Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/372938/22092007.aspx

Corticoid la thuoc gi?

Toi bi benh vay nen, da chua mot dot va benh co on dinh. Tuy nhien vi la benh man tinh nen thinh thoang toi lai bi lai. Khi do toi lai dung thuoc daivobet ma bac si da cho toi dung. Sau 9 thang kham lai, bac si cho biet la toi da lam dung corticoid gay hai cho co the. Vay xin hoi thuoc corticoid la loai thuoc gi? Lam the nao de nhan biet dau la thuoc corticoid, thuoc nao khong phai la corticoid? Xin chan thanh cam on!

Thuy Hoa (Thanh Hoa)

Noi mun la mot trong nhung tac dung phu thuong gap khi dung corticoid.

Corticoid (hay con goi la glucocorticoid) la nhom thuoc co goc steroid hay duoc su dung vi dac tinh duoc luc quy bau la chong viem manh, chong di ung va uc che mien dich. Tuy nhien day cung la nhom thuoc co rat nhieu tac dung khong mong muon ma chinh su lam dung no trong dieu tri da lam cho nhieu benh nhan bi nhung phan ung co hai khong hoi phuc, tham chi tu vong. Nhieu nguoi dung thuoc rat quen thuoc voi cac ten thuoc goi tat nhu “po-ret”, “de-xa”, “de-pec”... Do chinh la mot so thuoc hay dung cua nhom thuoc corticoid duoc su dung trong dieu tri. Corticoid la nhung thuoc thiet yeu nhat de dieu tri va phong ngua nhieu benh hiem ngheo. Tuy nhien su dung thuoc corticoid khong dung thi hai nhieu hon loi hoac co the mac them nhung benh khac.

Cac thuoc corticoid ngay nay duoc cai tien co nhieu dang bao che moi xuat hien tren thi truong. Trong cong dong cung nhu khu vuc benh vien da co tinh trang lam dung cac thuoc corticoid, nhieu khi gay ra nhung tai bien nguy hiem do dung thuoc khong dung cach. Vi vay, khi su dung nhom thuoc nay, phai luon luon can nhac rat than trong ve nguy co va nhung phan ung co hai ma thuoc gay ra.

Mot so corticoid dien hinh

Cortison acetat dung lam thuoc chong viem, chong di ung, chong man cam, chong choang va chong ngo doc. No con co tac dung uc che mien dich. Che pham hay dung la cortison acetat dang uong va hydocortison dang thuoc mo de boi, hon dich hydocortison de tiem bap. Truoc yeu cau dieu tri cac benh cap tinh da xuat hien dang bao che hydocortison hemisucinat duoi dang muoi natri dung de tron voi dung dich muoi dang truong de tiem tinh mach cham.

Prednison (con co ten khac la cortancyle, delcoclin) co tac dung manh hon cortison gap 5 lan; Prednisolon (hydrrocortancyle) rat hay duoc su dung hoac la don doc hoac cung voi khang sinh trong cac dieu tri viem da khop, thap khop, cac benh di ung.

Mazipredon (depersolon) co tac dung chong viem manh hon hydrocortison 4 lan, duoc su dung nhieu duoi dang tiem trong chong soc do bong, chan thuong, phau thuat hay nhiem doc. Metyl prednisolon (biet duoc solumedrol hoac depomedrol): Tren thi truong co nhieu dang bao che voi ham luong khac nhau, co tac dung chong viem manh song dong thoi cung co gia thanh kha dat. Depersolon hoac solumedrol la nhung thuoc quan trong bat buoc phai co trong co so thuoc cap cuu tai cac benh vien hoac cac co so y te de dung cho cac truong hop di ung nang, soc phan ve.

Triamcinolon (kenacort) co tac dung manh hon prednisolon.

Dexamethason la thuoc co hoat tinh chong viem, chong di ung cao, co hoat tinh manh hon prednisolon 7 lan, hon cortison 35 lan. Thuoc duoc dung pho bien bang duong uong. Ngoai ra, con co betamethason la dong phan cua dexamethason.

Synalar (flucinar, fluocinolon...) thuong dung duoi dang kem boi de dieu tri tai cho cac benh viem da, man ngua, cac benh di ung da, eczema, benh vay nen. Co dang ket hop synalar va khang sinh neomycin.

Beclometason (becotid) la thuoc cat con hen rat tot duoc dung duoi dang phun suong vao hong. Budesonide (pulmicort) la mot corticoid co hoat tinh khang viem tai cho cao. Day la thuoc phun khi dung hay duoc su dung nhat hien nay.

Daivobet la thuoc mo boi dieu tri vay nen ket hop giua calciportriol va betamethasone, trong do betamethasone la mot loai corticoid. De khong bi lam dung thuoc corticoid can dung thuoc theo chi dan cua thay thuoc, khong tu  y dung thuoc, ke ca thuoc boi ngoai da. Nguyen tac dung thuoc corticoid thuong la bat dau tu lieu thap nhat co tac dung, sau do giam lieu dan dan nhung van duy tri de co dap ung lam sang. Trong qua trinh dieu tri can theo doi chat che nguoi dung thuoc de kip thoi phat hien nhung bieu hien bat thuong va co huong xu tri hoac dung thuoc. Neu bat buoc phai dung thuoc corticoid trong mot thoi gian dai, can chu y dung thuoc theo che do cach nhat va chi dung thuoc mot lan vao buoi sang. De han che cac tac dung co hai cua corticoid, can co ke hoach bo sung them calci va vitamin D hop ly cho nhung benh nhan phai dung thuoc dai ngay. Ben canh do can co che do an cac thuc pham giau calci, tang chat dam, chu y giam mo va duong.

ThS. Le Quoc Thinh