Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/3278074/09032012.aspx

Chi dinh thau: “Cai mat rat lon”

Duoc va mat gi khi ap dung chi dinh thau co le la cau hoi ma nhung nguoi lam cong tac dau thau biet rat ro cau tra loi.

The nhung, tren thuc te, van co khong it don vi mong muon duoc ap dung hinh thuc lua chon nha thau theo kieu khong canh tranh nay doi voi nhung goi thau ma chinh ho hieu  hon ai het co can chi dinh thau hay khong. Theo nhu loi mot can bo Bo Ke hoach va Dau tu thi dung la chuyen cu, nhung ly do cu, song he luy ma no mang lai co the con phai giai quyet dai dai trong tuong lai.

“Muon mau” ly do

Theo ket qua kiem tra cua Bo Ke hoach va Dau tu tai mot so du an, goi thau cua Bo nay moi day, mot goi thau xay dung duong thuoc mot du an duoc phe duyet tu thang 6/2002; thay doi, bo sung du an lan 1 vao thang 10/2004. Den thang 10/2006, Bo chu quan phe duyet thay doi ket cau mat duong, roi den thang 10/2007 dieu chinh quy mo thiet ke nhung den thang 5/2008, Bo nay moi phe duyet dieu chinh tong muc dau tu.

Trai qua 6 nam cho cong tac chuan bi, den thang 6/2008, don vi nay co cong van de nghi chi dinh thau voi ly do goi thau “cap bach”!

Mot  truong hop tuong tu duoc Bo Ke hoach va Dau tu dan ra la goi thau “tu van khao sat thiet ke va goi thau tu van giam sat thi cong” thuoc mot du an quoc lo trong diem cua Ha Noi. Ly do xin chi dinh thau la nham rut ngan thoi gian cho cong tac lua chon nha thau, dam bao cho viec khoi cong du vao vao quy 1/2008. Con theo chu dau tu, neu ap dung dau thau rong rai thi phai den quy 3/2008 moi khoi cong duoc.

The nhung, sau khi duoc chap thuan ap dung chi dinh thau, den cuoi thang 11/2008, du an tren moi bat dau duoc khoi cong.

Dien hinh nhat trong so nhung ly do muon mau cho chi dinh thau phai ke den goi thau so 2 - thi cong sua chua mat duong cau Thang Long giai doan 2, thuoc du an dau tu xay dung cong trinh sua chua mat cau Thang Long ma du luan da len tieng moi day ve viec xuat hien nhieu vet nut tren mat duong sau khi moi thong xe chua duoc 3 thang.

Co dieu trung hop kha ngau nhien la goi thau nay cung duoc ap dung chi dinh thau vi mot trong nhung ly do chinh la “cap bach”.

Duoc biet, vao thang 9/2008, Bo Giao thong Van tai da co bao cao mat cau bi xuong cap nghiem trong, lop be tong nhua phu mat cau va lop xlamor chong tham da bi nut vo, bien dang tren 75% lam tham nuoc xuong phan ban thep phia duoi, anh huong den tuoi tho va tinh an toan cua cong trinh. Vi the ma can phai sua chua gap.

Tuy nhien, du duoc phep chi dinh thau ngay sau khi bao cao (thang 10/2008), song phai den 23/10/2009, tuc 1 nam sau goi thau nay moi duoc khoi cong. Cung can phai noi them rang, du an dau tu sua chua mat cau Thang Long duoc Bo chu quan phe duyet tu thang 10/2007, nhung do qua trinh chuan bi keo dai da gop phan khong nho tao ra tinh huong “cap bach” de vien dan trong qua trinh xin chi dinh thau sau do.

Theo mot lanh dao Cuc Quan ly dau thau (Bo Ke hoach va Dau tu), ben canh nguyen nhan thuong duoc vien dan la “cap bach”, co khong it truong hop chi dinh thau la vi “tin tuong” vao nha thau da co kinh nghiem trong lap du an va da tung “phoi hop” tot voi dia phuong trong mot vai du an truoc do.

“Toi biet o cap xa, huyen hien nay gan nhu khong co dau thau ma chi co chi dinh thau. Tham chi o dia phuong chung toi, co khong it truong hop nha thau bao gi, chu dau tu ky nay”, mot lanh dao So Ke hoach va Dau tu Bac Giang cho biet.

Duoc va mat gi?

Ngoai mot vai vi du ke tren, co the thay ro, du duoc ap dung chi dinh thau, huong co che dac thu, song co khong it goi thau van bi cham tien do, gay lang phi, that thoat cho ngan sach quoc gia.

O goi thau sua chua mat cau Thang Long noi tren, chi sau 3 thang sua chua, du du luan da phan anh mat cau xuat hien nhieu vet nut lon va viec co anh huong den chat luong cau trong thoi gian dai hay khong thi dai dien chu dau tu van chua the co cau tra loi.

Trong khi do, theo ket luan cua co quan chuc nang thi nguyen nhan la do loi thi cong, vat lieu chua duoc thu nghiem voi cau ma moi chi duoc thu nghiem voi duong.

Nhung dieu dang noi hon, khi luc lai ho so xin chi dinh thau doi voi du an nay, ngoai ly do cap bach, viec su dung cong nghe tien tien, “chua tung co o Viet Nam”, su dung vat lieu moi, co tuoi tho va do ben cao... cung da giup nha thau ghi diem an tuong voi Bo chu quan.

Mot can bo Bo Ke hoach va Dau tu cho hay, ngoai nhung thiet hai hien huu ve chat luong du an noi tren, cai mat lon hon trong tuong lai cua viec lam dung chi dinh thau, chinh la cac nha thau moi thanh lap se khong co co hoi de nhan thau thong qua dau thau. Tu do gop phan khong nho cho su han che ra doi cac nha thau moi, giam dong luc phat trien.

Tai hoi nghi danh gia ve he thong phap luat dau thau do Ngan hang The gioi (WB) va Bo Ke hoach va Dau tu to chuc ngay 8/3, nhieu y kien gop cho rang, neu ap dung tran lan chi dinh thau, trong boi canh kinh te ngay cang phat trien, chi tieu tang len, tuc nguon cau tang len, trong khi do viec tham gia vao cac goi thau, dac biet la cac du an su dung ngan sach nha nuoc se khong co dieu kien tang tuong ung. He qua tat yeu la gia trung thau se tang len, chat luong dich vu va hieu qua dau tu do do cung giam theo, anh huong xau den nen kinh te.

Chia se voi VnEconomy, Cuc truong Cuc quan ly dau thau Le Van Tang, cho hay co quan nay hoan toan khong ung ho chi dinh thau, vi day la mot trong nhung truong hop kem canh tranh nhat.

Theo ong,  o nhieu nuoc, ho chi ap dung chi dinh thau doi voi nhung du an mang tinh cong ich, khac phuc hau qua thien tai, lu lut...hoac co gia tri nho. Trong khi o Viet Nam co vo so ly do de ap dung chi dinh thau. Tham chi nguong ap dung chi dinh thau doi voi du an lai tu 5 ty dong tro len, cao hon nhieu so voi thong le quoc te.

“Khong kho de thay duoc nhung cai mat rat lon doi voi chi dinh thau vi day la hinh thuc mua sam cong kem canh tranh nhat, khi thuc hien khong dung se dan den co che xin – cho, tao dieu kien cho tham nhung, that thoat ngan sach va giam hieu qua dau tu, chat luong cong trinh”, dai dien Cuc Quan ly dau thau noi.