Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/370656/22092007.aspx

Benh dong kinh: Nguyen nhan va cach phong tranh

Tre bi co giat do dong kinh

Tu khi thoi tiet bat dau tro nen nong buc, so tre em di kham vi bi dong kinh tang len nhieu. Qua tiep xuc voi mot so gia dinh co con bi dong kinh, cho thay nhieu ba me chua biet cach cham soc con cai theo dung phuong phap, do do da de xay ra nhieu dieu dang tiec ma ly ra co the tranh duoc. Bai viet sau day nham gioi thieu voi cac ban nhung dieu can biet ve benh dong kinh, voi mong muon cac ban hieu them ve can benh nay, cach trong nom tre de tranh nhung hau qua tai hai, giup tre dieu tri chong khoi benh.

Benh dong  kinh la mot benh cua nao, co dac diem gay ra cho nguoi benh nhung con co giat tai di tai lai nhieu lan.

Benh dong kinh co nhieu the, voi nhung trieu chung hoi khac nhau. Tuy nhien tren thuc te o nuoc ta co 3 the chu yeu hay gap nhat: the dong kinh toan than, the dong kinh cuc bo va the dong kinh kich phat Rolando.

The dong kinh toan than: Rat hay gap. Con dong kinh cua the nay thuong tien trien qua 3 giai doan:

Giai doan truong luc: La giai doan khoi dau cua con dong kinh, nguoi benh dang binh thuong dot nhien nga xuong ngat di, trong khi do chan tay cung lai, nguc khong tho duoc nua, nguoi xanh tai, hai ham rang nghien chat, mat tron nguoc, giai doan nay thuong keo dai khoang nua phut.

Giai doan giat rung: Toan than nguoi benh bi rung dong manh boi nhung con co giat toan than, nhung con nay moi luc mot manh hon, luoi bi day han ra ngoai tung dot, trong luc ham rang can lai, do do luon xay ra chay mau o luoi, o mieng. Nhieu ba me co kinh nghiem, luc do dat ngang qua mom giua hai ham rang tre mot chiec dua de tranh tinh trang rang can vao luoi. Cac co o mat cung giat, lam meo mat nguoi benh, va nuoc bot co the sui ra o mep. Trong con nhieu tre tieu ngay ra quan. Giai doan nay thuong keo dai 2-3 phut, sau do dot nhien tre mem nhao ca nguoi, va benh chuyen sang giai doan hon me.

Giai doan hon me: La giai doan cuoi cung cua con dong kinh toan than, nguoi benh nam yen, toan than mem nhao, tho kho khe, khong biet gi nua, hoan toan nhu mot benh nhan hon me, dan dan da de bot xanh tai nhin nhu mot nguoi ngu say. Giai doan nay thuong keo dai khoang 15 phut, nhung cung co khi toi 1 gio hoac vai gio. Cuoi cung benh nhan tinh lai, rat met moi, nhung  khong con nho nhung gi vua xay ra.

The dong kinh cuc bo: La the dong kinh co nhung con chi xay ra o mot phan co the. Thong thuong la con dong kinh o nua ben than hoac trai hoac phai. Nguoi benh cung co nhung hien tuong co giat, nhung chi co giat o mot nua ben than, con ben kia binh thuong. Trong the dong kinh cuc bo nay, thong thuong nguoi benh khong ngat, khong me, trong khi mot nua than co giat, ho van tinh van biet. Tuy nhien doi khi cung co truong hop con dong kinh cuc bo lan toa dan thanh con dong kinh toan than, va luc do trieu chung hoan toan giong voi con dong kinh toan than.

The dong kinh kich phat Rolando: La the dong kinh co nhung con co the toan than co the cuc bo nhung thuong chi xay ra trong giac ngu. Thong thuong cac con nay hay xay ra trong giac ngu dem, nhung cung co the xay ra trong giac ngu trua, it khi xay ra ngoai giac ngu. Day la the dong kinh hay xay ra o tre nho, so di co ten la Rolando vi nguoi ta cho rang nguyen nhan do ton thuong o vung Rolando, la mot vung tren nao.

Nguyen nhan phat sinh benh dong kinh

Nhu tren da noi, benh dong kinh la benh cua nao, do cac ton thuong o nao gay ra, vi the tat ca cac nguyen nhan gay ton thuong nao deu la nguyen nhan gay dong kinh:

De kho: Chuyen da de lau phai can thiep bang foocxep, giac hut. Co tre khi sinh bi ngat, neu keo dai lam cho mot bo phan nao thieu oxy gay ton thuong, neu ton thuong do khong hoi phuc duoc thi cung co the gay ra benh dong kinh sau nay.

Benh cua nao va mang nao: Mot so tre bi viem nao hoac viem mang nao, benh nang lai chua chay muon, co the khoi nhung co the de lai di chung nhu mot cai “seo” o nao hoac mang nao, cai “seo” do cung co kha nang gay benh dong kinh sau nay.

Chan thuong o dau: Do bi nga dap dau vao vat cung hoac nen gach cung, hoac tre ngu tren giuong ngu mo lan xuong dat dap dau xuong dat gay chan thuong o dau. Nhung chan thuong do luon gay ton thuong cho nao va cung la nguyen nhan hay gap cua benh dong kinh.

Buou nao (u nao): Mot so tre khi sinh ra co mot hay vai buou trong nao, buou nay ngay cang lon, va cuoi cung gay nen cac con dong kinh. Trong nhieu truong hop, khoa hoc chua tim duoc nguyen nhan cua cac buou nay.

Di truyen: Trong gia dinh co ong ba cha me... cung bi dong kinh. Tuy nhien nhieu khi su di truyen nay rat kin dao, quan sat ben ngoai khong thay duoc. Nhung khi lam xet nghiem “dien nao do” thi lai thay nguoi cha hoac me co dau hieu ton thuong o nao giong nhu benh dong kinh, nhung cac ton thuong do chua nang ne den muc gay ra cac con dong kinh.

Cach phong tranh cac tai nan va cach cham soc nguoi bi dong kinh

 Noi chung benh dong kinh la mot benh nguy hiem, luon luon co the gay chet nguoi: co nguoi chet ngay trong con dong kinh nang do ngat tho, chet do nhieu con dong kinh keo dai, lien tuc gay suy tim cap. Rat nhieu truong hop cac em nho bi tai nan chet nguoi do con dong kinh xay ra dot ngot tren duong di, dang cau ca, dang treo cay... Phan lon cac truong hop nay do gia dinh khong trong nom, giao duc cac em chu dao.

Benh dong kinh co the chua khoi hoan toan, nghia la sau mot thoi gian dai chua tri, benh thuyen giam dan va hoan toan cac con ma khong can dung thuoc nua. Dieu chu yeu va quan trong la benh nhan va gia dinh benh nhan can het suc kien nhan. Trong viec chua tri benh dong kinh, su hop tac giua gia dinh va thay thuoc la vo cung can thiet.

- Gia dinh can luon luon dong vien tre, khich le tinh than tre, khi tam hon tre duoc an binh, tu tuong vui ve thi cac con dong kinh se thua dan. Trai lai, phai tranh cac thai do gian du, lanh nhat voi tre, vi su lo so, buon chan, gian doi se lam cac con dong kinh de xuat hien...

- Can trong nom giao duc tre, tranh cho tre cac nguy hiem co the xay ra khi len con ma khong co nguoi lon ben canh nhu khong cho tre ra ao mot minh, khong cho tre treo cay, lai xe mot minh ra duong..., cung khong nen cho tre di lau duoi nang to vi nhiet do cao rat de lam xuat hien con dong kinh.

- Cho tre an uong dieu do, du chat dinh duong, khong cho tre dung cac chat kich thich nhu ca phe, ruou bia, thuoc la.

- Gia dinh can cho tre dung thuoc dung,  uong thuoc deu dan, khong duoc quen cho tre uong thuoc, du chi quen mot ngay mot lan cung co the lam con dong kinh tai phat, va khi do viec dieu tri se tro nen kho khan hon.

- Phai xac dinh benh dong kinh la mot benh chua tri lau dai, neu nong voi se dan den nhieu hau qua tai hai va chac chan se that bai trong dieu tri.

BS. Thanh Son