Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/2977206/30012011.aspx

Nhung dieu chua biet ve may bay tang hinh cua Trung Quoc
May bay J-20.

Chiec may bay tang hinh Chengdu J-20 la mot trong nhung de muc dang duoc du luan quoc te chu y trong khuon kho nhung quan tam ve kha nang quan su cua Trung Quoc.

Tuy nhien, neu qua that Trung Quoc ro rang da co nhieu tien bo ve mat ky thuat nhanh hon nguoi ta du doan, thi su kien nay doi voi cac gioi chuyen gia ve quoc phong cung chua phai la dieu dang de phai lo ngai it ra la trong mot tuong lai gan.

Ngay 11/1 vua qua, Trung Quoc loan bao va cong bo nhung hinh anh chuyen bay thu nghiem lan dau tien cua chiec J-20 trong 15 phut tu mot san bay o tinh Tu Xuyen. Truoc do may ngay, Trung Quoc da de cho truyen thong loan tin ve chiec may bay duoc tuyet doi giu bi mat tu lau. Thoi diem nay trung hop voi chuyen tham vieng cua Bo truong Quoc phong My Robert Gates o Bac Kinh va da co nhan xet cho rang day la mot hanh dong "dan mat" My.

Dien giai ay co le khong chinh xac boi vi phuong Tay da biet kha nang cua Trung Quoc cung nhu hieu rang tu nguyen mau den san xuat con la mot thoi gian khong ngan, hon nua gia tri va hieu qua cua bat ky mot loai vu khi nao con tuy thuoc vao rat nhieu yeu to khac.

May bay quen goi la tang hinh, noi mot cach don gian su dung hai phuong cach: thu dong va chu dong. Tang hinh thu dong nho nhung dac diem ve cau tao de tranh su phat hien cua doi phuong bang tia hong ngoai, am thanh, radar va song dien tu. Dieu nay thuc hien duoc bang cach dung nhung hop chat co kha nang hap thu hay it phan xa song dien tu, dong thoi voi hinh dang may bay lam sao cho co trac dien nho... That ra thi khong co mot may bay nao co the hoan toan tang hinh ma chi la lam kho va giam bot su ghi nhan cua cac loai radar cang nhieu cang tot.

Tang hinh chu dong bang nhung phuong tien dien tu tren may bay, co the voi su ho tro cua nhung may bay khac lam nhieu loan viec phat hien cung nhu su dieu khien vu khi tan cong cua dich. Trong chien tranh hien dai va tuong lai, hoat dong phoi hop cua nhieu vu khi va cac loai vu khi la yeu to then chot, co nghia la khong mot don vi vu khi nao, chang han nhu mot may bay, co the tao nen hieu qua quyet dinh.

My la nuoc dau tien cho den nay co va dang su dung may bay tang hinh. Chiec may bay dau tien, F-117 "Nighthawk", va sau do la oanh tac co B-2, co hinh dang va duong net khac han cac may bay thong thuong. Nhung hop chat de che tao phan vo cua nhung may bay nay van duoc giu bi mat va trong nhieu nam khi duoc trien lam o cac ky dai hoi hang khong, may bay luon luon duoc vay boc boi mot hang rao khong cho moi nguoi den gan so mo.

May bay chien dau F-117 bay chuyen thu nghiem dau tien nam 1981, toi nam 1983 duoc quyet dinh dua vao su dung va den nam 1988 the gioi moi biet ro. Phi vu chien dau dau tien cua F-117 la o chien dich Panama nam 1989. Thang 3/1999, mot chiec F-117 trong phi vu oanh tac ban dem bi ten lua ban ha tren khong phan Kosovo. Ton that nay chung to F-117 khong hoan toan tang hinh duoc. Tat ca co 64 may bay F-117 da duoc san xuat voi gia trung binh 43 trieu USD moi chiec va toi nam 2008 tat ca duoc cho ngung hoat dong, mot phan vi chi phi ton kem va phan khac bi coi nhu da loi thoi.

May bay oanh tac B-2 bay thu lan dau tien nam 1989 va toi nam 1997 moi duoc dua vao su dung. B-2 co nhung kha nang tang hinh cao hon F-117 nhung viec che tao va bao tri qua ton kem, tri gia moi chiec 737 trieu USD - tinh theo thoi gia hien nay la 1 ti USD. Ke hoach ban dau cua Bo Quoc phong My la dat mua cua Cong ty Northrop Grumman 132 chiec B-2 nhung Quoc hoi cat giam ngan sach va cuoi cung chi co 21 chiec duoc san xuat, hien nay 20 chiec con dang su dung.

Ke hoach che tao may bay tang hinh cua Trung Quoc duoc bao mat tuyet doi qua nhieu nam va nhung may bay du phong nay mang nhieu danh so khac nhau nhu J-14, J-XX, J-20. Cuoi cung thi chiec dau tien ra doi va duoc cong bo la J-20 do Xi nghiep ky nghe hang khong o Thanh Do che tao. Tuong Ha Vi Vinh, Pho tu lenh Khong quan Trung Quoc, tu nam 2009 da tuyen bo Khong quan Trung Quoc se co may bay tang hinh trong khoang nam 2017-2019.

J-20 duoc coi thuoc loai chien dau co the he thu 5 nghia la chien dau co hien dai nhat tinh den nam 2011, bao gom nhieu tinh chat tu tang hinh, suc manh den kha nang hoat dong, phi cu, vu trang... nhu loai F-22 va F-35 cua Khong quan My. Cac may bay F-117 va B-2 khong duoc coi la thuoc the he 5, vi thieu trang bi he thong radar tu ve (AESA) va khi tan cong may bay dich hay muc tieu duoi dat thi bi lo nguyen hinh.

Tuy nhien nguoi ta chua duoc biet nhieu ve nhung chi tiet ky thuat cua J-20 nhu the nao. Be ngoai J-20 co phan dau mui rat giong nhu F-22 va F-35 cua My cung nhu Sukhoi T-50 cua Nga va duoc coi nhu la su sao chep hay mo phong nhung kieu may bay tang hinh ay. Theo tin cua To chuc GlobalSecurity, Trung Quoc da che tao duoc hai chiec J-20 va mot chiec bay thu hom 11-1 vua qua.

May bay B-2.

To The Guardian cua Anh khi loan bao tin nay noi rang cac chuyen vien hang khong da ngac nhien ve tien bo ky thuat nhanh chong cua Trung Quoc, tuy nhien cung nhu hau het nhan dinh khac, da cho la it nhat toi nam 2018 may bay nay moi co the duoc san xuat va dua vao su dung. Thong tan xa RIA Novosti khi loan tin may bay tang hinh Sukhoi T-50 cua Nga bay chuyen thu nhat dau nam ngoai, dan loi Thu tuong Vladimir Putin noi rang may bay nay se duoc thu nghiem it nhat la 2.000 chuyen bay khac nua. Dieu ay chung to rang nhung kieu may bay moi deu phai qua mot thoi gian rat dai moi co the san xuat va su dung.

J-20 co hai dong co phan luc va la loai may bay chien dau lon, dai hon F-22 hay T-50, nhu vay kha nang tang hinh chac chan bi giam. Nguoi ta moi chi nhin thay J-20 qua hinh anh hay bang video nen theo uoc luong cua mot chuyen gia thuoc to chuc Jane's thi may bay co chieu dai 23 m, sai canh 14 m, trong luong khi cat canh khoang 80.000 pounds khong mang binh nhien lieu phu hay vu khi treo ben ngoai. Voi canh dang tam giac, J-20 co nhung canh phu phia truoc (thuat ngu hang khong goi la con vit vi khi bay trong giong nhu con vit troi) theo kieu nhieu may bay Nga.

Phan tang hinh chu dong cua may bay cung nhu he thong phi cu chua co thong tin gi de biet. May bay duoc dieu khien boi mot phi cong, trong tuong lai neu duoc su dung vao muc tieu chien dau tren khong (tiem kich) hay oanh tac duong dai (cuong kich), nhung kieu J-20 sau nay co the co hai phi cong.

Phat ngon vien Lau Nam Goc, Dai ta David Lapan noi rang Trung Quoc van con can phai mua dong co phan luc tu Nga. Dong co WS-15 do Trung Quoc san xuat co the duoc gan cho J-20 nhung co le chi la tam thoi. Trung Quoc chua che tao duoc dong co turbofan kieu AL-31F co hieu nang cao cua Nga va da duoc gan cho may bay chien dau J-10, mot san pham ma Trung Quoc dang thuong luong xuat khau sang mot so quoc gia trong do co Pakistan.

Ilya Kramnik, binh luan vien quan su cua Thong tan xa Nga RIA Novosti noi rang, tu thap nien 70 cua the ky XX, Trung Quoc van thua kem cac cuong quoc hang dau the gioi ve ky thuat hang khong khoang tu 15 den 20 nam. Dieu ay the hien qua cac chien dau co the he 3 va 4, bay gio den the he 5, tinh trang van la nhu vay.

Theo binh luan vien nay neu nguyen mau J-20 cuoi cung duoc chap nhan thi trong vong 10 nam Trung Quoc co chien dau co the he thu 5, nhung neu J-20 co nhung khiem khuyet qua cac thu nghiem sau nay va phai doi, thi mot kieu khac se chi co the co tu 15 den 20 nam nua.

Trung binh, may bay Trung Quoc san xuat re hon My va Nga toi 50% hay hon nua, nhung de co mot phi doi hieu qua cho Khong quan Trung Quoc, ton kem khong phai la nho. Con ve mat xuat khau, nhan dinh cua Krammik la "Du trong vong 20 nam qua, Trung Quoc da tien bo rat nhanh ve ky thuat hang khong va khoang 20 den 30 nam nua co the canh tranh voi Anh, Phap, My, Nga ve xuat khau may bay, nhung luc nao Trung Quoc cung chi co the thu ngan chut it cach biet voi nhung cuong quoc ve ky thuat vu khi"

Giang Khue (tong hop)