Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/3465506/18022013.aspx

Lam giau tu ran ho heo

Noi den tai nuoi ran cua ong Ly Hong Hoi (Bay Hoi), nguoi dan DBSCL ai cung biet. Ong la mot trong nhung nong dan dau tien o dia phuong tien phong nuoi ran ho heo - mot loai ran co gia tri kinh te cao; ong con la nguoi do “de” cho ran rat thanh cong.

  • Me ran...

Trang trai nuoi ran cua ong Bay Hoi rong hon 1ha, nam sau trong ap Loi Hoa, xa Thanh My, huyen Thap Muoi (Dong Thap). Ong Bay Hoi cho biet nguoi dan vung nay chu yeu song nho nong nghiep, sau khi thu hoach mua vu thoi gian nong nhan con nhieu; thay vay ong nay sinh y dinh lam them nghe phu de tang thu nhap. Tan dung muong vuon xung quanh nha, ong Bay Hoi tap tanh nuoi ran ri voi. Luc dau ong chi nuoi vai chuc con, boi gia ran ri voi giong o muc thap chi khoang 40.000 - 60.000 dong/con nen nguon thu khong cao.

Ong Bay Hoi, “trum” nuoi ran ho heo.

Tim huong di rieng khong dung hang nham lam giau tu ran. Sau nhung chuyen di tim hieu cac loai ran o nhieu noi, nam 2009, ong Bay Hoi len Dong Nai mua khoang chuc con ran ho heo (con goi la ran rao trau) ve nuoi thu nghiem. Do loai ran nay it duoc nuoi o khu vuc DBSCL nen khong ai co kinh nghiem cung nhu ranh ve ky thuat nuoi. Ong Bay Hoi tu lam chuong trai, tu tim thuc an cho ran… dot nuoi dau tien khong bao lau thi toan bo ran giong chet sach, boi ran chua quen voi khi hau o DBSCL, cong voi an nhung thuc an khong phu hop khien ran bi benh chet, hang chuc trieu dong tien con giong mat trang. Khong chiu bo cuoc, ong Bay Hoi tim nguyen nhan that bai va quyet tam lam lai cho bang duoc.

Lan nay, ong mua ran giong can than dem ve nuoi thuan cho quen khi hau vung song nuoc mien Tay. Thuc an nhu nhai, ech, cut, coc… ong dem luoc chin va cat nho de ran an de tieu hoa. Cung cap day du nuoc sach kem them it men tieu hoa de ran uong. Ben canh do, ong thiet ke lai chuong nuoi bang xi mang, ben trong de vi tre cho ran nam, mat tren lop bang luoi sat tao su thoang mat, sach va em de ran nghi ngoi… Cach lam chu dao da giup ran thich nghi dan voi khi hau, dieu kien song o vung song nuoc… Nho do ma hang chuc con ran ho heo giong lon nhanh, chi sau 1 nam da dat trong luong tu 1,2 - 1,5 kg/con va ran co the sinh san hoac ban thuong pham duoc.

  • Nhan rong mo hinh nuoi ran

Ran ho heo la loai ran song tren can duoc ong Bay Hoi nuoi thanh cong o vung song nuoc mien Tay. Gia ran ho heo thuong pham loai 1 trong luong tu 1,7 kg/con tro len duoc thuong lai thu mua de cung ung cho cac nha hang lon va xuat khau sang cac nuoc chau A khoang 700.000 - 900.000 dong/kg; loai 2 co trong luong 1,2 kg/con, gia 500.000 dong/kg… Voi muc gia nay, nguoi nuoi ran thu loi nhuan khoang 60% sau khi tru di cac khoan chi phi dau tu. Muc loi tu nuoi ran ho heo thuong pham kha cao, song ong Bay Hoi chi thich nuoi ran ban giong va “me” do de cho ran.

Uu diem cua ran ho heo la de toi 3 lua trong nam, binh quan mot con ran me tu 1 - 1,5 tuoi de duoc 14 trung/lan (42 trung/nam). De ap trung cho ran, ong Bay Hoi lay cai lu sanh roi cho dat co do am khoang 25 – 300C vao 1/2 lu, xu ly that chat; sau do rai len mot lop cat mong va de trung ran vao lu, dung diem hoac vai bit mieng lu lai de giu am. Khoang vai tuan ong kiem tra mot lan, neu thay qua trung to deu, trang, kho rao… thi sau 75 ngay trung se no, ty le dat khoang 90%.

Ran con moi no duoc ong tha vao chuong cho uong nuoc 7 ngay de ran thay da, sau do tha nhai nho vao cho ran an. Hien gia ran con ban tren thi truong tu 300.000 - 350.000 dong/con, da phan la nguoi nuoi o cac tinh phia Nam dat mua truoc boi nguon giong ran ho heo khong du cung cap. Theo tinh toan, chi can nuoi 100 con ran thuong pham, sau mot nam co the thu loi khoang 100 trieu dong. Nho muc loi nhuan cao, von dau it, de cham soc… nen phong trao nuoi ran ho heo dang duoc nhieu nguoi dan vung nong thon rat me.

Nam 2012, trang trai cua ong Bay Hoi xuat chuong gan 1.000 con ran ho heo giong va hon 300 trung cho nguoi nuoi o cac tinh phia Nam; nhung chi dap ung duoc mot phan so voi nhu cau thuc te hoi mua ran giong rat nhieu. Ong Bay Hoi hien co hon 100 con ran giong bo me va dang nhan dan len 150 con ran giong vao nam 2013. Binh quan cu 5 con ran cai, ong nhot chung chuong voi mot con ran duc de chung tu phoi giong. Ngoai chuyen cung cap ran ho heo giong, ong Bay Hoi con la chuyen gia tu van, ho tro ky thuat tan tinh cho moi nguoi cung nuoi va phat trien ran ho heo. Vi the, ong duoc nhieu nguoi goi vui la “ong trum” ran ho heo o vung song nuoc mien Tay.

Ho heo la loai ran hien, nuoi mau lon, it ton cong, thuc an nhu nhai, ech… o vung nong thon rat nhieu. Thit ran ho heo ngon, la mon an cao cap, bo duong; trong khi phan xuong cua ran cung va lon, nen duoc nhieu nguoi su dung de ngam ruou, nau cao… va la bai thuoc de tri dau nhuc khop, phong thap, tang cuong suc khoe… Vi the, nuoi ran ho heo duoc nhieu cai loi va la nghe hua hen de lam giau.

NGUYEN THANH