Xem bản tiếng việt đầy đủ tại đây : http://thethao60s.com/index/884004/06122007.aspx

Vai tro cua am nhac voi thai nhi (Ky 2)

Nhung am thanh trong tu cung tao nen mot “tham am thanh” ma nho do, giong noi cua nguoi me noi rieng tro nen de nhan biet cung nhu thu hut su chu y dac biet cua dua tre truoc khi sinh boi vi no rat khac voi moi truong trong mang oi cua dua tre do.

Moi truong am thanh cua tu cung/da con

Moi truong am thanh cua tu cung rat phong phu. Co rat nhieu cach phien dich cac muc do khac nhau cua tieng on, tu 30 den 96 bB (decibel la dai luong dung de do cuong do cua am thanh). Tieng thi tham dat 30 dB, mot cuoc hoi thoai thong thuong dat khoang 60 dB va tieng on vao gio cao diem cua giao thong dat muc TB khoang 70 dB. Mat khac, tieng het hoac tieng xe may co the dat den 100 dB. Nhac rock do duoc o muc 115 dB va nguong dau cua tai bat dau o muc 125 dB. Tuy nhien, mot nghien cuu moi day voi ong nghe duoi nuoc da cho thay tu cung la mot noi tuong doi yen tinh, tuong duong voi mot moi truong tu 50 den 60 dB cua chung ta.

Mot so nha nghien cuu da phat hien ra rang nhung dua tre moi sinh tro nen it quay khoc va biet dieu khien ban than hon neu chung duoc dat trong nhung am thanh cua tu cung. Am thanh em diu cua dai duong va nuoc goi cho ta nho ve moi truong long ma ta sinh ra. Tomatis dua ra gia thuyet la nhip tim, hoi tho va tieng soi ung uc trong ruot cua nguoi me, tat ca tao nen viec chung ta de bi thu hut boi tieng luot song va co the co lien quan den kha nang nhan biet nhip dieu bam sinh cua chung ta. Nhung am thanh khi con trong bung me la mot phan quan trong trong qua trinh phat trien giai doan truoc khi sinh boi chung dat nen tang cho viec hoc va ung xu sau nay. Bo nao se hoat dong o cap do cao hon duoi su kich thich cua am nhac khi con la thai nhi.

Tai duoc hinh thanh vao tuan thu 3 cua thai nhi va bat dau chuc nang cua no vao tuan thu 16. Thai nhi bat dau nghe mot cach tich cuc vao tuan thu 24. Khi theo doi bang sieu am, chung ta biet rang thai nhi bat dau nghe va phan ung lai voi am thanh khi moi 16 tuan tuoi, nhu vay la truoc ca khi cau truc tai duoc hoan chinh. Oc tai bat dau thuc hien chuc nang cua no vao tuan thu 20 cua thai nhi va cac khop than kinh bat dau phat trien tu tuan thu 24 den 28 cua thai nhi. Chinh vi the, cac chuong trinh duoc thiet ke nham kich thich su phat trien truoc khi sinh thuong duoc thuc hien vao quy thu 3. Trong 5 giac quan cua con nguoi thi thinh giac la giac quan phat trien day du nhat truoc khi sinh.

Thai nhi 4 thang tuoi co nhung phan ung nhat dinh voi cac loai am thanh khac nhau: voi nhac to, tim chung dap nhanh hon. Mot nghien cuu cua nguoi Nhat voi nhung phu nu co mang song gan san bay Osaka cho thay hoac con cua ho se nho hon hoac se de non do phai song trong moi truong voi nhung tieng on lon khong ngot. Nhung tieng on lap di lap lai cung co the lien quan den khiem khuyet khi sinh. Co rat nhieu cac bao cao cho thay cac ba me thuong phai roi khoi rap khi co chieu cac bo phim ve chien tranh hoac dien ra cac buoi hoa nhac boi nhung kich thich thinh giac se gay ra nhung phan ung thai qua o thai nhi.



Afred Tomatis nhan thay rang tai chinh la “thanh Rome cua co the” boi vi phan lon cac day than kinh so deu dan ve tai va vi vay, tai duoc coi la co quan giac quan co ban nhat cua chung ta. Cung theo ong thi o giai doan phat trien dau tien, da chinh la mot cai tai khac cua chung ta va chung ta se lang nghe bang toan bo co the.

De hieu ro hon ve vai tro cua am nhac trong cac yeu to nhip dieu va giai dieu, chung toi se giai thich ngan gon ve hai bo phan cua tai trong la he tien dinh va oc tai. He tien dinh dieu khien su can bang va cac hoat dong cua co the, bao gom su phoi hop cac hoat dong nham tao nen nhip dieu am nhac – lam cho he tien dinh tro nen lac hau hon. Theo Paul Madaule (1984), “tren thuc te, nho co he tien dinh ma am nhac moi tao duoc suc anh huong len co the con nguoi”.

He thong oc tai chuyen cac rung dong am thanh cac dong than kinh, nho do co the nhan thuc duoc nhung giai dieu co tan suat cao hon. Biet duoc dieu nay, chung ta co the hieu ro hon moi quan he mat thiet va gan bo giua nhip dieu va giai dieu. George Gershwin co cach giai thich dieu nay mot cach nhe nhang nhu sau: “Am nhac tao nen mot rung dong nhat dinh ma chac chac rung dong do se keo theo phan ung co hoc”. Hieu duoc dieu nay, de som kich thich am nhac, chung ta nen chon nhung giai dieu va nhip dieu don gian.

Tomatis nhin nhan chuc nang cua tai khac han voi nhung gia thiet truoc day. Ong khong coi doi tai nhu mot cong cu de nghe ma hay nhu mot co quan de duy tri thang bang va su dung thang cua con nguoi. Doi voi ong, tai chi don gian la noi cung cap nang luong cho bo nao sau do la sac dien cho vo nao de dua di toan bo co the nham “hoa hop toan bo he thong va truyen them dong luc cho con nguoi”. Vi vay, viec co kich thich am thanh dung dan rat quan trong trong viec phat am, nghe va nghi. Am thanh, am nhac va su phat trien cua loai nguoi co moi lien quan rat fuc tap.

Ro rang la theo su quan sat nhung cu dong cua thai nhi trong bung me thi he tien dinh phat trien rat nhanh. Ngay o quy dau tien, cac cu dong cua thai nhi nhu su lan minh, gap nguoi hay tro minh… deu duoc quan sat bang sieu. Nhung cu dong nay la su lon nhao nhe nhang, su gap lai cua lung va co, quay dau, vay tay, da chan - tat ca deu la deu do ban than thai nhi tu tao ra theo ban nang tu nhien cua chung. Khi thai nhi cu dong trong bung me, tim chung dap nhanh hon. DeMause (1982) tom tat cac phan ung o thang thu hai cua thai nhi nhu sau:”O thoi diem nay, thai nhi hay da, quay nguoi, tho dai, cam nam ron cua minh, to ra hao hung voi nhung am thanh chot den, to ra binh tinh hon khi me chung noi nho va quay lai ngu khi me chung di chuyen”.

Tim cua thai nhi phat trien day du o quy thu hai va nhip tim luc nay o vao khoang 120 den 160 lan/phut. mot so nha nghien cuu cho rang nhip tim dac biet cua nguoi me khi mang thai la nen tang cho viec chung ta thuong bi thu hut boi tieng trong, nhip dieu cua nhac rock va nhac cua cac bo toc o chau Phi. Ashley Montagu (1962) cho rang viec ca the gioi bi hap dan boi am nhac va nhung giai dieu nhe nhang co lien quan den viec lang nghe nhip tim cua me cua thai nhi. Salk (1960) chi ra rang nhung dua tre sinh trong benh vien va duoc nghe tieng cua nhip tim thi len can nhanh hon, tho sau va deu hon. Theo W. Ernest Freud  thi “nhip dieu tu no da la mot cai noi tot nhat boi no dam bao tinh lap lai va lien tuc”.

Thanh Ha (LifeBeforeBirth)