Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://60s.com.vn/index/461360/17102007.aspx

Roi loan lo au, dieu tri nhu the nao?

Roi loan lo au thuong xay ra khi nguoi benh gap phai sang chan tam ly.

Tat ca chung ta ai cung da tung trai qua nhung luc phai lo au, cang thang. Tu khi la hoc sinh, moi lan co giao goi len bang deu giat minh, tim dap nhanh mot chut, hoac khi dung truoc cua nha nguoi yeu, khi chuan bi bay to tinh cam voi nguoi minh yeu deu co nhung cam giac lo lang, hoi hop, nhung do la nhung phan ung cam xuc binh thuong co tinh chat sinh ly sau do lai co the tran tinh tro lai. O day chung toi muon noi den van de lo au co tinh chat benh ly tuong doi pho bien, voi ty le thuong gap la khoang tu 1,5-3,5% dan so. Truoc het chung ta hay xem bieu hien cua roi loan lo au nhu the nao? Nguoi benh thuong ke ve nhung bieu hien cua minh nhu: Nhip tim nhanh, benh nhan cam giac tim minh dap rat nhanh, dap thinh thich hoac nhip tim tang rat nhanh, va mo hoi, run ray chan tay hoac rung tay; cam giac kho tho, tho rat nong hoac cam giac ngot ngat, sap chet, cam giac nhu la co nguoi bop co minh; cam giac dau o nguc hoac khong thoai mai o vung nguc; buon non hoac dau o vung bung, cam giac nhu muon ngat, di khong vung, dau nhe bang hoac nhu la sap sua dot quy. Nguoi benh co the co cam giac nhu la minh khong con o moi truong ma minh dang song nua, ho thuong mat kiem soat ban than minh va cam tuong nhu la minh sap bi dien. Benh nhan co cam giac rat so chet, co nhung cam giac bat thuong vi du nhu cam thay trong nguoi minh te cong... cam giac rung minh, hoac nong bung trong nguoi.

Nhung bieu hien cua roi loan lo au nay thuong xay ra khi nguoi benh gap phai nhung sang chan tam ly trong cuoc song cua ho vi du nhu phai di xa nha, ly hon, nguoi than chet hoac sau nhung su kien khong may xay ra voi minh nhu la tai nan giao thong, hoac mot benh ly nang xay ra voi nguoi than cua minh nhu la ung thu da day, u nao... va benh nhan lo lang la minh co the cung bi nhung benh nang nhu vay.

Mot diem nua la khi kham nhung benh nhan nay, chung toi thuong thay benh nhan co kem theo nhung bieu hien buon chan, bi quan ve tuong lai, nhung mac cam tu ti... la nhung bieu hien cua hoi chung tram cam.

Nhung trieu chung bieu hien cua lo au thuong rat giong voi bieu hien cua nhung benh ly noi khoa khac va chinh vi vay benh nhan khi co nhung bieu hien nay thuong den cac thay thuoc chuyen khoa ve tim mach, tieu hoa, tiet nieu, ho hap... va khi benh nhan den voi thay thuoc chuyen khoa tam than thi ho da duoc dieu tri o rat nhieu chuyen khoa khac nhau, bang nhieu loai thuoc chuyen khoa va tham chi ca nhung thu thuat can thiep cao cap, dat tien nhu dot nut xoang de nham lam giam nhip tim... nhung, tat ca nhung su can thiep va dieu tri nay deu that bai va luc do benh nhan moi duoc gui den bac si chuyen khoa tam than.

Van de dat ra la dieu tri chung roi loan lo au nhu the nao? Khi mot benh nhan da duoc chan doan la roi loan lo au, thi ho can phai duoc bac si chuyen khoa ve tam than dieu tri, chu yeu la dieu tri ngoai tru, chi co mot so it truong hop phai vao dieu tri noi tru nhu nhung truong hop tram cam co y tuong tu sat, hoac nhung truong hop co ket hop them lam dung chat gay nghien. Viec dieu tri bao gom hai noi dung su dung thuoc chong lo au va nhung lieu phap ve nhan thuc hanh vi.

Nhung loai thuoc duoc su dung trong dieu tri roi loan lo au la nhung thuoc co tac dung lam giam di nhung trieu chung nay, hien nay dang duoc dung pho bien la nhom thuoc uc che hap thu serotonin chon loc ma mot so hoat chat pho bien nhu la fluoxetine, sertraline, paroxetine  (SSRI)..., loai thuoc chong tram cam 3 vong amitriptylin, nhom benzodiazepine (seduxen). Tuy nhien viec lua chon loai thuoc nao con phu thuoc vao nhieu yeu to khac nhu la benh nhan co benh ly khac ket hop hay khong, dieu kien hoan canh kinh te nhu the nao? Tac dung phu cua thuoc tren benh nhan... Loai thuoc SSRI la loai thuoc it co nguy co tac dung phu ve tim mach, ve khang cholinergic va ngo doc lien quan den qua lieu nhung no co tac dung phu tren chuc nang tinh duc. Khi dung loai thuoc nhom benzodiazepin thi co nhung nguy co phu thuoc thuoc khi su dung lau dai va nen chi su dung o nhung benh nhan can phai duoc kiem soat cac trieu chung mot cach nhanh chong nhu la nhung benh nhan co nguy co nghi viec, nghi hoc hoac nhung benh nhan can phai nam vien. Nhung thuoc chong tram cam 3 vong thuong co nhung nguy co tac dung phu len he tim mach, vi vay can dac biet luu y voi nhung benh nhan cao tuoi va nhung nguoi co benh ly co the kem theo.

Viec tri lieu bang cac lieu phap hanh vi nhan thuc hien con chua duoc pho bien o nuoc ta. Viec dieu tri nay bao gom nhieu noi dung khac nhau nhu la giao duc ve tam ly, huong dan cho benh nhan cach xu ly khi co nhung bieu hien cua lo au, hoang so nhu la tap thu gian, tap hit tho sau, hoac co nhung lieu phap phoi nhiem voi nhung yeu to gay cho benh nhan lo au va tu do benh nhan se dan dan thich nghi duoc voi nhung hoan canh gay ra tinh trang lo au va cac trieu chung se het dan. Hien nay chung toi thuong ket hop ca hai phuong phap dung thuoc va tri lieu ve hanh vi nhan thuc. Cuoi cung khi mot benh nhan co nhung trieu chung cua roi loan lo au thi nen den thay thuoc chuyen khoa tam than de duoc kham va dieu tri cang som cang tot, neu khong chuc nang ve mat xa hoi nhu la cong viec, hoc tap, giao tiep cua benh nhan se bi anh huong va benh nhan se bi tan tat ve mat xa hoi.

BS. Trinh Thi Bich Huyen (Benh vien Bach Mai)