc doanh, cac ke trong tron cho thay tinh hinh kinh te kho khan, va cung cho thay nhung nguoi co tem phieu chinh phu cap da nhanh chong tan dung loi the mua het hang gia re. Chi duoc nhin thoi day - cac nha bao duoc thong bao nhu vay khi qua cua hang.

Nhung cai cho troi, noi hang hoa phong phu hon, cung dang phat trien banh truong ra. Hang tram cai cho da moc len khap dat nuoc, nhung gioi chuc phay tay cho rang chung khong quan trong, boi chung di nguoc lai cuong linh cua mot xa hoi xa hoi chu nghia.

Co mot cai cho rat soi dong o Binh Nhuong, do la cho mai vom mang ten Thong Nhat, noi co lop lop quay hang. Nhung nguoi buon ban o do cho biet ba phan tu luong hang hoa den tu Trung Quoc.

Voi tinh trang mua mang kem, gia luong thuc tang la bai toan kinh nien. Thang truoc, Chuong trinh Luong thuc The gioi cho biet gia mot kg gao o cho troi Binh Nhuong la 10 USD, cao gap 10 lan o Bac Kinh. Theo to chuc nay, voi muc thu nhap trung binh cua ho dan o day, moi nguoi chi co the an hai hoac hai bat ruoi com moi ngay, neu anh ta khong co them nguon thu nao khac.

Nguoi Trieu Tien tu hao voi truyen thong juche, tuc la tu lap, va cac quan chuc chinh phu chao don ong Richardson voi tuyen bo ve mot xa hoi dang tren da thinh vuong.

"Moi thu deu tot dep", Pho chu tich nuoc Kim Yong-dae khang dinh voi vi thong doc My va cac phong vien trong mot cuoc gap. "Nho co kha nang ran de manh me cua quan doi, chung toi co the yen tam ma phat trien" va se thinh vuong vao nam 2012.

Nhung theo ong Richardson, khi noi rieng voi nhau thi cac quan chuc chu nha cho biet ho dang vo cung thieu nhien lieu, luong thuc va tha thiet muon thoat khoi cac lenh trung phat kinh te ma Trieu Tien phai chiu sau khi thu hat nhan va ten lua. Nhung lenh do da duoc ap dung gan 5 nam truoc. Mot so nha phan tich chuyen ve Trieu Tien e rang neu khong co tien, nuoc nay co the se chao ban cong nghe va nguyen lieu hat nhan cho cac nuoc khac.

Nhung cuoc phong van gan 20 nguoi Trieu Tien chay sang Trung Quoc cach day 6 thang cho thay rang nhieu nguoi hy vong nha lanh dao dang len Kim Jong-un, con trai cua duong kim chu tich Jong-il, se thay doi chinh sach. Tuy nhien phan lon nguoi dan Trieu Tien van ung ho chinh sach 15 nam qua cua ong Jong-il, "quan su truoc het". Ho coi My la ke thu khong doi troi chung va Han Quoc la cong cu cua My va bi Washington cam khong cho thong nhat voi Trieu Tien. Ho cho rang voi 35 nam bi Nhat Ban do ho, sau do la cuoc chien Trieu Tien, ho can co luc luong phong ve bat kha chien bai.

Cac bang co dong, nhung bai ca yeu nuoc, bao chi va phim anh lien tuc cung co y nghi do. Moi nguoi dan ong Trieu Tien danh khoang 10 nam phuc vu quan doi. Toi duoc chung kien nhung binh si lam viec tren cac cong trinh xay dung, hoac giup dan chung o lang ban, trong khi loa phong thanh treo tren cay cao phat ron ra nhung bai ca ai quoc.

"Cho du chung toi thieu an, chung toi cung dua het cho quan doi nhung gi toi co", mot cuu giao su nganh nhan van hoc o thanh pho Chongjin o mien bac Trieu Tien, noi. Nguoi nay gio lam giup viec o Trung Quoc va co ke hoach tro ve nha. "Co vu khi hat nhan, chung toi se khong bi xam luoc. Toi thuc su muon noi the day. Se khong ai dam dong den chung toi".

Tai mot nha ga dien ngam o Binh Nhuong, ga Thinh Vuong, hanh khach doc tin tuc ve nguy co xung dot quan su voi Han Quoc tren bao dan tren tuong. "Chung ta muon hoa binh", mot nguoi dan ong het len day nhiet thanh. "Nhung chung ta khong so chien tranh. Chung ta san sang cho moi tinh huong".

Ngoai tru cau het ay, thai do cua nguoi dan ong va nhung hanh khach khac doi voi cac nha bao chung toi deu rat than thien. Cac nhan vien ho tong cua chinh phu Trieu Tien cung vay. Sau sau ngay, chung toi chia tay nhau bang mot tiec nho co co-nhac trong quan karaoke cua khach san. Nhung ca khuc duoc hat gom "You are my destiny" (Anh la dinh menh doi em) va nhieu tinh khuc Trieu Tien.

Nhung ngay o Trieu Tien, toi chung kien nguoi dan tung ca Kim Jong-il. Anh Choi Hyok, 43 tuoi, gay det nhu que cui, quan doc may o nha may det Kim Jong-suk, ten cua me nha lanh dao, ke ve chuyen tham cua nha lanh dao thang 1/2009. "Toi cam giac nhu minh vua buoc ra khoi dem den, den voi anh sang choi loa", Choi noi.

Nam Dae-yong, 20 tuoi, sinh vien dia ly truong dai hoc Kim Nhat Thanh, sung suong voi 2.000 may tinh moi duoc lap dat o truong. "Day la qua tang cua Kim Chu tich", co ke.

Nha may det noi tren hoat dong tron tru voi 2.000 nu cong nhan mac dong phuc hong va xanh lam, doi khan xanh luc. Trong khi do cac chuyen gia kinh te thi noi co den ba phan tu so nha may o Trieu Tien dang dap chieu do thieu dien va nguyen lieu.

"Moi nguoi deu biet", cuu giao su nganh nhan van o thanh pho Chongjin noi. "Khong dien, khong den, khong suoi. Chinh phu khong cung cap duoc moi thu, vi the chung toi phai xin tien bo me".

"Moi nguoi noi ve su thinh vuong vao nam 2012, khi chung toi thanh mot dat nuoc giau co", mot nguoi ban hang 45 tuoi o tinh Hwanghae noi. "Neu chung toi phat hien duoc mot mo vang, toi nghi dieu do co the thanh su thuc".

Mai Trang (luoc dich)