Các khu bảo tồn thiên nhiên là một vùng đất có tác dụng vô cùng đặc biệt đó là duy trì và đảm bảo tính đa dạng trong sinh học, tài nguyên thiên nhiên, văn hóa…và được quản lý bằng pháp luật hoặc các phương pháp khác. Các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam có tác dụng dự trữ sinh quyển, là vùng đất được thành lập nhằm đảm bảo mục đích bảo vệ thiên nhiên.

Mục đích của các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Mục đích của các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Các khu bảo tồn thiên nhiên là những nơi được bảo vệ nghiêm ngặt bởi pháp luật và chỉ được sử dụng để phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học, đào tác các chuyên gia quan trắc môi trường. Ngoài ra, nhiệm vụ chính của chúng là bảo vệ các các quần thể, hệ sinh thái được ổn định không bị biến đổi, nhiễu loạn. Có thể tóm tắt được những mục đích chính của các khu bảo tồn ở Việt Nam đó là:

  • Bảo vệ các khu vực hoang dã
  • Giữ gìn sự đa dạng về nguồn gen
  • Phục vụ công tác nghiên cứu khoa học và đào tạo các chuyên gia
  • Kết hợp sử dụng để giáo dục, du lịch, giải trí
  • Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và văn hóa
  • Duy trì nguồn tài nguyên từ các hệ sinh thái tự nhiên

Yêu cầu gì để trở thành khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Để có thể trở thành khu bảo tồn thiên nhiên thì cần phải được các cơ sở chức năng xem xét và quyết định dựa vào các tiêu chí sau đây:

  • Đây là vùng đất tự nhiên có nguồn dự trữ tài nguyên thiên nhiên cao và có giá trị về đa dạng sinh học.
  • Được đánh giá cao về giá trị khoa học, văn hóa, phục vụ cho việc nghiên cứu, giáo dục và du lịch
  • Động, thực vật là những loài đặc hữu hoặc những vùng đất là nơi trú ẩn, sinh sống của các loại động vật quý hiếm
  • Có diện tích rộng lớn để có thể chứa một hoặc nhiều hệ sinh thái và tỷ lệ còn nguyên vẹn lên tới trên 70%

Các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam được phân loại như thế nào

Các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam được phân loại như thế nào

Vào năm 1994 thì IUCN đã phân hoại khu bảo tồn thiên nhiên theo các dạng như sau và được áp dụng với tất cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam.

  • Khu bảo vệ hoang dã: Có tác dụng nghiên cứu khoa học và bảo vệ vùng đất hoang dã
  • Khu dự trữ thiên nhiên nghiêm ngặt: Được sử dụng chủ yếu phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học
  • Vùng đất hoang dã: Bảo đảm được sự nguyên vẹn cho vùng đất chưa chịu sự tác động của con người
  • Vườn quốc gia: Bảo vệ hệ sinh thái phục vụ cho việc nghiên cứu, giáo dục và du lịch
  • Khu bảo tồn thắng cảnh tự nhiên: Được thành lập để bảo tồn các cảnh quan độc đáo, có giá trị ở nước ta.
  • Khu bảo tồn sinh cảnh: Bảo tồn hệ sinh thái bằng cách thực hiện các sự can thiệp tích cực
  • Khu bảo tồn cảnh quan đất liền và biển: Được thành lập nhằm bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, phục vụ cho công việc du lịch và giải trí
  • Khu bảo tồn kết hợp việc sử dụng tài nguyên bền vững: Có nhiệm vụ quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên, điều chỉnh việc sử dụng đạt hiệu quả tốt nhất.

Các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Theo thống kê thì hiện tại các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam có tới 168 khu rừng đặc dụng bao gồm:

  • 33 vườn quốc gia
  • 59 khu vực dự trữ thiên nhiên
  • 13 khu bảo tồn loài
  • 9 khu dự trữ sinh quyển
  • 54 khu bảo vệ cảnh quan

Vườn quốc gia Cúc Phương được biết đến là khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên ở nước ta và được thành lập vào năm 1962, tiếp sau đó là đến vườn quốc gia Cát Tiên, Côn Đảo…với mục đích được thành lập là bảo vệ đa dạng sinh học, đảm bảo tính nguyên vẹn của môi trường cũng như phục vụ cho công việc nghiên cứu, giáo dục và du lịch.

Năm 2011, Việt nam được đánh giá là quốc gia có hệ đa dạng sinh học cao nhất trên thế giới với hơn 49.000 sinh vật bao gồm 7.500 chủng/loài vi sinh vật; 20.000 loài thực vật sống trên cạn và dưới nước; 10.500 loại động vật sống trên cạn và hơn 11.000 sinh vật biển… Và nhờ vào các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam mà các loại động thực vật này đang được bảo vệ một cách tốt nhất

Diện tích dành cho các khu bảo tồn ở nước ta hiện nay là khoảng 5-6%. Tuy nhiên, theo khuyến nghị của tổ chức IUCN thì Việt Nam cần phải dành 10% lãnh thổ để phục vụ cho mục đích bảo tồn.Đề xuất này đang gặp phải rất nhiều những luồng ý kiến trái chiều vì nhiều người cho rằng với nền kinh tế còn nghèo như Việt Nam thì nên dành nhiều diện tích để thực hiện các công tác phát triển kinh tế thì tốt hơn.

Công tác quản lý tại các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Công tác quản lý tại các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam

Thời gian gần đây khi bắt đầu nhận thức được tầm quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học, nguồn tài nguyên thiên nhiên thì Nhà nước đã bắt đầu đầu tư kinh phí nhiều hơn cho việc thiết lập hệ thống các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam.

Nhiều ban, ngành được thành lập phục vụ cho công tác tuần tra, kiểm soát, cùng với đó các cơ quan chức năng cũng đẩy mạnh công việc canh gác, tuyên truyền người dân địa phương có ý thức hơn trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên tại các khu bảo tồn.

Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn đang gặp rất nhiều những khó khăn cũng như thách thức về nguồn nhân lực, kinh phí, hệ thống các cấp quản lý chưa được đồng bộ thống nhất… Và một thực trạng đáng buồn hiện nay đó là hệ sinh thái trong các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam đang ngày càng bị suy thoái, khiến chất lượng đa dạng sinh học bị ảnh hưởng, các nguồn gen quý bị thất thoát.

Bảo vệ môi trường và cảnh quan thiên nhiên đang là một trong những công việc vô cùng cấp bách hiện nay, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của đất nước.

Các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam đang ngày càng gia tăng về số lượng, tuy nhiên hệ sinh thái trong các khu bảo tồn này đang ngày càng bị suy giảm, chính vì thế mỗi cá nhân cần phải có ý thức và trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.