Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/434460/15102007.aspx

Phan biet benh quai bi va viem tuyen nuoc bot don thuan

Viem tuyen nuoc bot va quai bi la 2 benh co trieu chung bieu hien o tuyen nuoc bot, hay gap nhat la o tuyen nuoc bot mang tai. Do 2 benh co trieu chung gan giong nhau, nhung hau qua cua 2 benh gay ra lai rat khac nhau: benh quai bi co the gay vo sinh, viem tuyen nuoc bot don thuan co the gay bien dang khuon mat. Vi vay can phan biet ro benh quai bi va viem tuyen nuoc bot don thuan de co huong xu tri dung.

Ton thuong do benh quai bi.

Benh quai bi: Benh quai bi do virut quai bi thuoc nhom Paramyxo virus gay nen. Benh lay truyen theo duong ho hap, qua cac bui nuoc cua hoi tho, truyen truc tiep tu nguoi benh sang nguoi lanh.

Benh pho bien o nhieu noi, co khi bung len thanh dich o nong thon hoac o nhung noi tap trung dong nguoi (nha tre, truong hoc). Mua cao diem cua benh la mua dong xuan.

Trieu chung

Benh nhan sot 38o- 39oC, dau dau, chan an, kho nuot, kho noi, dau nhuc cac khop xuong, tham kham thay mieng ong stenon phu ne, tay do nhung khong bao gio co mu chay ra. Vung tuyen nuoc bot mang tai sung to, lan ra vung truoc tai, mom chum, lan xuong duoi ham. Da vung sung co mau sac binh thuong, khong nong do va co tinh dan hoi. Thuong sung ca hai ben tuyen nuoc bot mang tai, co khi chi sung mot ben, sung hai ben so voi sung mot ben voi ty le 6/1.

Song song voi cac ton thuong o tuyen nuoc bot, virut quai bi con lam ton thuong ngoai tuyen nuoc bot, gay viem tinh hoan, viem mang nao, viem nao, viem  tuy cap, viem thanh khi phe quan, viem phoi ke, viem da khop hoac bieu hien o cac co quan khac nhu tuyen le, tuyen uc, tuyen giap, tuyen vu, buong trung. Cac ton thuong nay thuong co cac trieu chung khong dien hinh, dien bien lanh tinh.

Can chu y mot so ton thuong hay de lai di chung:

Viem tinh hoan: Thuong gap o tuoi day thi, hiem gap o tre em duoi 2 tuoi va nguoi lon tren 40 tuoi, xuat hien sau khi sung tuyen mang tai 1-2 tuan. Benh nhan dau tinh hoan, sau do tinh hoan sung to gap 3-4 lan binh thuong. Thuong thi sung 1 ben, cung co the sung 2 ben, sau 2 tuan moi het sung. Sau 2 thang moi danh gia duoc tinh hoan co teo hay khong. Ty le teo tinh hoan do quai bi la 30-40%. Neu bi teo tinh hoan 2 ben thi kha nang vo sinh rat cao.

Viem buong trung: Chiem 7% cac truong hop mac benh o tuoi day thi (hiem khi gay vo sinh). Neu phu nu co thai 3 thang dau nhiem benh co kha nang gay di dang thai, say thai. Nhiem benh vao 3 thang cuoi co the tang nguy co thai chet luu hoac de non.

Dieu tri

Benh quai bi den nay chua co thuoc dieu tri dac hieu, duang khang sinh khong co tac dung ma chi dieu tri theo trieu chung.

Cach ly benh nhan toi thieu 2 tuan. Benh nhan nen nghi ngoi, nam yen, han che di lai nhat la doi voi thanh nien hay dang trong thoi gian sot va sung tuyen nuoc bot (4-5 ngay dau), chuom nong, dung thuoc an than, giam dau, chong viem corticoid, suc mieng nuoc muoi thuong xuyen sau khi an. Nhung ngay dau nen an nhe, an long.

Co the ket hop dung cac bai thuoc Dong y: Dung hat gac mai ngam ruou roi xoa vao cho sung, hay dung hat dau xanh tan nho tron voi giam roi dap len cho sung.

Phong benh

Tot nhat la tiem vaccin cho ca tre em va nguoi lon.

Cach ly tre bi benh it nhat 2 tuan de tranh lay benh cho cac ban cung lop, cung truong.

Viem tuyen nuoc bot don thuan

Benh viem tuyen nuoc bot mang tai don thuan do cac loai vi khuan Staphylococus aureus, do virut Iryfluenza, Parainfluenza, Coxsackie... gay nen, hoac do soi lam tac ong dan tuyen nuoc bot cung gay viem. Benh thuong chi ton thuong tai tuyen nuoc bot, dien bien lanh tinh, tu khoi, hoac cung co truong hop chuyen sang viem man tinh phi dai tuyen.

Trieu chung: Benh nhan thay vung tuyen nuoc bot mang tai sung to, sung lan rong ra xung quanh tuyen, da vung tuyen sung tay do dau (o  benh quai bi da vung sung binh thuong), noi, nuot dau, co hach viem phan ung o goc ham hoac sau tai cung ben. Sot 38o-39oC. An vung tuyen mang tai thay co mu chay ra o mieng ong stenon (quai bi  khong bao gio  co mu).

Doi voi benh nhan bi benh viem tuyen nuoc bot don thuan thuong khong thay co ton thuong ngoai tuyen nuoc bot. Benh co tinh chat don le, co hoi, thuong xuat hien khi co viem nhiem khac o vung mieng va mui hong, khong lay thanh dich.

Dieu tri: Dung khang sinh, chong viem, giam phu ne, giam dau. Khi tiem truc tiep khang sinh va corticoid vao tuyen, qua duong ong stenon thay ket qua tot, vung tuyen giam sung nhanh, it tai phat, neu viem tuyen lan dau theo doi thay khong tai phat. Neu de muon, dieu tri khong kip thoi, sau 7-10 ngay benh giam cac trieu chung va chuyen sang viem man tinh tai phat sau mot vai thang mot lan viem lai. O nhung benh nhan viem tuyen tai phat nhieu lan, vung tuyen mang tai 2 ben phi dai va khong nho lai duoc, vi the lam bien dang khuon mat benh nhan.

BSCKI. Ho Thi Thuong Huong