Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/37822/12062007.aspx

Phat hien moi ve khu lang mo Tan Thuy Hoang
Quang canh khu mo Tan Thuy Hoang.

Bi mat cua khu lang mo Tan Thuy Hoang dang dan he lo boi ky thuat khao co tien tien cung voi su tro giup cua cac loai may moc toi tan nhat.

Theo sach su, viec xay dung lang mo Tan Thuy Hoang bat dau nam 246 truoc Cong nguyen, su dung den 700.000 nhan cong va tho thu cong trong 38 nam. De giu bi mat thong tin ve loi vao mo va cua cai trong do, luc luong tham gia xay dung khu lang mo da bi giet.

Nhung nhung bi mat cua khu lang mo Tan Thuy Hoang dang dan he lo boi ky thuat khao co tien tien cung voi su tro giup cua cac loai may moc toi tan nhat. Mot trong so do la nhung thanh cong cua du an khao co lon nhat Trung Quoc voi mat danh Ke hoach 863.

Trong nhung tuyen bo moi day nhat cua Doi truong Doi Nghien cuu cac di vat khao co tai lang mo Tan Thuy Hoang, ong Doan Thanh Ba thi, da co 4 bi mat ve lang mo Tan Thuy Hoang lan dau tien duoc kham pha. Bon bi mat do la: Thu nhat: Ton tai mot dia cung, vi tri cua no la duoi go Phong Tho nam trong khu vuon cua Lang. Thu hai: Ton tai mot vong tuong cuc day bao boc dia cung, duoc goi la “Cung tuong”. Thu ba: co rat nhieu thuy ngan bao boc xung quanh dia cung. Thu 4: Trong khu mo chi co hai con duong la dong va tay.

Dia cung

Dia cung la noi dat quan tai va cac vat tuy tang, day cung la trung tam cua toan khu lang mo.

Sau bon nam khai quat tai thuc dia (tu thang 11/2002 den 11/2006), bang ky thuat giao cam quang pho cao va ky thuat tham do vat ly dia cau, doi khao co cua Doan Thanh Ba da phat hien ra vi tri cua dia cung chinh la nam duoi go Phong Tho. Ong Doan Thanh Ba gioi thieu: Dia cung co quy mo kha lon, chieu dong - tay dai 170m; chieu nam - bac dai 145m, tinh tu mat dat con sau xuong khoang 35m. Khu mo chinh nam tai trung tam cua dia cung, mo cao 15m, nhin be ngoai co hinh dang nhu mot qua cau.

Cong trinh su Chu Tieu Ho, nguoi quan ly cong viec ung dung ky thuat giao cam da ke lai nhu sau: Khi chung toi bat dau tham gia cong viec la khoang dau nam, nhiet do tai khu vuc lang Tan Thuy Hoang chi dao dong trong khoang 0oC - 12oC, luc nay cac cay thach luu moc tren go Phong Tho theo dung le se ra trai, the nhung nhung cay thach luu o phia ngoai bo tuong phia nam lai khong the ket trai, theo cac chuyen gia phan tich day dung la hien tuong ket cau tho nhuong bi thay doi, ham luong nuoc vi vay cung bi bien doi.

Theo suy luan cua cac chuyen gia, dia cung rat co the nam ngay duoi goc bo tuong nay, chinh vi vay moi khien noi day co bien doi khac so voi cac khu vuc con lai. Tu suy luan tren, nhom khao co da tap trung nghien cuu rat ky dia chat khu vuc, ket qua da ro, day chinh la noi dat dia cung.

Tuong vay dia cung chua bi sup do

Sau khi dat duoc do sau can nghien cuu, cac nha khao co phat hien mot buc tuong rat day duoc dam vo cung chac chan bao quanh toan bo khu mo, tuong nay duoc goi la “Cung tuong”. Cac chuyen gia da do duoc kich thuoc cua Cung tuong: Chieu dong - tay dai 168m, chieu nam - bac dai 141m, tuong phia nam rong 16m, phia bac rong 22m.

Trong qua trinh thi cong de kiem tra do kien co chac chan cua tuong, nhung nguoi phu trach cong viec kiem tra dung ra xa, dung cung voi nhung mui ten chac chan, ban thang vao tuong, neu nhu mui ten do cam duoc vao tuong, doan tuong do chac chan bi do ra va lam lai den khi nao khong co bat ky mui ten nao co the xuyen duoc moi dat yeu cau.

Ong Doan Thanh Ba cho biet ve ky thuat lam tuong: Tuong duoc ghep boi nhieu lop dat dam chat vao nhau, moi lop dat day trung binh 5-6cm, day la ky thuat vo cung tinh xao tao nen su kien co cua tuong. Khi dung thiet bi tham trac ben trong buc tuong, cac nha nghien cuu con phat hien mot duong thach chat ben trong “cung tuong”. Can cu vao ket qua tham trac, trong toan bo khu mo khong he co mot giot nuoc nao co the lot vao. “Cung tuong” la phat hien moi nhat trong lich su, mo tang theo hinh thuc co tuong vay kieu nay con co the goi la "Lang kieu Tan".

Phia ben duoi xung quanh lang Tan con ton tai mot ranh thoat nuoc quy mo kha lon. Ranh thoat nuoc dai chung 1.000m nay ky thuc la mot buc tuong chan, duoi day la nen mong day 17m duoc dam tu dat cao lanh va thach cao co tac dung ngan nuoc rat tot, phia tren rong 84m duoc dam bang dat Hoang tho. Khu vuon trong lang Tan Thuy Hoang co dia the cao o phia dong nam thap o phia tay bac, chinh vi vay ranh thoat nay con co tac dung ngan khong de nuoc tham thau vao dia cung.

Thuy ngan trong noi cung chong muc nat va chong trom cuop

“Su ky Tan Thuy Hoang” co viet: trong Dia cung “lay thuy ngan lam thanh tram con song”. Nha nghien cuu Luu Sy Nghi, mot thanh vien thuoc Vien Nghien cuu dia chat Trung Quoc cho biet, thuc te lan khao cuu nay da chung minh, chinh xac la trong dia cung co ton tai mot luong thuy ngan kha lon, may moc da do dac duoc chinh xac la o vi tri dong nam va tay nam cuong do thuy ngan rat dam dac, con o vi tri tay bac va dong bac nong do nhe hon.

Cac chuyen gia da phan tich rang, viec tao ra cac con song thuy ngan, ngoai viec tao canh quan cho tu nhien, nong do thuy ngan con giup cho viec giu thi the cung cac do tuy tang khong bi muc nat. Hon nua thuy ngan la chat cuc doc, vi vay neu nguoi binh thuong hit phai mot luong nhat dinh se bi tu vong, chinh vi vay ngoai cac tac dung tren no con la mot "doi quan" bao ve vo hinh vo cung huu hieu truoc nhung ke tham lam.

Khu mo chi co hai con duong o dong va tay

Theo le thuong tu doi Thuong, Chu cho toi Han, cac con duong trong khu mo thuong duoc chia lam 4, theo dung 4 huong dong, tay, nam, bac. Dieu nay tuong trung cho dia vi va than phan cao quy, con dan thuong chi co 1 hoac 2 con duong. Xet ve ly nhu vay thi chac chan khu mo cua Tan Thuy Hoang phai co 4 con duong, the nhung thuc te chi phat hien co hai con duong: tru huong dong va huong tay co cua thong ra ngoai, con lai tat ca cac huong khac deu bi bit lai.

Chac chan day con la chu de de cac nha khao co va su hoc con phai tranh luan de di den ket luan cuoi cung