Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/37810/12062007.aspx

Doi dau My - Lien Xo trong cuoc chien An Do - Pakistan nam 1971
Tuong Niazi, chi huy quan doi Pakistan o vung lanh tho phia Dong, ky ket van kien dau hang truoc su chung kien cua tuong Jaglit Singh Aurora, tu lenh quan doi An Do.

Nam 1971, cuoc doi dau giua hai cuong quoc hat nhan My va Lien Xo khi xay ra cuoc chien tranh giua An Do va Pakistan da khien du luan quoc te phai quan tam.

Cuoc chien xay ra giua An Do va Pakistan vao thang 12/1971, bat nguon tu cuoc bau cu Quoc hoi Pakistan vao nam 1970 sau khi dang Awami do giao chu Mujibur Rahman, dai dien cho cong dong nguoi Hoi giao tai vung lanh tho dong Pakistan (quoc gia Bangladesh hien nay) gianh thang loi. The nhung, Thu tuong Pakistan khi do, Zulfikar Ali Bhutto tu choi trao chiec ghe thu tuong lai cho Giao chu Rahman, dong thoi ra lenh cho quan doi thang tay dan ap nhung nguoi Hoi giao co thien cam voi dang Awami.

Ngay 25/3/1971, quan doi Pakistan chiem giu thanh pho Dhaka (thu do Bangladesh hien nay) o vung lanh tho dong Pakistan, bat giu Giao chu Rahman va ra lenh giai tan dang Awami. The nhung hanh dong nay cua chinh quyen Pakistan da gay bat binh trong noi bo quan doi de den ngay 27/3/1971, Dai ta Ziaur Rahman quyet dinh ly khai khoi quan doi Pakistan va tuyen bo se thanh lap quoc gia Bangladesh.

Hanh dong nay cua Dai ta Rahman khong nhung nhan duoc su hau thuan cua An Do ma ca cua Lien Xo. Rieng My lai phan ung gay gat ve viec thanh lap mot quoc gia moi o dong Pakistan chiu anh huong cua An Do va Lien Xo. Vi vay, chinh quyen My do Tong thong Richard Nixon dung dau quyet dinh tang cuong vien tro quan su cho Pakistan de giai the chinh quyen moi o vung lanh tho dong Pakistan bang vu luc.

Hau qua la bao luc tang cao o dong Pakistan, hang trieu nguoi dong Pakistan phai chay ti nan vao lanh tho An Do o cac bang tay Bengal, Bihar, Assam, Meghalaya va Tipura nham tranh cac vu tham sat gay ra boi quan doi Pakistan.

O phia tay Pakistan, chinh quyen cua Thu tuong Bhutto, duoc su hau thuan ca ve mat ngoai giao va quan su cua My, lam le tan cong An Do.

Truoc tinh hinh cang thang cua mot cuoc chien tranh giua An Do va Pakistan khong the nao tranh khoi, Thu tuong An Do, ba Indira Ghandi, co chuyen cong du den Lien Xo vao ngay 9/8/1971 de ky ket 21 hiep dinh hop tac ca ve kinh te va quan su voi Lien Xo.

Hanh dong nay cua Thu tuong Ghandi khien Ngoai truong My Henry Kissinger cho rang Lien Xo muon thong qua An Do de banh truong the luc o Nam A. Vi the, My quyet dinh “bat den xanh” de Pakistan tan cong An Do.

Tu thang 10/1971, My tang cuong cac chuyen bay van chuyen khi tai quan su cho Pakistan. Tu cac can cu quan su o Nhat va Philippines, cac may bay van tai quan su C-130 va C-141 cua Khong quan My dem ngay dap xuong cac san bay Islamabad va Karachi cua Pakistan, mang theo hang “nui” vu khi. Hang tram co van quan su My cung duoc dua den Pakistan duoi nhieu vo boc khac nhau.

Va khi cong tac chuan bi da co ban hoan thanh, vao ngay 3/12/1971, Pakistan tien hanh tan cong An Do bat dau bang cac cuoc nem bom o at cac can cu quan su An Do doc theo bien gioi phia tay bac. O phia dong, quan doi Pakistan trung thanh voi Thu tuong Bhutto cung dong loat tan cong vao lanh tho An Do. An Do danh tra mot cach quyet liet ca tren bo, tren khong va tren bien.

Tren bo, quan doi An Do voi vu khi, khi tai hien dai do Lien Xo trang bi khong nhung chong tra huu hieu cac cuoc tan cong cua Pakistan ma con thoc sau vao ben trong lanh tho Pakistan o phia tay va chiem giu mot vung lanh tho rong den 4.000 km2.

Luc luong dac nhiem 74 cua Hai quan My tren duong di chuyen den An Do Duong.

Tren bien, Hai quan An Do lam chu tinh the sau khi lien tiep mo hai chien dich Trident va Pythus vua tan cong danh pha cac tau chien Pakistan dong thoi phong toa viec tiep te bang duong bien cho quan doi Pakistan o vung lanh tho phia dong.

Tren khong, cac chien dau co MiG-21 (do Lien Xo san xuat) va Mirage III (do Phap san xuat) cua Khong quan An Do da thuc hien tren 4.000 phi vu san duoi may bay doi phuong va yem tro cac cuoc phan cong tren bo cua quan doi An Do.

Duoc lenh cua Tong thong Nixon, Luc luong dac nhiem Hai quan so 74 bao gom tau san bay Enterprise, 4 chien ham mang ten lua dau dan hat nhan va mot tau ngam hat nhan bat dau tham chien An Do Duong.

Den ngay 11/12/1971, Luc luong dac nhiem 74 da co mat o ngoai khoi vinh Bengal cua An Do. Cac chien dau co phan luc xuat phat tu tau san bay Enterprise thuc hien cac phi vu ap sat lanh hai va lanh tho An Do de gay ap luc.

De dap tra hanh dong khieu khich cua My, tu ngay 6 den ngay 13/12/1971, Ham doi Thai Binh Duong cua Hai quan Lien Xo xuat phat tu can cu Vladivostok da phai mot doi tau chien bao gom tau san bay truc thang Kiev, 5 chien ham mang ten lua dau dan hat nhan cung 2 tau ngam den vinh Bengal de bao ve An Do theo tinh than Hiep uoc Huu nghi va An ninh ma Xo - An da ky ket. Phia Lien Xo tuyen bo san sang giang tra dich dang neu My can thiep bang quan su vao cuoc chien giua An Do va Pakistan.

Nham tranh mot cuoc doi dau gay cang thang qua muc giua My va Lien Xo nhu da tung xay ra tai Cuba vao dau thap nien 60, Lien Hiep Quoc keu goi My va Lien Xo binh tinh tim bien phap giai quyet thich hop.

Den ngay 16/12/1971, do khong chiu noi cac cuoc tan cong cua An Do nen quan doi Pakistan o phia dong do tuong Niazi chi huy tuyen bo dau hang, dan den viec thanh lap Nha nuoc Bangladesh o phan lanh tho phia dong Pakistan. Day duoc xem la cuoc dau hang tap the lon nhat the gioi ke tu sau Chien tranh the gioi lan thu 2 voi 93.000 binh linh Pakistan bi bat lam tu binh, trong do co 200 toi pham chien tranh bi buoc toi da gay tham sat 300.000 dan thuong Pakistan o phia dong.

O phia tay, Pakistan cung dinh chi cac hoat dong quan su. Va the la cuoc chien tranh giua Pakistan va An Do keo dai tu ngay 3/12/1971 den thang 1/1972 moi cham dut khi Luc luong dac nhiem 74 cua Hai quan My duoc lenh rut ra khoi An Do Duong.

Cac tau chien cua Hai quan Lien Xo cung duoc lenh quay ve lai can cu Vladivostok vao ngay 7/1/1972. Cuoc doi dau cang thang giua My va Lien Xo cung ket thuc